Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
247 artykułów z powiązanym orzecznictwem
Czytaj cały aktArt. 1[Zakres przedmiotowy]
1. Ustawa określa:
1) warunki nabywania prawa do świadczeń pieniężnych z ubezpieczeń emerytalnego Art. 2[Zakres podmiotowy]
1. Świadczenia na warunkach i w wysokości określonych w ustawie przysługują:
1) ubezpieczonym - w prArt. 3[Rodzaje świadczeń] Świadczenia określone w ustawie obejmują:
1) emeryturę;
2) rentę z tytułu niezdolności do pracy, w tArt. 4[Słowniczek] Użyte w ustawie określenia oznaczają:
1) emeryt - osobę mającą ustalone prawo do emerytury;
2) (uchylony)
2Art. 5[Zasady ustalania]
1. Przy ustalaniu prawa do emerytury i renty i obliczaniu ich wysokości uwzględnia się, z zastrzeżeniArt. 5a[Obliczanie okresu składkowego i nieskładkowego]
1. Przy obliczaniu okresu składkowego i nieskładkowego dodaje się, osobArt. 6[Okresy składkowe]
1. Okresami składkowymi są następujące okresy:
1) ubezpieczenia;
2) opłacania składek na ubezpieczeniArt. 7[Okresy nieskładkowe] Okresami nieskładkowymi są następujące okresy:
1) pobierania: a) wynagrodzenia za czas niezdolnoścArt. 8[Ubezpieczenia za granicą] Przy ustalaniu prawa do emerytury i renty oraz przy obliczaniu ich wysokości uwzględnia się oArt. 9[Wyłączenia] Przy ustalaniu prawa do świadczeń:
1) okresów, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 9 i ust. 2 pkt 1 lit. c oArt. 10[Zrównanie z okresami składkowymi]
1. Przy ustalaniu prawa do emerytury oraz przy obliczaniu jej wysokości uwzględnia siArt. 10a[Uwzględnianie okresów pobierania renty]
1. Przy ustalaniu prawa do emerytury na podstawie art. 27 i 28 osoby, która utrArt. 11[Okres korzystniejszy] Jeżeli okresy, o których mowa w art. 6, 7 i 10, zbiegają się w czasie, przy ustalaniu prawa do śwArt. 12[Niezdolność do pracy]
1. Niezdolną do pracy w rozumieniu ustawy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdoArt. 13[Stopnie niezdolności do pracy]
1. Przy ocenie stopnia i przewidywanego okresu niezdolności do pracy oraz rokowania co dArt. 14[Ocena niezdolności; lekarz orzecznik]
1. Ocena niezdolności do pracy, jej stopnia oraz ustalenie:
1) daty powstania nieArt. 15[Podstawa wymiaru]
1. Podstawę wymiaru emerytury i renty stanowi ustalona w sposób określony w ust. 4 i 5 przeciętna podArt. 16[Zasady ustalania okresów pracy] Przy ustalaniu kolejnych 10 lat kalendarzowych, o których mowa w art. 15 ust. 1 i 2, prArt. 17[Niemożność ustalenia podstawy wymiaru renty]
1. Jeżeli nie można ustalić podstawy wymiaru renty w myśl art. 15 ust. 1 dArt. 18[Ubezpieczenie za granicą]
1. Podstawę wymiaru emerytury lub renty dla osób posiadających okresy ubezpieczenia za granicArt. 19[Kwota bazowa] Kwota bazowa wynosi 100% przeciętnego wynagrodzenia pomniejszonego o potrącone od ubezpieczonych składki Art. 19a[Okres obowiązywania kwoty bazowej] Kwota bazowa jest ustalana corocznie na podstawie art. 19 i obowiązuje od dnia 1 marArt. 20[Obowiązek Prezesa GUS] Prezes Głównego Urzędu Statystycznego ogłasza, w formie komunikatu, w Dzienniku Urzędowym RzeczyArt. 21[Podstawa wymiaru i ustalone prawo do innych świadczeń]
1. Podstawę wymiaru emerytury dla osoby, która wcześniej miała uArt. 22[Delegacja] Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa szczegółowe zasady ustalania podstawy wymiaru emerytury i rArt. 23[Najniższa emerytura lub renta]
1. Jeżeli podstawy wymiaru emerytury lub renty nie można ustalić zgodnie z zasadami okreArt. 24[Nabycie prawa]
1. Ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytaArt. 24a[Emerytura z urzędu]
1. Emeryturę, o której mowa w art. 24, przyznaje się z urzędu zamiast renty z tytułu niezdolności dArt. 25[Podstawa obliczenia; waloryzacja]
1. Podstawę obliczenia emerytury, o której mowa w art. 24, stanowi kwota składek na uArt. 25a[Waloryzacja kwartalna]
1. Przy ustalaniu wysokości emerytury kwota składek na ubezpieczenie emerytalne zewidencjonowanyArt. 25b[Wypłata gwarantowana, wskazanie osoby]
1. Zakład informuje emeryta, który:
1) nabył prawo do emerytury z tytułu osiągniArt. 26[Emerytura; średnie trwanie życia]
1. Emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczeArt. 26a[Zwiększenie wysokości emerytury]
1. Wysokość emerytury ustalonej zgodnie z art. 26 ulega zwiększeniu za okresy opłacaniArt. 26b(uchylony)Art. 26c[Ponowne obliczenie emerytury]
1. Po osiągnięciu wieku emerytalnego wynoszącego 65 lat przez osobę, która pobierała okreArt. 27[Podstawy nabycia prawa] Ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r. przysługuje emerytura, jeżeli spełnili łArt. 27a[Emerytura z urzędu] Emeryturę przyznaje się z urzędu zamiast pobieranej renty z tytułu niezdolności do pracy osobie, ktArt. 28[Ubezpieczeni, którzy nie osiągnęli okresu składkowego i nieskładkowego - nabycie prawa] Ubezpieczonym urodzonym przed dArt. 29[Wcześniejsze przejście na emeryturę]
1. Ubezpieczeni urodzeni przed dniem 1 stycznia 1949 r., którzy nie osiągnęli wiekArt. 30[Wcześniejsze przejście na emeryturę] Odrębne przepisy określają zasady wcześniejszego przechodzenia na emeryturę dla osArt. 31[Wypadki przy pracy; emerytura] Osoby urodzone przed dniem 1 stycznia 1949 r., uprawnione do renty z tytułu niezdolnościArt. 32[Praca w szczególnych warunkach]
1. Ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o którArt. 33[Twórcy] Osoby urodzone przed dniem 1 stycznia 1949 r., ubezpieczone z tytułu działalności twórczej lub artystycznej, maArt. 34(uchylony)Art. 35(uchylony)Art. 36(uchylony)Art. 37(uchylony)Art. 38(uchylony)Art. 39[Górnicza emerytura, obniżenie wieku] Ubezpieczonemu urodzonemu przed dniem 1 stycznia 1949 r., spełniającemu warunek okArt. 40[Prawo do emerytury kolejowej] Kolejowa emerytura przysługuje pracownikowi kolejowemu urodzonemu przed dniem 1 stycznia Art. 41[Okresy pracy, równorzędne i zaliczalne] Przy ustalaniu prawa do emerytury kolejowej uwzględnia się okresy pracy na koleArt. 42[Pracownicy kolejowi]
1. Pracownikami kolejowymi w rozumieniu ustawy są osoby pozostające w stosunku pracy w:
1) jednostArt. 43[Okresy zatrudnienia na kolei]
1. Za okresy zatrudnienia na kolei uważa się okresy pozostawania w stosunku pracy w kolejArt. 44[Okresy równorzędne do zatrudnienia na kolei] Za okresy równorzędne z okresami zatrudnienia na kolei uważa się okresy:
1Art. 45[Okresy zaliczalne na kolei]
1. Za okresy zaliczane do okresów zatrudnienia na kolei uważa się okresy:
1) przerwy w pracArt. 46[Nabycie prawa]
1. Prawo do emerytury na warunkach określonych w art. 29, 32, 33 i 39 przysługuje również ubezpieczonym Art. 47[Nauczyciele] Odrębne przepisy określają zasady przechodzenia na emeryturę, bez względu na wiek, nauczycieli urodzonych Art. 48(uchylony)Art. 49(uchylony)Art. 50[Prawo do emerytury kolejowej]
1. Prawo do emerytury kolejowej, o której mowa w art. 40, przysługuje pracownikom kolejowArt. 50a[Wiek emerytalny]
1. Górnicza emerytura przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:
1) ukończyłArt. 50b[Okresy pracy równorzędnej] Przy ustalaniu prawa do emerytury górniczej uwzględnia się okresy pracy górniczej i pracy róArt. 50c[Pojęcie pracy górniczej i równorzędnej z górniczą]
1. Za pracę górniczą uważa się zatrudnienie:
1) pod ziemią w kopalniArt. 50d[Zaliczenie w wymiarze półtorakrotnym]
1. Przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury pracownikom zatrudnionym pod ziemiArt. 50e[Przesłanki prawa do emerytury]
1. Prawo do górniczej emerytury, bez względu na wiek i zajmowane stanowisko, przysługujeArt. 50f[Okresy pracy górniczej, rozliczanie] Przy ustalaniu prawa do emerytury górniczej, o której mowa w art. 50e, okresy pracArt. 50ba[Definicje ustawowe] Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1) kopalni - oznacza to zakład górniczy w rozumieniu art. 6 ust. 1 pArt. 51[Przeliczniki]
1. Przy ustalaniu wysokości górniczych emerytur, o których mowa w art. 50a lub 50e, stosuje się, z zastrzArt. 52[Przeliczniki]
1. Przy ustalaniu wysokości emerytur innych niż określone w art. 51 stosuje się następujące przeliczniki:Art. 53[Wysokość emerytury]
1. Emerytura wynosi:
1) 24% kwoty bazowej, o której mowa w art. 19, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, oraArt. 54[Wysokość emerytur] Emerytur, o których mowa w art. 28, nie podwyższa się do kwoty najniższej emerytury.Art. 54a[Obliczanie]
1. Emeryturę, o której mowa w art. 27a, oblicza się zgodnie z art. 53 i 56.
2. Emerytura, o której mowa w aArt. 55[Kontynuowanie ubezpieczenia] Ubezpieczonemu spełniającemu warunki do uzyskania emerytury na podstawie art. 27, który koArt. 55a[Stosowanie przepisów ustawy]
1. Przepis art. 55 stosuje się również do ubezpieczonego, który miał ustalone prawo do emeArt. 56[Praca w gospodarstwie]
1. Osobie, której przy ustalaniu prawa do emerytury uwzględniono okresy pracy w gospodarstwie roArt. 57[Warunki nabycia]
1. Renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełnił łącznie następujące Art. 57a[Brak wymaganego okresu składkowego] Warunek określony w art. 57 ust. 1 pkt 2 nie jest wymagany od ubezpieczonego, któreArt. 57b[Wypadek w drodze do pracy]
1. Za wypadek w drodze do pracy lub z pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewArt. 58[Okres składkowy i nieskładkowy]
1. Warunek posiadania wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego, w myśl art. 57 usArt. 59[Renta stała i okresowa]
1. Osobie, która spełniła warunki określone w art. 57, przysługuje:
1) renta stała - jeżeli nieArt. 60[Renta szkoleniowa]
1. Osobie spełniającej warunki określone w art. 57, w stosunku do której orzeczono celowość przekwalArt. 61[Przywrócenie prawa do renty] Prawo do renty, które ustało z powodu ustąpienia niezdolności do pracy, podlega przywrócenArt. 62[Renta dla osoby niezdolnej do pracy]
1. Renta dla osoby całkowicie niezdolnej do pracy wynosi:
1) 24% kwoty bazowej, o Art. 63[Wypłacanie rent]
1. Osobie, której przy ustalaniu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy uwzględniono okresy praArt. 64[Wysokość renty szkoleniowej]
1. Renta szkoleniowa wynosi 75% podstawy wymiaru renty.
2. Renta szkoleniowa nie może być Art. 65[Prawo do renty]
1. Renta rodzinna przysługuje uprawnionym członkom rodziny osoby, która w chwili śmierci miała ustaloneArt. 66[Prawo do renty] Renta rodzinna przysługuje także uprawnionym członkom rodziny osoby, która w chwili śmierci pobierała zArt. 67[Podmioty uprawnione]
1. Do renty rodzinnej uprawnieni są następujący członkowie rodziny spełniający warunki określone wArt. 68[Dzieci]
1. Dzieci własne, dzieci drugiego małżonka i dzieci przysposobione mają prawo do renty rodzinnej:
1) do ukończeArt. 69[Wnuki, rodzeństwo] Przyjęte na wychowanie i utrzymanie wnuki, rodzeństwo i inne dzieci, o których mowa w art. 67 ust. 1Art. 70[Uprawnienia wdowy i wdowca]
1. Wdowa ma prawo do renty rodzinnej, jeżeli:
1) w chwili śmierci męża osiągnęła wiek 50 laArt. 71[Uprawnienie rodziców] Rodzice mają prawo do renty rodzinnej, jeżeli:
1) ubezpieczony (emeryt lub rencista) bezpośrednioArt. 72[Ustanie prawa do renty] W razie ustania prawa do renty rodzinnej z powodu ustąpienia niezdolności do pracy stosuje się Art. 73[Wysokość renty rodzinnej]
1. Renta rodzinna wynosi:
1) dla jednej osoby uprawnionej - 85% świadczenia, które przysługiwArt. 74[Łączna renta rodzinna]
1. Wszystkim uprawnionym członkom rodziny przysługuje jedna łączna renta rodzinna, z uwzględnienArt. 75[Dodatek pielęgnacyjny]
1. Dodatek pielęgnacyjny przysługuje osobie uprawnionej do emerytury lub renty, jeżeli osoba ta Art. 76[Dodatek dla sierot zupełnych]
1. Jeżeli do renty rodzinnej uprawniona jest sierota zupełna, przysługuje jej dodatek dlaArt. 77[Prawo do zasiłku]
1. Zasiłek pogrzebowy przysługuje w razie śmierci:
1) ubezpieczonego;
2) osoby pobierającej emeryturęArt. 78[Podmioty uprawnione]
1. Zasiłek pogrzebowy przysługuje osobie, która pokryła koszty pogrzebu.
2. Zasiłek pogrzebowy przArt. 79[Inne podmioty]
1. W razie poniesienia kosztów pogrzebu przez inną osobę niż wymieniona w art. 77 ust. 1 pkt 4, pracodawArt. 80[Zasiłek pogrzebowy, wysokość]
1. Zasiłek pogrzebowy przysługuje w wysokości 7000 zł.
2. Kwota zasiłku pogrzebowego podlArt. 81[Wygaśnięcie prawa]
1. Prawo do zasiłku pogrzebowego wygasa w razie niezgłoszenia wniosku o jego przyznanie w okresie 12Art. 82[Świadczenia specjalne]
1. Prezes Rady Ministrów w szczególnie uzasadnionych przypadkach może przyznać emeryturę lub renArt. 83[Świadczenia w drodze wyjątku]
1. Ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okArt. 84[Finansowanie świadczeń] Świadczenia, o których mowa w art. 82 i 83, finansowane są z budżetu państwa.Art. 85[Dolna granica świadczeń]
1. Kwoty najniższej renty z tytułu niezdolności do pracy wynoszą:
1) 1588,44 zł miesięcznie - Art. 86[Górna granica świadczeń]
1. Kwota emerytury lub renty wraz ze zwiększeniami, o których mowa w art. 56 ust. 3 i 4 lub w Art. 87[Podwyższenie emerytury]
1. W przypadku gdy emerytura przysługująca z Funduszu określona w art. 26, łącznie z okresową eArt. 88[Zasady waloryzacji]
1. Emerytury i renty podlegają corocznie waloryzacji od dnia 1 marca.
2. Waloryzacja polega na pomnArt. 89[Wskaźnik waloryzacji]
1. Wskaźnik waloryzacji to średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych w poprzednimArt. 90(uchylony)Art. 91(uchylony)Art. 92(uchylony)Art. 93[Zmiana wysokości emerytur i rent]
1. Zmiana wysokości emerytur i rent w ramach waloryzacji następuje z urzędu, a jeżeliArt. 94[Ogłoszenia]
1. Prezes Głównego Urzędu Statystycznego ogłasza, w formie komunikatu, w Dzienniku Urzędowym RzeczypospolitArt. 95[Jedno świadczenie]
1. W razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie wypłaca się jednoArt. 95a[Prawo do wypłaty świadczeń, wybór]
1. Osobie uprawnionej do renty rodzinnej, o której mowa w art. 67 ust. 1 pkt 3, orazArt. 95b[Zbieg świadczeń]
1. Osobie uprawnionej do renty rodzinnej, o której mowa w art. 67 ust. 1 pkt 3, oraz do zbiegu świadczArt. 96[Odrębne przepisy]
1. Odrębne przepisy określają prawo do pobierania świadczeń w razie zbiegu u jednej osoby prawa do emArt. 97[Zbieg z rentami zagranicznymi] Osobom uprawnionym do emerytury lub renty oraz do świadczeń o charakterze rentowym z insArt. 98[Wstrzymanie wypłaty]
1. Wstrzymanie wypłaty jednego ze świadczeń, o których mowa w art. 95, następuje od dnia, od któreArt. 99[Zasiłek pogrzebowy; zbieg prawa] W razie zbiegu prawa do zasiłku pogrzebowego określonego ustawą z prawem do zasiłku poArt. 100[Powstanie prawa do świadczeń]
1. Prawo do świadczeń określonych w ustawie powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunkArt. 101[Ustanie prawa do świadczeń] Prawo do świadczeń ustaje:
1) gdy ustanie którykolwiek z warunków wymaganych do uzyskania tArt. 101a[Ustanie prawa do renty] Prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy ustaje z dniem, od którego została przyznana emerArt. 102[Niezdolność do pracy; renta szkoleniowa]
1. Prawo do świadczenia uzależnione od okresowej niezdolności do pracy ustaje Art. 103[Zasady zawieszania prawa]
1. Prawo do emerytur i rent ulega zawieszeniu lub świadczenia te ulegają zmniejszeniu na zasaArt. 103a[Zawieszenie prawa do emerytury] Prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przArt. 104[Zawieszenie prawa do emerytury i renty]
1. Prawo do emerytury lub renty ulega zawieszeniu lub świadczenia te ulegają zmArt. 105[Wysokość renty rodzinnej]
1. Wysokość renty rodzinnej, przysługującej więcej niż jednej osobie, ulega zmniejszeniu w prArt. 106[Delegacja] Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określa, w drodze rozporządzenia:
1) szczegółowe zasadArt. 107[Zmiana w prawie i wysokości świadczeń] Prawo do świadczeń uzależnionych od niezdolności do pracy oraz wysokość tych świArt. 107a[Ponowne ustalenie prawa do renty rodzinnej]
1. Jeżeli do renty rodzinnej uprawnionych jest więcej niż jedna osoba i jedArt. 108[Ponowne ustalenie wysokości emerytury i renty]
1. Jeżeli po dniu, od którego przyznano emeryturę określoną w art. 24 luArt. 109[Ponowne ustalenie wysokości]
1. Na wniosek emeryta lub rencisty wysokość emerytury określonej w art. 53 oraz renty ulegArt. 110(uchylony)Art. 110a(uchylony)Art. 111[Ponowne obliczenie emerytur i rent]
1. Wysokość emerytury lub renty oblicza się ponownie, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, oArt. 112[Wzrost świadczenia]
1. Jeżeli emeryt lub rencista zgłosi wniosek o ponowne ustalenie wysokości świadczenia przez doliczArt. 113[Wniosek]
1. Ponowne ustalenie wysokości emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, poprzez doliczenie nieuwzglArt. 114[Ponowne ustalenie prawa]
1. W sprawie zakończonej prawomocną decyzją organ rentowy, na wniosek osoby zainteresowanej luArt. 115[Wydawanie decyzji; organy]
1. Decyzje w sprawach świadczeń wydają i świadczenia te wypłacają, z uwzględnieniem ust. 2-3Art. 116[Wszczęcie postępowania; wniosek]
1. Postępowanie w sprawach świadczeń wszczyna się na podstawie wniosku zainteresowanegArt. 116a[Odesłanie] Złożenie przez członka otwartego funduszu emerytalnego wniosku o emeryturę, o której mowa w art. 24 ust. 1, Art. 116b[Zbieg świadczeń, wniosek]
1. Ustalenie zbiegu świadczeń, o których mowa w art. 95a ust. 1 i art. 95 b, oraz ich wypłataArt. 116c[Pozyskanie danych z systemu]
1. Organ rentowy pozyskuje za pośrednictwem systemu, o którym mowa w art. 68aa ust. 1 ustaArt. 117[Okresy składkowe i nieskładkowe]
1. Okresy składkowe, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2-9 i ust. 2 pkt 1 lit. b-d, pArt. 118[Decyzja o ustalenie prawa]
1. Organ rentowy wydaje decyzję w sprawie prawa do świadczenia lub ustalenia jego wysokości Art. 118a[Decyzja]
1. Decyzja w sprawie świadczenia może być podejmowana w oparciu o wyłącznie zautomatyzowane przetwarzanie danyArt. 119[Renta]
1. Organ rentowy wydaje decyzję o przyznaniu renty z tytułu okresowej niezdolności do pracy na okres wskazany w Art. 120[Świadczenie w kwocie zaliczkowej]
1. Jeżeli prawo do świadczeń zostało udowodnione, ale zainteresowany nie przedłożył dArt. 121[Wyciągi; wolne od opłat]
1. Wyciągi z akt stanu cywilnego, zaświadczenia wydawane w celu ustalenia uprawnień do świadczArt. 122[Pomoc organów administracji]
1. Organy administracji rządowej, samorządowej i pracodawcy są zobowiązane do udzielania oArt. 123(uchylony)Art. 124[Stosowanie KPA] W postępowaniu w sprawach o świadczenia określone w ustawie stosuje się przepisy Kodeksu postępowania aArt. 125[Obowiązki pracodawców]
1. Pracodawcy obowiązani są do:
1) współdziałania z pracownikiem w gromadzeniu dokumentacji niezArt. 125a[Obowiązki płatnika]
1. Płatnik składek jest zobowiązany, na żądanie organu rentowego, do wystawienia dokumentów (zaświaArt. 126[Poddanie się badaniom lekarskim] Osoba, która złożyła wniosek o przyznanie świadczenia, do którego prawo jest uzależnioArt. 127[Zawiadomienie o podjęciu działalności]
1. Emeryt lub rencista jest zobowiązany zawiadomić organ rentowy o podjęciu dziaArt. 128[Potwierdzenie istnienia prawa]
1. Na żądanie organu rentowego emeryt lub rencista jest zobowiązany do potwierdzania właArt. 128a[Świadczenia] Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia:
1) zakres obowiązkArt. 129[Termin płatności świadczeń]
1. Świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześnArt. 130[Termin płatności świadczeń]
1. Świadczenia wypłaca się za miesiące kalendarzowe w dniu ustalonym w decyzji organu rentoArt. 131[Renta rodzinna; wypłata]
1. Rentę rodzinną lub jej część, o której mowa w art. 74 ust. 2, przysługującą:
1) osobie małoArt. 132[Zamieszkiwanie za granicą]
1. Emerytowi lub renciście, który mieszka za granicą, świadczenie wypłaca się w formie bezgoArt. 133[Ponowne ustalenie prawa]
1. W razie ponownego ustalenia przez organ rentowy prawa do świadczeń lub ich wysokości, przyzArt. 134[Wstrzymanie wypłaty]
1. Wypłatę świadczeń wstrzymuje się, jeżeli:
1) powstaną okoliczności uzasadniające zawieszenie prArt. 135[Wznowienie wypłaty]
1. W razie ustania przyczyny powodującej wstrzymanie wypłaty świadczenia, wypłatę wznawia się od miArt. 136[Śmierć wnioskodawcy]
1. W razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia określone ustawą, świadczenia należArt. 136a[Emerytura lub renta za niepełny miesiąc]
1. Kwotę emerytury lub renty przysługującej za niepełny miesiąc ustala się, dzArt. 136b[Opiekun prawny emeryta lub rencisty]
1. Jeżeli z akt sprawy wynika konieczność ustanowienia dla osoby uprawnionej do emArt. 137(uchylony)Art. 138[Nienależnie pobrane świadczenie]
1. Osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu.
2. Za Art. 138a[Obowiązek zwrotu świadczeń] Podmiot prowadzący rachunek płatniczy oraz bank i spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytoArt. 139[Należności podlegające potrąceniu]
1. Ze świadczeń pieniężnych określonych w ustawie - po odliczeniu składki na ubezpieArt. 140[Granice potrąceń]
1. Potrącenia, o których mowa w art. 139, mogą być dokonywane, z zastrzeżeniem art. 141, w następującArt. 141[Kwoty wolne od potrąceń]
1. Kwota emerytury i renty wolna od egzekucji i potrąceń, z zastrzeżeniem ust. 2 i 5, wynosi:
Art. 141a[Wysokość świadczenia podlegająca przekazaniu] W razie wystąpienia syndyka z roszczeniem o przekazywanie świadczeń należArt. 142[Odpowiednie stosowanie KPC] W zakresie nieuregulowanym w art. 139-141 do egzekucji ze świadczeń pieniężnych stosuje sięArt. 143[Potrącenie kwoty wyrównania] W razie przyznania lub podwyższenia świadczeń za okres wsteczny organ rentowy ma prawo potArt. 143a[Zwrot należności po śmierci świadczeniobiorcy] W przypadku dokonywania potrąceń należności z tytułu odpłatności za pobyArt. 144[Egzekucja]
1. Od osób nieuprawnionych do pobierania świadczeń określonych w ustawie kwoty nienależnie pobranych świadczArt. 145(pominięty)Art. 146(pominięty)Art. 147(pominięty)Art. 148(pominięty)Art. 149(pominięty)Art. 150(pominięty)Art. 151(pominięty)Art. 152(pominięty)Art. 153(pominięty)Art. 154(pominięty)Art. 155(pominięty)Art. 156(pominięty)Art. 157(pominięty)Art. 158(pominięty)Art. 159(pominięty)Art. 160(pominięty)Art. 161(pominięty)Art. 162(pominięty)Art. 163(pominięty)Art. 164(pominięty)Art. 165(pominięty)Art. 166(pominięty)Art. 167(pominięty)Art. 168(pominięty)Art. 169(pominięty)Art. 170(pominięty)Art. 171(pominięty)Art. 172(pominięty)Art. 173[Kapitał początkowy]
1. Dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r., którzy przed dniem wejścia w życie ustArt. 174[Kapitał początkowy; zasady ustalania]
1. Kapitał początkowy ustala się na zasadach określonych w art. 53, z uwzględnienArt. 175[Kapitał początkowy - dokumentacja]
1. Ubezpieczeni oraz płatnicy składek zobowiązani są do przekazywania Zakładowi, w tArt. 176[Podstawa wymiaru emerytury i renty] Podstawę wymiaru emerytury i renty w 1999 r. stanowi ustalona, w sposób określony wArt. 177[Wielkość kwoty bazowej] W dniu wejścia w życie ustawy kwota bazowa stanowi 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzeniaArt. 178[Wliczanie do przychodu] W okresie od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 31 maja 1999 r. do przychodu, o którym mowa w art.Art. 179[Dodatkowa waloryzacja] Od 1 stycznia 1999 r. emerytury i renty przyznane od uposażeń osiągniętych przed tą datą na podsArt. 180[Zachowanie prawa do świadczeń]
1. Osoby, którym w dniu wejścia w życie ustawy przysługują emerytury, renty z tytułu nieArt. 181[Prawo do górniczej renty] Prawo do górniczej renty rodzinnej ustalonej na podstawie przepisów ustawy, o której mowa w aArt. 182[Urodzeni po 31 grudnia 1948 r.] Ubezpieczeni urodzeni po dniu 31 grudnia 1948 r., do których nie stosuje się art. 46-47Art. 183[Urodzeni po 31 grudnia 1948 r.]
1. Emerytura przyznana na wniosek osoby ubezpieczonej urodzonej po dniu 31 grudnia 1948Art. 183a[Wyłączenie stosowania] Przepisów art. 183 nie stosuje się do emerytur przyznanych ubezpieczonym, którzy prawa do emerytArt. 184[Urodzeni po 31 grudnia 1948 r.]
1. Ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięArt. 185[Wysokość emerytury; kapitał początkowy]
1. Przy ustalaniu wysokości emerytury dla osób nabywających prawo do emerytury Art. 185a[Wysokość emerytury; kapitał początkowy]
1. Przy ustalaniu wysokości emerytury dla osób nabywających prawo do emerytury Art. 186[Stosowanie przepisów ustawy]
1. Rozpatrzeniu na podstawie ustawy podlegają wnioski:
1) osób, które nie odpowiadały waruArt. 187[Orzekanie o niezdolności] Orzekanie w sprawach niezdolności do pracy osób mających ustalone prawo do renty na podstawieArt. 188[Potrącanie; zasady] Potrąceń z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonego będącego jednocześnieArt. 189[Przeliczanie złotego] Do czasu wprowadzenia zewnętrznej wymienialności złotego świadczenia przekazywane za granicę, na Art. 190[Pozbawienie wolności]
1. Członków rodziny emeryta lub rencisty, odbywającego karę pozbawienia wolności na mocy orzeczenArt. 191[Stosowanie przepisów]
1. Ponowne ustalenie wysokości świadczenia, przy uwzględnieniu nowych okresów składkowych, o którArt. 192[Odesłanie] Ilekroć przepisy odsyłają do przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin oraz o rewaloryzaArt. 193[Dotychczasowe zasady]
1. Zasiłek chorobowy, do którego prawo określone w przepisach wymienionych w art. 147 59) , 149 6Art. 194[Dotychczasowe przepisy wykonawcze] Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w ustawie pozostają w mocy prArt. 194a[Przeliczenie emerytur i rent]
1. Emerytury i renty przysługujące na podstawie ustawy, które zostały obliczone od kwoty Art. 194b[Jednorazowa wypłata]
1. Osobom pobierającym świadczenia ustalone w kwocie nie wyższej niż kwota najniższej emerytury luArt. 194c[Wniosek] Jeżeli w okresie od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 30 września 2011 r. emeryt pobierał emeryturę, do której pArt. 194d[Zasady obliczania wysokości emerytury] Jeżeli z wnioskiem o ponowne ustalenie wysokości emerytury wystąpi emeryt, któreArt. 194e[Podstawa obliczenia emerytury]
1. Emeryt, któremu przyznano emeryturę na podstawie art. 24 ust. 1 i obliczono jej wysokArt. 194f[Rozwinięcie] Jeżeli z wnioskiem o ponowne ustalenie wysokości emerytury wystąpi emeryt, któremu przyznano emeryturę na Art. 194g[Odpowiednie zastosowanie przepisu] Przepisy art. 194e stosuje się do emerytur obliczonych zgodnie z art. 55.Art. 194h[Termin zgłoszenia wniosku]
1. Ponowne ustalenie wysokości emerytury następuje na wniosek zgłoszony nie wcześniej niż poArt. 194i[Ustalenie podstawy obliczenia emerytury, wyłączenie zastosowania przepisu] Do ustalenia podstawy obliczenia emerytury, Art. 194j[Kwota emerytury]
1. Kwotę emerytury przyznanej na podstawie art. 24 ubezpieczonemu urodzonemu w 1953 r., który wcześnieArt. 195[Derogacja] Tracą moc:
1) art. 2 pkt 1 lit. a i e, art. 3, art. 4 ust. 1 pkt 3 i ust. 6, art. 6 pkt 1, art. 7 ust. 1, usArt. 196[Wejście w życie] Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1999 r., z tym że art. 182 wchodzi w życie z dniem 1 styczniArt. załącznikZałącznik do ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.
(Dz. U. z 2025 r. poz. 1749)
32
10,92 %
15,44 %
18,91 %
21,83 %
24,41 %