II KO 49/25Przekazanie sprawy sąd najwyższy problemy organizacyjne 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Warszawie zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej o sygn. akt II AKzw 745/24 innemu sądowi równorzędnemu, argumentując to dobrem wymiaru sprawiedliwości. Jako przyczynę wskazano "systemowe" naruszenia zasad przydziału spraw i podziału czynności sędziów w Sądzie Apelacyjnym, które miały prowadzić do naruszenia art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, uniemożliwiając utworzenie niezależnego i bezstronnego składu orzekającego. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek na posiedzeniu w dniu 14 lipca 2026 r., postanowił go nie uwzględnić. W uzasadnieniu wskazano, że instytucja przekazania sprawy innemu sądowi z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości (art. 37 § 1 k.p.k.) ma charakter wyjątkowy i nie może być stosowana do rozwiązywania bieżących problemów organizacyjnych sądu. Sąd Najwyższy podkreślił, że trudności kadrowe i przejściowe kłopoty organizacyjne nie uzasadniają przekazania sprawy, a kwestie związane z podziałem czynności sędziów powinny być rozwiązywane w ramach Prawa o ustroju sądów powszechnych. Sąd Najwyższy zaznaczył również, że nie jest organem powołanym do oceny funkcjonowania podziału czynności sędziów ani do rozstrzygania kwestii kompetencyjnych czy personalnych wewnątrz jednostek wymiaru sprawiedliwości. Wskazano, że wątpliwości co do bezstronności i niezawisłości sądu mogą być badane w innych trybach, np. w postępowaniu inicjowanym na podstawie art. 41 k.p.k. lub w ramach testu niezawisłości i bezstronności. Sąd Najwyższy uznał, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki wskazujące na to, że pozostawienie jej w Sądzie Apelacyjnym sprzeciwia się dobru wymiaru sprawiedliwości, a sygnalizowane problemy powinny zostać rozwiązane na poziomie organizacyjnym sądu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie stosowania lub odmowy stosowania instytucji przekazania sprawy innemu sądowi z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości (art. 37 § 1 k.p.k.), zwłaszcza w kontekście problemów organizacyjnych sądów i interpretacji pojęcia nienależytej obsady sądu.
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy i stanowi wyraz utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w tym zakresie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy problemy organizacyjne sądu, w tym sposób przydziału spraw i podziału czynności sędziów, mogą stanowić podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, problemy organizacyjne sądu, w tym sposób przydziału spraw i podziału czynności sędziów, nie stanowią podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.
Uzasadnienie
Instytucja przekazania sprawy innemu sądowi z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości ma charakter wyjątkowy i nie może być stosowana do rozwiązywania bieżących problemów organizacyjnych sądu. Kwestie te powinny być rozwiązywane na poziomie administracyjnym sądu, a Sąd Najwyższy nie jest organem powołanym do oceny funkcjonowania podziału czynności sędziów.
Czy naruszenie zasad przydziału spraw i podziału czynności sędziów, skutkujące niemożnością utworzenia niezależnego i bezstronnego składu orzekającego, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (nienależyta obsada sądu)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zaniechania w sferze realizacji reguł dotyczących losowego przydziału spraw, wymagają oceny z punktu widzenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 438 pkt 2 k.p.k. (względna przyczyna odwoławcza), a nie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (bezwzględna przyczyna odwoławcza).
Uzasadnienie
Nienależyta obsada sądu (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.) tradycyjnie wiązana jest z rozpoznaniem sprawy w składzie odbiegającym liczbowo lub konstrukcyjnie od składu przewidzianego przez ustawę. Zaniechania w sferze realizacji reguł dotyczących losowego przydziału spraw traktowane są jako względna przyczyna odwoławcza.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. R. | osoba_fizyczna | skazany |
| Sąd Apelacyjny w Warszawie | instytucja | wnioskodawca |
Przepisy (8)
Główne
k.p.k. art. 37 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Instytucja przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości ma charakter wyjątkowy i nie może podlegać wykładni rozszerzającej. Tylko szczególne sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny, mogą uzasadniać skorzystanie z tej dyspozycji.
Pomocnicze
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Nienależyta obsada sądu jest bezwzględną przyczyną odwoławczą, tradycyjnie wiązaną z rozpoznaniem sprawy w składzie odbiegającym liczbowo lub konstrukcyjnie od składu przewidzianego przez ustawę. Zaniechania w sferze realizacji reguł dotyczących losowego przydziału spraw nie mieszczą się w tej kategorii.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do rzetelnego procesu i sądu właściwego jest podstawą, od której odstępstwo w postaci przekazania sprawy innemu sądowi jest dopuszczalne tylko w wyjątkowych sytuacjach.
u.s.p. art. 47a § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych
Przepisy dotyczące przydziału spraw i podziału czynności sędziów, których naruszenie było podstawą wniosku.
u.s.p. art. 55 § § 4
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych
Przepis dotyczący podziału czynności sędziów, którego naruszenie było podstawą wniosku.
k.k.w. art. 80b § § 5
Kodeks karny wykonawczy
Podstawa wydania postanowienia Sądu Okręgowego w Warszawie, które było przedmiotem zażalenia.
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Możliwość inicjowania postępowania w przypadku wątpliwości co do bezstronności sądu.
u.s.p. art. 42a
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych
Test niezawisłości i bezstronności jako instytucja oceny cech sądu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Instytucja przekazania sprawy z art. 37 § 1 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i nie może być stosowana do rozwiązywania bieżących problemów organizacyjnych sądu. • Problemy organizacyjne sądu, w tym trudności kadrowe i przejściowe kłopoty, nie uzasadniają przekazania sprawy innej jednostce równorzędnej. • Sąd Najwyższy nie jest organem powołanym do oceny funkcjonowania podziału czynności sędziów ani do rozstrzygania kwestii kompetencyjnych czy personalnych wewnątrz jednostek wymiaru sprawiedliwości. • Nienależyta obsada sądu (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.) dotyczy składu liczbowo lub konstrukcyjnie odbiegającego od przewidzianego przez ustawę, a nie zaniechań w zakresie losowego przydziału spraw. • Wątpliwości co do bezstronności i niezawisłości sądu mogą być badane w innych trybach (art. 41 k.p.k., art. 42a u.s.p.).
Odrzucone argumenty
Systemowe naruszenia zasad przydziału spraw i podziału czynności sędziów w Sądzie Apelacyjnym w Warszawie prowadzą do naruszenia art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. • W Sądzie Apelacyjnym w Warszawie nie jest możliwe utworzenie składu sądu, który można uznać za niezależny, bezstronny i niezawisły. • Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.
Godne uwagi sformułowania
"dobro wymiaru sprawiedliwości" ma charakter wyjątkowy i nie może podlegać wykładni rozszerzającej • trudności kadrowe i przejściowe kłopoty organizacyjne sądu nie uzasadniają przekazania sprawy • Sąd Najwyższy nie jest organem powołanym do oceny funkcjonującego w danym sądzie podziału czynności sędziów • nienależyta obsada sądu tradycyjnie i od wielu lat wiązana była z rozpoznaniem sprawy w składzie odbiegającym liczbowo lub konstrukcyjnie od składu przewidzianego przez ustawę karną • zaniechania w sferze realizacji reguł dotyczących losowego przydziału spraw, wymagają dokonania oceny z punktu widzenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 438 pkt 2 k.p.k., nie zaś w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Skład orzekający
Stanisław Stankiewicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania lub odmowy stosowania instytucji przekazania sprawy innemu sądowi z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości (art. 37 § 1 k.p.k.), zwłaszcza w kontekście problemów organizacyjnych sądów i interpretacji pojęcia nienależytej obsady sądu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy i stanowi wyraz utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w tym zakresie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii ustrojowych związanych z funkcjonowaniem sądów i prawem do rzetelnego procesu, choć rozstrzygnięcie jest zgodne z utrwaloną linią orzeczniczą.
“Problemy organizacyjne sądu nie usprawiedliwiają przekazania sprawy. Sąd Najwyższy wyjaśnia granice "dobra wymiaru sprawiedliwości".”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.