III KK 202/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek obrońcy skazanego A.C. o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego S.S. od udziału w sprawie został uwzględniony. Podstawą wniosku było powołanie sędziego na urząd w wyniku rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa. Obrońca argumentował, że udział takiego sędziego narusza prawo strony do rozpoznania sprawy przez bezstronny i niezależny sąd ustanowiony ustawą, zgodnie z art. 6 ust. 1 EKPCz i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, a także prowadzi do nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Sąd Najwyższy, podzielając ten kierunek wykładni, podkreślił konieczność interpretacji przepisów proceduralnych w sposób gwarantujący realizację standardów niezależności i bezstronności. Stwierdzono, że udział sędziego powołanego w opisanej procedurze może budzić wątpliwości co do spełnienia tych standardów, co potwierdzono odwołując się do wcześniejszego orzecznictwa Sądu Najwyższego. Dodatkowo wskazano, że sędzia S.S. musiałby rozstrzygać kwestię nienależytej obsady sądu, która dotyczy również jego samego, co mogłoby wpłynąć na odbiór bezstronności sądu. Wyłączenie sędziego miało na celu wyeliminowanie wszelkich wątpliwości co do prawa strony do rozpoznania sprawy przez niezawisły i niezależny sąd.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wyłączenia sędziego ze względu na sposób powołania, naruszenie standardów niezależności i bezstronności sądu, nienależną obsadę sądu.
Dotyczy specyficznej sytuacji powołania sędziego SN na podstawie przepisów z 2017 r. i ich interpretacji przez SN.
Zagadnienia prawne (2)
Czy powołanie sędziego na urząd w wyniku rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r. może stanowić podstawę do wyłączenia sędziego z uwagi na naruszenie standardów niezależności i bezstronności sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, powołanie sędziego w opisanej procedurze może stanowić podstawę do wyłączenia sędziego, jeśli istnieje uzasadniona wątpliwość co do jego niezależności i bezstronności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że udział sędziego powołanego w procedurze kwestionowanej przez orzecznictwo SN i ETPCz może naruszać prawo strony do rozpoznania sprawy przez niezależny i bezstronny sąd, a także prowadzić do nienależytej obsady sądu. Dodatkowo, sędzia musiałby rozstrzygać kwestię, która go bezpośrednio dotyczy.
Czy udział sędziego powołanego na urząd w wyniku rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r. stanowi nienależytą obsadę sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, udział sędziego powołanego w takiej procedurze stanowi nienależytą obsadę sądu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołuje się na uchwałę składu połączonych Izb SN z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/20), która stwierdza, że nienależyta obsada sądu zachodzi wówczas, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego SN na wniosek KRS ukształtowanej na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A.C. | osoba_fizyczna | skazany |
| S.S. | inne | sędzia |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis musi być interpretowany w taki sposób, aby gwarantować stronie prawo do rozpoznania sprawy przez niezależny i bezstronny sąd ustanowiony ustawą.
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Nienależyta obsada sądu zachodzi wówczas, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.
Pomocnicze
k.p.k. art. 42 § § 1 i 4
Kodeks postępowania karnego
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. (Dz.U. z 2018 r., poz. 3)
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powołanie sędziego na urząd w wyniku rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r. narusza standardy niezależności i bezstronności sądu. • Udział sędziego powołanego w wadliwej procedurze prowadzi do nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. • Sędzia musiałby rozstrzygać kwestię, która go bezpośrednio dotyczy, co podważa jego bezstronność.
Godne uwagi sformułowania
prawo strony do rozpoznania jej sprawy przez bezstronny i niezależny sąd ustanowiony ustawą • sąd nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. • wadliwość procedury powołania sędziego • orzekanie sędziego Sądu Najwyższego powołanego do tego Sądu w wadliwej procedurze, wiąże się z istotnym i bardzo prawdopodobnym naruszeniem prawa strony do rozpoznania sprawy przez bezstronny i niezależny sąd
Skład orzekający
S.S.
sędzia
Dariusz Świecki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego ze względu na sposób powołania, naruszenie standardów niezależności i bezstronności sądu, nienależną obsadę sądu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji powołania sędziego SN na podstawie przepisów z 2017 r. i ich interpretacji przez SN.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii ustrojowych związanych z niezależnością sądownictwa i sposobem powoływania sędziów, co jest tematem szeroko dyskutowanym w Polsce i Europie.
“Sąd Najwyższy wyłącza sędziego: czy sposób powołania podważa niezawisłość sądu?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.