Art. 40 [Wyłączenie z mocy prawa]
§ 1. Sędzia jest z mocy prawa wyłączony od udziału w sprawie, jeżeli:
1) sprawa dotyczy tego sędziego bezpośrednio;
2) jest małżonkiem strony lub pokrzywdzonego albo ich obrońcy, pełnomocnika lub przedstawiciela ustawowego albo pozostaje we wspólnym pożyciu z jedną z tych osób;
3) jest krewnym lub powinowatym w linii prostej, a w linii bocznej aż do stopnia pomiędzy dziećmi rodzeństwa osób wymienionych w pkt 2 albo jest związany z jedną z tych osób węzłem przysposobienia, opieki lub kurateli;
4) był świadkiem czynu, o który sprawa się toczy, albo w tej samej sprawie był przesłuchany w charakterze świadka lub występował jako biegły;
5) brał udział w sprawie jako prokurator, obrońca, pełnomocnik, przedstawiciel ustawowy strony, albo prowadził postępowanie przygotowawcze;
6) brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia lub wydał zaskarżone zarządzenie;
7) brał udział w wydaniu orzeczenia, które zostało uchylone;
8) (uchylony)
9) brał udział w wydaniu orzeczenia, co do którego wniesiono sprzeciw;
10) prowadził mediację.
§ 2. Powody wyłączenia trwają mimo ustania uzasadniającego je małżeństwa, wspólnego pożycia, przysposobienia, opieki lub kurateli.
§ 3. Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego wnioskiem o wznowienie, zaskarżonego w trybie kasacji lub objętego skargą nadzwyczajną, nie może orzekać co do tego wniosku, kasacji lub skargi.
Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania wniosek o wyłączenie sędziego, uznając, że sam fakt powołania sędziego na urząd na podstawie rekomendacji KRS ukształtowanej nową ustawą nie rodzi uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności.
Sąd Najwyższy odmówił wyłączenia sędziego od udziału w sprawie, uznając brak podstaw prawnych do podważania jego bezstronności z uwagi na okoliczności powołania.
Sąd Najwyższy wyłączył sędziów od rozpoznania sprawy dotyczącej wznowienia postępowania kasacyjnego z uwagi na ich potencjalne powiązanie z wadliwą procedurą nominacyjną.
Sąd Okręgowy w Poznaniu utrzymał w mocy wyrok skazujący za złożenie nierzetelnej deklaracji podatkowej CIT-8, uznając winę i sprawstwo oskarżonego.
Sąd Najwyższy wyłączył sędzię A.D. od udziału w sprawie V KK 480/25 ze względu na wątpliwości co do jej bezstronności i niezależności wynikające z trybu powołania.
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku Sądu Rejonowego o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa przeciwko sędziom, uznając, że sama okoliczność ta nie uzasadnia przekazania sprawy innemu sądowi.
Sąd Najwyższy wyłączył sędzię A.D. od rozpoznania sprawy z powodu braku niezawisłości i bezstronności wynikającego z procedury jej powołania.
Sąd Najwyższy wyłączył sędziego S.S. od rozpoznania sprawy ze względu na wadliwość procedury jego nominacji.
Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wyłączenia sędziego od udziału w sprawie dotyczącej oceny niezawisłości i bezstronności innego sędziego, uznając, że procedura nominacyjna nie wpływa na jego bezpośrednie zainteresowanie sprawą.
Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania wniosek o wyłączenie sędziów, uznając go za nieskuteczny z powodu złożenia przed wyznaczeniem składu orzekającego i dotyczenia osób niewłaściwych.
Potrzebujesz analizy prawnej do art. 40 KPK?
Asystent AI przeanalizuje ten przepis w kontekście orzecznictwa, doktryny i powiązanych regulacji.
Zapytaj Asystenta AIArt. 40 [Wyłączenie z mocy prawa]
§ 1. Sędzia jest z mocy prawa wyłączony od udziału w sprawie, jeżeli:
1) sprawa dotyczy tego sędziego bezpośrednio;
2) jest małżonkiem strony lub pokrzywdzonego albo ich obrońcy, pełnomocnika lub przedstawiciela ustawowego albo pozostaje we wspólnym pożyciu z jedną z tych osób;
3) jest krewnym lub powinowatym w linii prostej, a w linii bocznej aż do stopnia pomiędzy dziećmi rodzeństwa osób wymienionych w pkt 2 albo jest związany z jedną z tych osób węzłem przysposobienia, opieki lub kurateli;
4) był świadkiem czynu, o który sprawa się toczy, albo w tej samej sprawie był przesłuchany w charakterze świadka lub występował jako biegły;
5) brał udział w sprawie jako prokurator, obrońca, pełnomocnik, przedstawiciel ustawowy strony, albo prowadził postępowanie przygotowawcze;
6) brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia lub wydał zaskarżone zarządzenie;
7) brał udział w wydaniu orzeczenia, które zostało uchylone;
8) (uchylony)
9) brał udział w wydaniu orzeczenia, co do którego wniesiono sprzeciw;
10) prowadził mediację.
§ 2. Powody wyłączenia trwają mimo ustania uzasadniającego je małżeństwa, wspólnego pożycia, przysposobienia, opieki lub kurateli.
§ 3. Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego wnioskiem o wznowienie, zaskarżonego w trybie kasacji lub objętego skargą nadzwyczajną, nie może orzekać co do tego wniosku, kasacji lub skargi.