LexeditLexedit

Art. 138 Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Art. 138

Art. 138 1. Osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu. 2. Za nienależnie pobrane świadczenia w rozumieniu ust. 1 uważa się: 1) świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania; 2) świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą świadczenia. 3. Za nienależnie pobrane świadczenia w rozumieniu ust. 1 uważa się również świadczenia wypłacone z przyczyn niezależnych od organu rentowego osobie innej niż wskazana w decyzji tego organu. 3a. Za nienależnie pobrane świadczenia w rozumieniu ust. 1 uważa się również zasiłek pogrzebowy wypłacony z przyczyn niezależnych od organu rentowego osobie nieuprawnionej. 4. Nie można żądać zwrotu kwot nienależnie pobranych świadczeń za okres dłuższy niż 12 miesięcy, jeżeli osoba pobierająca świadczenia zawiadomiła organ rentowy o zajściu okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, a mimo to świadczenia były jej nadal wypłacane, w pozostałych zaś wypadkach - za okres dłuższy niż 3 lata, z zastrzeżeniem ust. 5. 5. Kwoty nienależnie pobranych świadczeń w związku z osiągnięciem przychodów, o których mowa w art. 104 ust. 1, podlegają zwrotowi za okres nie dłuższy niż 1 rok kalendarzowy poprzedzający rok, w którym wydano decyzję o rozliczeniu świadczenia, jeżeli osoba pobierająca to świadczenie powiadomiła organ rentowy o osiągnięciu przychodu, w pozostałych zaś przypadkach - za okres nie dłuższy niż 3 lata kalendarzowe poprzedzające rok wydania tej decyzji. 6. Organ rentowy może odstąpić od żądania zwrotu kwot nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części, zmniejszyć wysokość potrąceń, ustaloną zgodnie z art. 140 ust. 4 pkt 1, lub zawiesić dokonywanie tych potrąceń na okres nie dłuższy niż 12 miesięcy, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności.

Powiązane przepisy

Art. 138 odwołuje się do:

art. 104§ 1art. 140§ 4

Powołują się na art. 138:

art. 130art. 131art. 144art. 190

Orzeczenia powołujące art. 138 (7825 orzeczeń)

II OSK 234/26· Naczelny Sąd Administracyjny· 2026-03-26

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w sprawie o wymeldowanie, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji z powodu istotnych braków postępowania wyjaśniającego.

II SA/Łd 956/25· Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi· 2026-03-19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił sprzeciw dotyczący opłaty adiacenckiej, uznając decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego za prawidłową.

III SA/Po 375/26· Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu· 2026-03-17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił sprzeciw Starosty od decyzji Wojewody dotyczącej waloryzacji opłaty przekształceniowej, uznając brak legitymacji procesowej organu.

III SA/Po 374/26· Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu· 2026-03-17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił sprzeciw Starosty od decyzji Wojewody uchylającej decyzję Starosty w sprawie waloryzacji opłaty przekształceniowej, uznając brak legitymacji Starosty do zaskarżenia.

III SA/Po 376/26· Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu· 2026-03-17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił sprzeciw Starosty od decyzji Wojewody uchylającej decyzję Starosty w sprawie waloryzacji opłaty przekształceniowej, uznając brak legitymacji Starosty do zaskarżenia decyzji wydanej przez organ wyższej instancji.

III SA/Po 377/26· Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu· 2026-03-17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił sprzeciw Starosty od decyzji Wojewody uchylającej decyzję Starosty w sprawie waloryzacji opłaty przekształceniowej, uznając brak legitymacji Starosty do zaskarżenia.

II SA/Ol 120/26· Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie· 2026-03-13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę na postanowienie WINB wstrzymujące roboty budowlane, uznając ją za niedopuszczalny środek zaskarżenia.

II SA/Po 923/25· Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu· 2026-03-11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając, że organ odwoławczy niezasadnie zastosował przepis o przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, zamiast merytorycznie ją rozstrzygnąć.

II SA/Po 866/25· Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu· 2026-03-11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił sprzeciw spółki od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylającej decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za nieosiągnięcie poziomów recyklingu odpadów, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a. ze względu na konieczność zbadania przesłanek odstąpienia od nałożenia kary.

I SA/Op 3/26· Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu· 2026-03-09

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając, że nie było podstaw do przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji bez wcześniejszego uzupełnienia materiału dowodowego.

Zobacz wszystkie 7825 orzeczeń →

Potrzebujesz pogłębionej analizy orzecznictwa do art. 138 ?

Wypróbuj Lexedit Research