Orzeczenie · 2026-07-23

V KK 64/25Wyłączenie sędziego sąd najwyższy nienależta obsada

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-07-23
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
sąd najwyższywyłączenie sędziegonienależyta obsada sąduniezależność sądubezstronnośćkrajowa rada sądownictwakpketpczasada prawna

Wniosek obrońcy skazanego D.Ś. o wyłączenie sędziego P.K. od rozpoznania sprawy V KK 64/25 został uznany za zasadny przez Sąd Najwyższy. Głównym argumentem wnioskodawcy było powołanie sędziego na urząd w procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej ustawą z 2017 r. Obrońca podniósł, że takie powołanie stanowi samoistną przesłankę do uznania nienależytej obsady sądu, zgodnie z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., powołując się na uchwałę połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/2020) oraz orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPC). Sąd Najwyższy, związany mocą zasady prawnej cytowaną uchwałą, stwierdził, że potrzeba zapewnienia stronie dostępu do niezależnego i bezstronnego sądu przemawia za uwzględnieniem wniosku. Podkreślono, że stanowisko to zostało potwierdzone w kolejnych uchwałach Sądu Najwyższego oraz orzecznictwie ETPC, w tym w sprawie Reczkowicz przeciwko Polsce. Dodatkowo, wskazano, że rozpoznawanie przez sędziego P.K. kasacji, w której podniesiono zarzut dotyczący jego własnego powołania, podważałoby jego bezstronność.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie wyłączenia sędziego ze względu na sposób powołania, interpretacja art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w kontekście nowej KRS i orzecznictwa ETPC.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji powołania sędziego SN w trybie po nowelizacji ustawy o KRS z 2017 r. i orzecznictwa ETPC.

Zagadnienia prawne (2)

Czy powołanie sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. stanowi samoistną przesłankę do uznania nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, stanowi.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy, opierając się na uchwale trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego (BSA I-4110-1/2020) oraz orzecznictwie ETPC (np. Reczkowicz przeciwko Polsce), stwierdził, że powołanie sędziego w procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej nowelizacją z 2017 r. może podważać niezależność i bezstronność sądu, co skutkuje nienależytą obsadą.

Czy sędzia, którego dotyczy zarzut nienależytej obsady sądu, może rozpoznawać sprawę, w której ten zarzut jest podnoszony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nie może.

Uzasadnienie

Rozpoznawanie przez sędziego kwestii dotyczących jego własnego powołania i potencjalnej nienależytej obsady sądu podważa jego bezstronność w danej sprawie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uwzględniono wniosek o wyłączenie
Strona wygrywająca
obrońca skazanego D.Ś.

Strony

NazwaTypRola
D.Ś.osoba_fizycznaskazany/oskarżony
P.K.osoba_fizycznasędzia

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Nienależyta obsada sądu zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.

Pomocnicze

u.SN art. 87 § ust. 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Sąd Najwyższy pozostaje związany uchwałą trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/2020.

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 roku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powołanie sędziego na urząd w procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej nowelizacją z 2017 r. stanowi samoistną przesłankę nienależytej obsady sądu. • Uchwała trzech Izb Sądu Najwyższego (BSA I-4110-1/2020) ma moc zasady prawnej i wiąże składy Sądu Najwyższego. • Orzecznictwo ETPC (np. Reczkowicz przeciwko Polsce) potwierdza, że taki sposób powołania podważa niezależność i bezstronność sądu. • Rozpoznawanie przez sędziego kwestii dotyczących jego własnego powołania podważa jego bezstronność.

Godne uwagi sformułowania

rozpoznanie sprawy przez Sąd Najwyższy z jego udziałem oznaczałoby jej rozpoznanie w nienależycie składzie • stanowi samoistną przesłankę do uznania, że w sprawie doszło do nienależytej obsady Sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. • potrzeba zapewnienia stronie postępowania karnego dostępu do niezależnego i bezstronnego sądu, ustanowionego ustawą • każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Taka sytuacja zachodzi jedynie w stosunku do sędziów Sądu Najwyższego, którzy otrzymali nominacje w takich warunkach

Skład orzekający

Małgorzata Gierszon

przewodniczący

P.K.

sędzia (wyłączony)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego ze względu na sposób powołania, interpretacja art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w kontekście nowej KRS i orzecznictwa ETPC."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji powołania sędziego SN w trybie po nowelizacji ustawy o KRS z 2017 r. i orzecznictwa ETPC.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i wpływu zmian legislacyjnych na funkcjonowanie sądów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie.

Sąd Najwyższy wyłącza sędziego! Kluczowa decyzja w sprawie praworządności i niezależności sądów.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst