III KK 202/26· Sąd Najwyższy· 2026-07-01
Sąd Najwyższy wyłączył sędziego od udziału w sprawie ze względu na sposób jego powołania, który mógł naruszać standardy niezależności i bezstronności sądu.
Art. 439 KPKKodeks postępowania karnego
Kodeks postępowania karnego
Art. 439
Art. 439 § 1. Niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz wpływu uchybienia na treść orzeczenia sąd odwoławczy na posiedzeniu uchyla zaskarżone orzeczenie, jeżeli:
1) w wydaniu orzeczenia brała udział osoba nieuprawniona lub niezdolna do orzekania bądź podlegająca wyłączeniu na podstawie art. 40;
2) sąd był nienależycie obsadzony lub którykolwiek z jego członków nie był obecny na całej rozprawie, z wyjątkiem wypadków, gdy wynika to z prowadzenia w dalszym ciągu na podstawie art. 402 § 2a lub art. 404 § 2a rozprawy przerwanej lub odroczonej;
3) sąd powszechny orzekł w sprawie należącej do właściwości sądu szczególnego albo sąd szczególny orzekł w sprawie należącej do właściwości sądu powszechnego;
4) sąd niższego rzędu orzekł w sprawie należącej do właściwości sądu wyższego rzędu;
5) orzeczono karę, środek karny, środek kompensacyjny lub środek zabezpieczający nieznane ustawie;
6) zapadło z naruszeniem zasady większości głosów lub nie zostało podpisane przez którąkolwiek z osób biorących udział w jego wydaniu;
7) zachodzi sprzeczność w treści orzeczenia, uniemożliwiająca jego wykonanie;
8) zostało wydane pomimo to, że postępowanie karne co do tego samego czynu tej samej osoby zostało już prawomocnie zakończone;
9) zachodzi jedna z okoliczności wyłączających postępowanie, określonych w art. 17 § 1 pkt 5, 6 i 8-11;
10) oskarżony w postępowaniu sądowym nie miał obrońcy w wypadkach określonych w art. 79 § 1 i 2 oraz art. 80 lub obrońca nie brał udziału w czynnościach, w których jego udział był obowiązkowy;
11) sprawę rozpoznano podczas nieobecności oskarżonego, którego obecność była obowiązkowa.
§ 2. Uchylenie orzeczenia jedynie z powodów określonych w § 1 pkt 9-11 może nastąpić tylko na korzyść oskarżonego.
§ 3. W posiedzeniu mają prawo wziąć udział strony, obrońcy i pełnomocnicy. Przepis art. 451 stosuje się odpowiednio.
Powiązane przepisy
Art. 439 odwołuje się do:
Orzeczenia powołujące art. 439 KPK(577 orzeczeń)
IV KO 18/26· Sąd Najwyższy· 2026-06-30
Sąd Najwyższy odmówił wszczęcia postępowania o wznowienie z urzędu w sprawie dotyczącej rzekomej wady składu orzekającego sądu niższej instancji, uznając delegację sędziego za prawidłową.
IV KK 417/25· Sąd Najwyższy· 2026-06-25
Sąd Najwyższy wyłączył sędziego Adama Rocha od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego Pawła Kołodziejskiego, uznając zasadność argumentów o braku bezstronności wynikających z podobnych podstaw powołania na stanowisko.
I KK 47/26· Sąd Najwyższy· 2026-06-19
Sąd Najwyższy wyłączył sędzię od udziału w sprawie kasacyjnej ze względu na wątpliwości co do jej niezależności i bezstronności, wynikające z procedury powołania.
III KK 146/26· Sąd Najwyższy· 2026-06-10
Sąd Najwyższy wyłączył sędziego M.S. od rozpoznania sprawy ze względu na wątpliwości co do jego niezawisłości i bezstronności, wynikające z procedury powołania.
III KO 77/26· Sąd Najwyższy· 2026-06-02
Sąd Najwyższy odmówił wznowienia postępowania z urzędu w sprawie skazanego, który kwestionował skład sądu pierwszej instancji z powodu obecności sędzi powołanej w nowym trybie.
II KK 23/25· Sąd Najwyższy· 2026-05-28
Sąd Najwyższy wyłączył sędziów od udziału w sprawie karnej ze względu na uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności, wynikające z wadliwości trybu ich powołania.
I KK 33/26· Sąd Najwyższy· 2026-05-27
Sąd Najwyższy wyłączył sędziego Zbigniewa Kapińskiego od udziału w sprawie rozpoznania kasacji z uwagi na jego status sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej nową ustawą, co mogło budzić wątpliwości co do bezstronności w ocenie zarzutu nienależytej obsady sądu.
II KK 112/26· Sąd Najwyższy· 2026-04-15
Sąd Najwyższy wyłączył wskazanych sędziów od udziału w sprawie ze względu na wątpliwości co do ich prawidłowego powołania, zgodnie ze standardami ETPCz i orzecznictwem SN.
I KZP 6/25· Sąd Najwyższy· 2026-03-25
Sąd Najwyższy w uchwale wyjaśnił, że sędzia po 65. roku życia, który złożył wymagane oświadczenia i nie zakończono postępowania dotyczącego jego dalszego zajmowania stanowiska, jest uprawniony do orzekania.
Potrzebujesz analizy prawnej do art. 439 KPK?
Asystent AI przeanalizuje ten przepis w kontekście orzecznictwa, doktryny i powiązanych regulacji.
Zapytaj Asystenta AI