III KB 190/25· Sąd Najwyższy· 2026-07-10
Sąd Najwyższy odmówił wyłączenia sędziego od udziału w sprawie, uznając brak podstaw prawnych do podważania jego bezstronności z uwagi na okoliczności powołania.
Art. 40 KPKKodeks postępowania karnego
Kodeks postępowania karnego
Art. 40
Art. 40 § 1. Sędzia jest z mocy prawa wyłączony od udziału w sprawie, jeżeli:
1) sprawa dotyczy tego sędziego bezpośrednio;
2) jest małżonkiem strony lub pokrzywdzonego albo ich obrońcy, pełnomocnika lub przedstawiciela ustawowego albo pozostaje we wspólnym pożyciu z jedną z tych osób;
3) jest krewnym lub powinowatym w linii prostej, a w linii bocznej aż do stopnia pomiędzy dziećmi rodzeństwa osób wymienionych w pkt 2 albo jest związany z jedną z tych osób węzłem przysposobienia, opieki lub kurateli;
4) był świadkiem czynu, o który sprawa się toczy, albo w tej samej sprawie był przesłuchany w charakterze świadka lub występował jako biegły;
5) brał udział w sprawie jako prokurator, obrońca, pełnomocnik, przedstawiciel ustawowy strony, albo prowadził postępowanie przygotowawcze;
6) brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia lub wydał zaskarżone zarządzenie;
7) brał udział w wydaniu orzeczenia, które zostało uchylone;
8) (uchylony)
brał udział w wydaniu orzeczenia, co do którego wniesiono sprzeciw;
10) prowadził mediację.
§ 2. Powody wyłączenia trwają mimo ustania uzasadniającego je małżeństwa, wspólnego pożycia, przysposobienia, opieki lub kurateli.
§ 3. Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego wnioskiem o wznowienie, zaskarżonego w trybie kasacji lub objętego skargą nadzwyczajną, nie może orzekać co do tego wniosku, kasacji lub skargi.
Orzeczenia powołujące art. 40 KPK(194 orzeczeń)
I KO 109/24· Sąd Najwyższy· 2026-06-16
Sąd Najwyższy wyłączył sędziów od rozpoznania sprawy dotyczącej wznowienia postępowania kasacyjnego z uwagi na ich potencjalne powiązanie z wadliwą procedurą nominacyjną.
IV Ka 101/26· Sąd Okręgowy w Poznaniu· 2026-05-19
Sąd Okręgowy w Poznaniu utrzymał w mocy wyrok skazujący za złożenie nierzetelnej deklaracji podatkowej CIT-8, uznając winę i sprawstwo oskarżonego.
IV KO 25/26· Sąd Najwyższy· 2026-04-08
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku Sądu Rejonowego o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa przeciwko sędziom, uznając, że sama okoliczność ta nie uzasadnia przekazania sprawy innemu sądowi.
V KK 20/26· Sąd Najwyższy· 2026-03-19
Sąd Najwyższy wyłączył sędzię A.D. od rozpoznania sprawy z powodu braku niezawisłości i bezstronności wynikającego z procedury jej powołania.
IV KK 330/25· Sąd Najwyższy· 2026-03-19
Sąd Najwyższy wyłączył sędziego S.S. od rozpoznania sprawy ze względu na wadliwość procedury jego nominacji.
II K 764/25· Sąd Rejonowy w Przasnyszu· 2026-01-26
Sąd Rejonowy w Przasnyszu skazał M.C. za oszustwo na portalu OLX, orzekając karę ograniczenia wolności i nakazując naprawienie szkody.
II K 139/25· Sąd Rejonowy w Bełchatowie· 2025-12-19
Sąd warunkowo umorzył postępowanie karne wobec prezesa spółki za niezłożenie sprawozdań finansowych za lata 2020, 2021 i 2022, orzekając świadczenie pieniężne i obciążając kosztami.
V KO 89/25· Sąd Najwyższy· 2025-11-20
Sąd Najwyższy wyłączył sędziego Małgorzatę Bednarek od udziału w sprawie dotyczącej wznowienia postępowania karnego, uznając, że jej status jako sędziego powołanego w nowej procedurze KRS może wpływać na jej bezstronność.
I KK 379/25· Sąd Najwyższy· 2025-10-29
Sąd Najwyższy wyłączył sędziego od rozpoznania sprawy kasacyjnej ze względu na wątpliwości co do konstytucyjności jego powołania.
Potrzebujesz analizy prawnej do art. 40 KPK?
Asystent AI przeanalizuje ten przepis w kontekście orzecznictwa, doktryny i powiązanych regulacji.
Zapytaj Asystenta AI