Art. 104 Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Art. 104

Art. 104 1. Prawo do emerytury lub renty ulega zawieszeniu lub świadczenia te ulegają zmniejszeniu, na zasadach określonych w ust. 3-8 oraz w art. 105, w razie osiągania przychodu z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, o której mowa w ust. 2 oraz z tytułu służby wymienionej w art. 6 ust. 1 pkt 4 i 6. 1a. Dla emerytów i rencistów prowadzących pozarolniczą działalność za przychód, o którym mowa w ust. 1, przyjmuje się przychód stanowiący podstawę wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych. 2. Za działalność podlegającą obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, o której mowa w ust. 1, uważa się zatrudnienie, służbę lub inną pracę zarobkową albo prowadzenie pozarolniczej działalności, z uwzględnieniem ust. 3. 3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się również do emerytów i rencistów osiągających przychód z tytułu działalności wykonywanej za granicą. 4. Przepisy ust. 1, 1a i 2 stosuje się również do osób wyłączonych z obowiązku ubezpieczenia społecznego z tytułu ustalenia prawa do emerytury i renty lub wykonujących działalność niepodlegającą obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu z uwagi na podleganie temu obowiązkowi z innego tytułu. 5. Przepisów ust. 1-4 nie stosuje się do honorariów z tytułu działalności twórczej i artystycznej. 6. Za przychód, o którym mowa w ust. 1, uważa się również kwoty pobranych zasiłków: chorobowego, macierzyńskiego i opiekuńczego oraz wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy, wypłacanego na podstawie przepisów Kodeksu pracy, i kwoty świadczenia rehabilitacyjnego i wyrównawczego, zasiłku wyrównawczego i dodatku wyrównawczego. 7. Prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy oraz renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba, ulega zawieszeniu w razie osiągania przychodu w kwocie wyższej niż 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy, ostatnio ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. 8. W razie osiągania przychodu w kwocie przekraczającej 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy, ostatnio ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, nie wyżej jednak niż 130% tej kwoty, świadczenie ulega zmniejszeniu o kwotę przekroczenia, nie większą jednak niż kwota maksymalnego zmniejszenia obowiązująca w dniu 31 grudnia 1998 r. w wysokości: 1) 24% kwoty bazowej obowiązującej przy ostatniej waloryzacji w 1998 r. - dla emerytury lub renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy; 2) 18% kwoty bazowej, o której mowa w pkt 1 - dla renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy; 3) 20,4% kwoty bazowej, o której mowa w pkt 1 - dla renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba. 8a. Kwota maksymalnego zmniejszenia emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, wypłacanej w 25% pełnej wysokości świadczenia zgodnie z art. 95a ust. 1, wynosi 25% kwoty, o której mowa w ust. 8. 8b. Kwotę maksymalnego zmniejszenia emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, wypłacanej w wysokości zmniejszonej zgodnie z art. 95a ust. 7, ustala się przez pomnożenie kwoty, o której mowa w ust. 8, przez iloraz emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, wypłacanej w wysokości zmniejszonej zgodnie z art. 95a ust. 7, do pełnej kwoty emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy. 9. Kwoty maksymalnych zmniejszeń, o których mowa w ust. 8, podlegają podwyższeniu, przy zastosowaniu wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w kolejnych terminach waloryzacji. 10. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ogłasza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski": 1) w terminie do 14 dnia roboczego drugiego miesiąca każdego kwartału kalendarzowego - kwoty przychodu, o których mowa w ust. 7 i 8, z zaokrągleniem w górę do pełnych 10 groszy; 2) w terminie do 14 roboczego dnia listopada - kwoty graniczne przychodu dla mijającego roku kalendarzowego.

Powiązane przepisy

Art. 104 odwołuje się do:

Orzeczenia powołujące art. 104 (1544 orzeczeń)

I SA/Po 241/26· Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu· 2026-02-17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę spółki P. sp. z o.o. z powodu nieuiszczenia należnego wpisu od skargi.

III OSK 706/25· Naczelny Sąd Administracyjny· 2026-02-05

NSA oddalił skargę kasacyjną Rzecznika Praw Pacjenta, potwierdzając, że odmowa udostępnienia informacji publicznej z powodu jej nadużycia wymaga formy decyzji administracyjnej, a nie zwykłego pisma.

V KK 571/25· Sąd Najwyższy· 2026-02-04

Sąd Najwyższy umorzył postępowanie w sprawie wykroczenia drogowego z powodu przedawnienia, uchylając wyroki sądów niższych instancji.

III OSK 1645/23· Naczelny Sąd Administracyjny· 2025-12-17

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą odmowy udostępnienia umowy między NBP a Narodowym Bankiem Ukrainy, uznając ją za objętą tajemnicą bankową.

I OSK 2274/24· Naczelny Sąd Administracyjny· 2025-12-02

NSA uchylił wyrok WSA i decyzje organów, uznając, że odmowa umorzenia ostatniej raty nienależnie pobranego świadczenia pomocy społecznej była niezasadna ze względu na szczególnie uzasadniony przypadek skarżącego.

I OSK 2232/24· Naczelny Sąd Administracyjny· 2025-12-02

NSA uchylił wyrok WSA i decyzje organów, uznając, że odmowa umorzenia ostatniej raty nienależnie pobranego zasiłku stałego osobie niepełnosprawnej i korzystającej z pomocy społecznej stanowi nadmierne obciążenie.

I OSK 2233/24· Naczelny Sąd Administracyjny· 2025-12-02

NSA uchylił decyzję odmawiającą umorzenia ostatniej raty nienależnie pobranego zasiłku celowego, uznając, że sytuacja skarżącego spełnia kryteria "szczególnie uzasadnionego przypadku".

IV SA/PO 767/25· Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu· 2025-11-27

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające odstąpienia od żądania zwrotu wydatków za pobyt w DPS, wskazując na potrzebę ponownej, wszechstronnej oceny sytuacji finansowej skarżącego.

I SA/Sz 482/25· Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie· 2025-11-26

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów podatkowych dotyczące podatku akcyzowego od importowanego samochodu, uznając, że specyfika rynku amerykańskiego dla uszkodzonych pojazdów może stanowić uzasadnioną przyczynę zaniżenia podstawy opodatkowania.

IV Ka 683/25· Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim· 2025-11-14

Sąd Okręgowy uchylił wyrok Sądu Rejonowego i umorzył postępowanie karne wobec oskarżonego K. W. z powodu przedawnienia czynu.

Potrzebujesz pogłębionej analizy orzecznictwa do art. 104 ?

Wypróbuj Lexedit Research