IV KK 417/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuW sprawie o sygnaturze IV KK 417/25, dotyczącej rozpoznania kasacji obrońców skazanych E.B. i A.B., złożono serię wniosków o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego. Po wniosku o wyłączenie sędzi Małgorzaty Bednarek, następnie o wyłączenie sędziego Pawła Kołodziejskiego, obrońcy złożyli wniosek o wyłączenie sędziego Adama Rocha od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego Kołodziejskiego. Argumentowano, że podstawy powołania na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego, wynikające z ustawy nowelizującej KRS, są tożsame dla sędziów Rocha i Kołodziejskiego, co mogłoby wzbudzić wątpliwości co do bezstronności. Sąd Najwyższy, powołując się na uchwałę składu siedmiu sędziów I KZP 22/22, uznał pojęcie 'sprawy' za obejmujące postępowania incydentalne. Stwierdzono, że rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego Kołodziejskiego przez sędziego Rocha mogłoby naruszyć zasadę nemo iudex in causa sua oraz prowadzić do nienależytej obsady sądu, co stanowiłoby uchybienie z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. i naruszenie art. 6 EKPC.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego w Sądzie Najwyższym, zwłaszcza w kontekście postępowań incydentalnych i wpływu sposobu powołania sędziów na ich bezstronność.
Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w Sądzie Najwyższym, związanej z serią wniosków o wyłączenie sędziów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wniosek o wyłączenie sędziego od rozpoznania wniosku o wyłączenie innego sędziego jest dopuszczalny w ramach postępowania incydentalnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pojęcie 'sprawy' w rozumieniu art. 40 i 41 § 1 k.p.k. obejmuje również postępowania incydentalne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę IKZP 22/22, która rozszerza zakres pojęcia 'sprawy' na postępowania incydentalne, w tym wnioski o wyłączenie sędziego.
Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany na stanowisko w trybie określonym ustawą nowelizującą KRS z 2017 r., może orzekać w sprawie dotyczącej wyłączenia innego sędziego powołanego w tym samym trybie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli okoliczności powołania są tożsame, może to wzbudzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że sytuacja sędziego Adama Rocha, który miał rozpoznać wniosek o wyłączenie sędziego Pawła Kołodziejskiego, była analogiczna do sytuacji sędziego Kołodziejskiego, którego dotyczył wniosek o wyłączenie. Tożsamość podstaw powołania mogła naruszyć zasadę bezstronności.
Czy orzekanie przez Sąd Najwyższy z udziałem sędziego, co do którego istnieją uzasadnione wątpliwości co do bezstronności, stanowi nienależną obsadę sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, może to stanowić uchybienie z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. i naruszenie art. 6 EKPC.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że brak uwzględnienia wniosku o wyłączenie sędziego w takiej sytuacji prowadziłby do orzekania przez sąd nieustanowiony ustawą, co jest rażącym uchybieniem procesowym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. B. | osoba_fizyczna | skazany |
| A. B. | osoba_fizyczna | skazany |
| obrońca skazanych | inne | wnioskodawca |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Pojęcie 'sprawy' obejmuje postępowania incydentalne.
k.p.k. art. 42 § § 1 i 4
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
ustawa nowelizująca KRS
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Nienależyta obsada sądu jako bezwzględna podstawa odwoławcza.
EKPC art. 6 ust. 1
Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
Prawo do rzetelnego procesu, w tym prawo do sądu ustanowionego ustawą.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Tożsamość okoliczności powołania sędziów Rocha i Kołodziejskiego na stanowisko. • Potencjalne naruszenie zasady bezstronności (nemo iudex in causa sua). • Ryzyko nienależytej obsady sądu i naruszenia prawa do sądu ustanowionego ustawą (art. 6 EKPC).
Godne uwagi sformułowania
pojęcie 'sprawy', o jakim mowa w art. 40 i 41 § 1 k.p.k. odnosi się zarówno do sprawy głównej, rozumianej jako orzekanie w głównym przedmiocie procesu, jak również postępowań incydentalnych • rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego przez sędziego, który miałby oceniać podstawy do wyłączenia, które odnoszą się do niego w takim samym stopniu, jak do sędziego, którego dotyczy wniosek przez niego rozpoznawany • konieczność wyłączenia od orzekania ... wynika zatem z istoty gwarancji bezstronnego orzekania przez sąd i sedna zakazu nemo iudex in causa sua • uchybienia, o którym mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., z uwagi na nienależytą obsadę sądu, który nie stanowiłby sądu ustanowionego ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
Skład orzekający
Małgorzata Wąsek-Wiaderek
przewodniczący
Adam Roch
członek
Paweł Kołodziejski
członek
Małgorzata Bednarek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego w Sądzie Najwyższym, zwłaszcza w kontekście postępowań incydentalnych i wpływu sposobu powołania sędziów na ich bezstronność."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w Sądzie Najwyższym, związanej z serią wniosków o wyłączenie sędziów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych zasad wymiaru sprawiedliwości – bezstronności sędziowskiej i prawa do sądu ustanowionego ustawą, w kontekście kontrowersji wokół Krajowej Rady Sądownictwa i Sądu Najwyższego.
“Czy sędzia powołany w 'nowym trybie' może orzekać o wyłączeniu innego sędziego? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.