III KO 168/25Wyłączenie sędziów sąd najwyższy niezawisłość 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał wniosek sędziego o wyłączenie dwóch innych sędziów od udziału w sprawie kasacyjnej oznaczonej sygnaturą III KO 168/25. Wniosek oparty był na zarzucie, że sędziowie ci zostali powołani na swoje stanowiska w wyniku rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z 8 grudnia 2017 r., co budzi wątpliwości co do ich niezawisłości i bezstronności. Sąd Najwyższy, powołując się na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, a także na własne uchwały, uznał, że powołanie sędziów w wadliwej procedurze narusza standardy konstytucyjne (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) oraz europejskie (art. 6 ust. 1 EKPC, art. 47 Karty Praw Podstawowych). Dodatkowo, sprawa dotyczyła sygnalizacji zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. na etapie kasacyjnym, co oznaczało, że zarzut wadliwego powołania dotyczył bezpośrednio sędziego rozpoznającego kasację. Sąd Najwyższy podkreślił, że pozostawienie sprawy w referacie sędziów, co do których istnieją wątpliwości, naraziłoby na szwank zasadę nemo iudex in causa sua oraz mogłoby wywołać obawy o kierunkowe nastawienie do rozstrzygnięcia. W celu zagwarantowania prawa do bezstronnego sądu, wyeliminowania wadliwych skutków prawnych i ochrony Skarbu Państwa, Sąd Najwyższy orzekł o wyłączeniu wskazanych sędziów od udziału w sprawie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziów w sprawach, gdzie procedury powołania budzą wątpliwości co do niezawisłości i bezstronności, w kontekście orzecznictwa ETPC i TSUE.
Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej procedury powołania sędziów w Polsce, ale stanowi ważny głos w dyskusji o standardach praworządności.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sędzia powołany na stanowisko w wyniku rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z 2017 r. spełnia wymogi niezawisłości i bezstronności wymagane przez prawo krajowe i europejskie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powołanie sędziego w wadliwej procedurze, która nie gwarantuje niezależności i bezstronności, stanowi naruszenie standardów konstytucyjnych i europejskich.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że powołanie sędziów na stanowisko w wadliwej procedurze, wynikającej z rekomendacji KRS ukształtowanej na podstawie ustawy z 2017 r., narusza prawo strony do bezstronnego i niezależnego sądu, co jest gwarantowane przez Konstytucję RP, EKPC i Kartę Praw Podstawowych.
Czy wniosek o wyłączenie sędziego od udziału w sprawie jest zasadny, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości co do jego niezawisłości i bezstronności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wniosek jest zasadny, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości co do niezawisłości i bezstronności sędziego, co może prowadzić do naruszenia prawa do rzetelnego procesu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że pozostawienie w składzie sędziów, co do których istnieją wątpliwości co do ich niezawisłości i bezstronności, naraziłoby na szwank zasadę nemo iudex in causa sua i mogłoby wywołać obawy o kierunkowe nastawienie do rozstrzygnięcia.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G.S. | inne | skazany |
| I.Z. | inne | sędzia |
| A.B. | inne | sędzia |
Przepisy (7)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do wyłączenia sędziego od udziału w sprawie w przypadku istnienia okoliczności mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego niezawisłości, bezstronności lub niezależności.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny i bezstronny sąd.
Pomocnicze
k.p.k. art. 42 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 42 § § 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Określa bezwzględne przyczyny odwoławcze, w tym powołanie sądu lub ławy przysięgłych w sposób niezgodny z prawem.
u.SN art. 29 § § 4
Ustawa o Sądzie Najwyższym
u.SN art. 29 § – 25
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powołanie sędziów w wadliwej procedurze narusza standardy konstytucyjne i europejskie dotyczące prawa do bezstronnego i niezależnego sądu. • Istnienie wątpliwości co do niezawisłości i bezstronności sędziów uzasadnia ich wyłączenie od udziału w sprawie na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. • Sprawa dotyczy sygnalizacji bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., co dodatkowo wzmacnia potrzebę zapewnienia bezstronności składu orzekającego.
Godne uwagi sformułowania
nie spełniali wymogów niezawisłości i bezstronności • niezawisłego i niezawisłego sądu • sąd ustanowiony ustawą • nemo iudex in causa sua • przeświadczenie o istnieniu kierunkowego nastawienia sędziów
Skład orzekający
Michał Laskowski
przewodniczący
I.Z.
członek
A.B.
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziów w sprawach, gdzie procedury powołania budzą wątpliwości co do niezawisłości i bezstronności, w kontekście orzecznictwa ETPC i TSUE."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej procedury powołania sędziów w Polsce, ale stanowi ważny głos w dyskusji o standardach praworządności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Orzeczenie dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezawisłości sędziowskiej i prawa do bezstronnego sądu, co jest tematem o dużym znaczeniu publicznym i prawniczym.
“Sąd Najwyższy wyłącza sędziów: czy procedura powołania podważa niezawisłość sądu?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.