Polskie sądy, w liczbach.
Żywy barometr wymiaru sprawiedliwości. Co naprawdę dzieje się za drzwiami sal rozpraw — szanse wygranej z państwem, regionalna loteria, mur Sądu Najwyższego i rytm orzekania — policzone na podstawie opublikowanego orzecznictwa.
Orzecznictwo z wielu źródeł · powołania przepisów · 2004–2026 · akt. 16 października 2026
- Pełna analiza: metodologia, dane MS/GUS i literatura zagraniczna
Płeć w polskich sądach
Państwo nie zbiera danych o płci sędziów, więc policzyliśmy je z 1,09 mln orzeczeń. Im wyżej w hierarchii, tym mniej kobiet. Plus test, czy płeć sędziego wiąże się z wysokością alimentów.
Raport66,6% → 19,8%udział kobiet: sądy rejonowe wobec Trybunału Konstytucyjnego Alkohol za kierownicą
12 148 wyroków z art. 178a KK. Jak zaostrzenie z 2015 r. i konfiskata aut z 2024 r. zmieniły kary — i ile naprawdę mają promili skazani.
Raport1,8‰mediana stężenia u skazanych — ponad 3× prógAlkohol a przestępczość
Nie o jeździe — o przemocy. W blisko co trzeciej najcięższej zbrodni wyrok odnotowuje alkohol u sprawcy. A jego udział w sprawach karnych maleje.
Raport≈30%najcięższych zbrodni z alkoholem w tleRowerzyści w sądach
2013: jazda rowerem po pijanemu przestała być przestępstwem — i znika z sądów. Plus: w co trzeciej sprawie cywilnej sąd pyta, czy rowerzysta sam się nie przyczynił.
Raport143 → 3sprawy karne pijanych rowerzystów rocznie (2013 → 2025)Motocykliści w sądach
Najgroźniejszy pojazd w aktach: co czwarta sprawa to wypadek śmiertelny. A i tak w co trzeciej sprawie cywilnej sąd pyta o przyczynienie się motocyklisty.
Raport26%spraw motocyklowych to wypadek ze skutkiem śmiertelnymFrankowicze (kredyty CHF)
Po wyroku TSUE z 2019 r. unieważnienie umowy CHF stało się regułą — a liczba pozwów wzrosła kilkudziesięciokrotnie. Najgłośniejszy spór konsumencki dekady w danych.
Raport26% → 92%udział unieważnień umów CHF (2015 → 2022)Śmierć osoby bliskiej
Ile sąd wycenia życie bliskiej osoby? Mediana zadośćuczynienia za śmierć najbliższego — z rozpiętością od kilku tysięcy do milionów.
Raport46 000 złmediana zadośćuczynienia za śmierć osoby najbliższejBłędy medyczne
Mediana zadośćuczynienia za błąd lekarski — z długim ogonem sięgającym setek tysięcy złotych.
Raport58 000 złmediana zadośćuczynienia za błąd medycznyPosiadanie narkotyków
Za posiadanie dominuje kara pozbawienia wolności — mimo art. 62a, który pozwala umorzyć sprawę przy niewielkiej ilości.
Raport83%przypisanych kar za posiadanie to więzienieZnęcanie nad rodziną
Przemoc domowa (art. 207 KK) najczęściej kończy się więzieniem — choć setki wyroków zapadają w zawieszeniu.
Raport838wyroków w zawieszeniu za znęcanie nad rodzinąNiepłacenie alimentów
Za uchylanie się od alimentów (art. 209 KK) najczęstszą karą jest pozbawienie wolności. Efekt reformy z 2017 r. widać w danych.
Raportwięzienienajczęstsza kara za niealimentacjęZnęcanie nad zwierzętami
Za znęcanie nad zwierzęciem rzadko idzie się realnie siedzieć: dominują zawieszenia, grzywny i ograniczenie wolności.
Raport194wyroków w zawieszeniu — bezwzględne więzienie to rzadkośćZniesławienie i hejt
Za zniesławienie (art. 212 KK) prawie nikt nie idzie do więzienia, a wśród spraw z wyrokiem uniewinnienia są bardzo częste.
Raport~40%spraw z wyrokiem kończy się uniewinnieniemWypadki komunikacyjne
Ile sąd zasądza za szkodę osobową z wypadku? Mediana zadośćuczynienia, renty i odszkodowania — z długim ogonem sięgającym siedmiu cyfr.
Raport30 000 złmediana zadośćuczynienia za szkodę z wypadku komunikacyjnegoAlimenty na dzieci
Ile wynoszą typowe alimenty na dziecko i jak skuteczne są pozwy o ich podwyższenie. Uwaga: to sprawy cywilne, nie karna niealimentacja.
Raport600 złmediana miesięcznych alimentów na dzieckoSkarga na przewlekłość
Sąd uwzględnia ponad połowę skarg na przewlekłość — ale płaci najczęściej ustawowe minimum 2 000 zł. Ile naprawdę dostaje skarżący.
Raport54%skarg na przewlekłość uwzględnianych co do istotyBank kontra frankowicz: wynagrodzenie za kapitał
Po wyroku TSUE C-520/21 roszczenia banków o wynagrodzenie za korzystanie z kapitału są niemal zawsze oddalane. Skala porażki banków w danych.
Raport~94%roszczeń banku o wynagrodzenie za kapitał — oddalonychBarometr neosędziowski
2 652 rozstrzygnięcia SN o skutkach powołań na wniosek neo-KRS (2024–2026). Prawie co druga sprawa merytoryczna to wyłączenie — ale izby rozchodzą się skrajnie: Izba Karna 960 wyłączeń, Izba Kontroli Nadzwyczajnej tylko 4.
Raport960 vs 4wyłączeń: Izba Karna vs Izba Kontroli NadzwyczajnejBarometr LegalTech
Ciągły monitor adopcji technologii prawniczych: AI w orzeczeniach i przed KIO, rejestr spraw ze zmyślonym przez AI orzecznictwem, popyt w wyszukiwarce i mapa firm. Aktualizowany co tydzień.
Raport2 sprawyzmyślonego przez AI orzecznictwa odnotowane już przez polskie sądyRozwód w liczbach
wkrótceWina, alimenty, opieka — co orzekają sądy okręgowe.
wkrótcew przygotowaniuPojedynek z ZUS
wkrótceRenty, emerytury, składki — gdzie ubezpieczeni wygrywają.
57%spraw rozstrzygniętych wygrywają ubezpieczeniPodatnik kontra fiskus
wkrótceVAT, PIT, ordynacja — skuteczność skarg na decyzje skarbówki.
wkrótcew przygotowaniu
Skarżysz urząd? Wygrywasz raz na cztery razy.
Metodologia
Sądy administracyjne (WSA + NSA), 2004–2026. „Wygrana obywatela” = uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji organu; „przegrana” = oddalenie lub odrzucenie skargi. Rozstrzygnięcia rozpoznajemy na podstawie treści wyroków, więc to wartości orientacyjne.
Na 1 697 304 rozstrzygniętych skarg do wojewódzkich sądów administracyjnych i NSA obywatel doprowadził do uchylenia decyzji urzędu tylko 448 158 razy. W pozostałych 74% spraw sąd przyznał rację państwu.
Skarżysz decyzję urzędu do sądu? Statystycznie wygrywasz raz na cztery. W 74% spraw administracyjnych sąd staje po stronie państwa. (1 697 304 orzeczeń)
To samo państwo, inny region — inne szanse.
Te same przepisy, ten sam przeciwnik — Skarb Państwa. A szansa wygranej zależy od tego, który wojewódzki sąd administracyjny rozpozna sprawę. Najwyżej: wielkopolskie (33,5%). Najniżej: podlaskie (21,0%) — ponad półtora raza mniej.
Sądowa loteria w jednej mapie: w WSA Poznań obywatel wygrywa z państwem 34% spraw, w Białystok — 21%. Ten sam kraj, te same przepisy.
Metodologia
Odsetek skarg wygranych przez obywatela w danym WSA (2004–2026). Różnice wynikają częściowo z odmiennej struktury spraw w regionach (np. udział spraw podatkowych vs. budowlanych), nie tylko z „surowości” sądu.
Zamknięte drzwi: SN odmawia rozpoznać 3 na 4 kasacje.
Zanim Sąd Najwyższy w ogóle zajmie się skargą kasacyjną, musi ją „przyjąć do rozpoznania”. Na 53 800 takich rozstrzygnięć 40 588 to odmowy. Większość spraw kończy się, nie docierając do meritum.
Sąd Najwyższy odmawia rozpoznania 75% skarg kasacyjnych. Trzy na cztery sprawy nie przechodzą nawet przez przedsąd.
Metodologia
Przedsąd kasacyjny w Sądzie Najwyższym: udział postanowień o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wśród rozstrzygnięć przyjęcie/odmowa. Nie obejmuje skarg merytorycznie rozpoznanych.
Mit obalony: z ZUS-em da się wygrać.
Metodologia
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, w których z treści wyroku jasno wynika, kto wygrał (dotyczy około 55% spraw w zbiorze). Obejmuje sprawy rozstrzygnięte co do meritum, nie wszystkie odwołania od decyzji ZUS.
Wbrew obiegowej opinii: w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych rozstrzygniętych co do meritum to ubezpieczeni wygrywają częściej niż ZUS — 57% do 43%.
„Z ZUS-em nie wygrasz” — mit. W sprawach rozstrzygniętych co do meritum ubezpieczeni wygrywają 57%.
Skazanie prawie pewne — ale apelacja ma sens.
~5 skazań na 1 uniewinnienie
Gdy polski sąd karny orzeka o winie, skazuje w 83% przypadków. Ale w apelacji nie jest beznadziejnie: sądy apelacyjne wzruszają 46% zaskarżonych wyroków.
Metodologia
Sprawy karne, w których orzeczenie zaklasyfikowano jako skazanie lub uniewinnienie. Nie obejmuje umorzeń, spraw odwoławczych ani incydentalnych — to udział skazań wśród zapadłych werdyktów winy. Sądy apelacyjne: „wzruszone” = zmiana wyroku lub uchylenie; „utrzymane” = oddalenie apelacji. Zmiana bywa częściowa, więc nie każde wzruszenie oznacza pełną wygraną apelującego.
Wymiar sprawiedliwości idzie na wakacje.
Polski wymiar sprawiedliwości idzie na wakacje: w sierpniu zapada o 40% mniej orzeczeń niż w październiku. A środa i czwartek to dni wyroków — 2,4× więcej niż poniedziałek.
Metodologia
Rozkład dat wydania wyroków z lat 2005–2026 na podstawie części orzeczeń z naszego zbioru. Pokazujemy udziały względne, a nie liczby bezwzględne.
Najważniejszy przepis Polski to… obowiązek urzędu.
- art. 7 KPA· zasada prawdy obiektywnej205 501
- art. 138 KPA· co może organ odwoławczy200 990
- art. 77 KPA· obowiązek zebrania dowodów187 185
- art. 398 KPC· skarga kasacyjna183 663
- art. 98 KPC· kto płaci koszty procesu160 960
- art. 107 KPA· co musi zawierać decyzja156 126
- art. 80 KPA· ocena dowodów przez urząd119 138
- art. 156 KPA· nieważność decyzji112 087
Metodologia
Zliczenia odwołań do przepisów na podstawie treści orzeczeń w naszym zbiorze. Liczymy sam numer artykułu, bez artykułów dodanych (np. art. 398 KPC bez art. 398¹–398²¹).
Nie wielka zasada ustrojowa, lecz proza procesu. Podium zajmuje Kodeks postępowania administracyjnego: art. 7 (urząd ma dokładnie wyjaśnić sprawę), art. 138 (co może organ odwoławczy) i art. 77 (obowiązek zebrania dowodów) — przepisy, przez które sąd sprawdza, czy urząd rzetelnie zbadał sprawę. Z procedury cywilnej najwyżej są skarga kasacyjna (art. 398 KPC) i koszty procesu (art. 98 KPC), cytowane 160 960 razy.
Najczęściej powoływany przepis w polskich wyrokach to nie konstytucyjna zasada, tylko art. 7 KPA — obowiązek urzędu, by dokładnie wyjaśnić sprawę. Tak wygląda prawo w praktyce.
Zdanie odrębne i cena przegranej.
orzeczeń ma zdanie odrębne (0,16%). W Sądzie Najwyższym 1/375, w Trybunale Konstytucyjnym 1/27. Polscy sędziowie niemal nigdy nie różnią się na piśmie.
mediana zasądzonych kosztów. Co dziesiąta sprawa to jednak ponad 8455 zł (P90).
Obie liczby to miary odporne na zmienne pokrycie zbioru — odsetek i mediana, a nie wartości bezwzględne. Dlatego mówią coś o sądach, a nie o tym, ile orzeczeń akurat zdigitalizowano w danym roku.
Polscy sędziowie niemal nigdy nie różnią się na piśmie: zdanie odrębne ma 1 na 640 orzeczeń, a w Sądzie Najwyższym — 1 na 375.
Metodologia
Udział wyroków, w których sędzia zgłosił zdanie odrębne. Zdania odrębne bywają pomijane przy publikacji, więc w rzeczywistości może być ich nieco więcej. Mediana kosztów zasądzonych w sprawie — liczona tylko dla spraw, w których sąd w ogóle zasądził koszty. Nie obejmuje honorariów pełnomocników poza kosztami zasądzonymi przez sąd.
O danych
Liczby pochodzą z opublikowanych orzeczeń polskich sądów (lata 2004–2026), ustrukturyzowanych przez Lexedit Research. Klasyfikacje rozstrzygnięć opieramy na ekstrakcji AI z treści orzeczeń — interpretuj je jako trendy, nie jako oficjalną statystykę sądową. Każda sekcja ma własną notę metodologiczną. Strona jest aktualizowana; ostatnia aktualizacja: 16 października 2026.
Powiązane działy
Linia orzecznicza
Jak sądy realnie stosują kluczowe przepisy KC i KPC.
Odpowiedzi prawne
Syntezy linii orzeczniczych SN, NSA i sądów apelacyjnych.
Przepisy
Ustawy i kodeksy z powiązanym orzecznictwem.
Kalkulatory opłat
Opłata od pozwu, skarbowa i taksa notarialna — z aktualnego stanu prawnego.
Zmiany w prawie
Które ustawy się zmieniają i od kiedy — monitoring nowelizacji z ISAP.
Wzory pism
Przewodniki po pismach procesowych — struktura i podstawa prawna.
Analizy
Aktualne sprawy rozebrane prawnie, ze źródłami.