# Kiedy SN odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawach o rentę (art. 398⁹ k.p.c.)? *Data publikacji: 2026-05-31 · zweryfikowano: 2026-06-01 · obszar prawa: cywilne · Wersja HTML: https://lexedit.ai/odpowiedzi/cluster-odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-renta* ## Krótka odpowiedź (TL;DR) Sąd Najwyższy konsekwentnie odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawach o rentę, gdy skarżący nie wykazuje żadnej z przesłanek z art. 398^9 k.p.c. – istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni, nieważności postępowania ani oczywistej zasadności. SN podkreśla, że nie jest trzecią instancją i służy kontroli prawa, nie zaś weryfikacji ustaleń faktycznych. Najczęstszą przyczyną odmowy jest próba zakwestionowania oceny dowodów i wysokości renty, co wchodzi w kompetencje sądów meriti, nie kasacyjnych. --- ## 1. Skarga kasacyjna jako środek nadzwyczajny – nie trzecia instancja SN systematycznie przypomina, że skarga kasacyjna służy ochronie interesu publicznego, a nie korygowaniu każdego niesatysfakcjonującego orzeczenia. Jak stwierdził SN w postanowieniu „Celem skargi kasacyjnej jest ochrona interesu publicznego polegającego na ujednoliceniu orzecznictwa sądów i rozwoju judykatury. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową" ([II CSK 334/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-csk-334-17/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-przez-sad-najwyzszy-576881)). Podobnie w „Skarga kasacyjna ukształtowana została jako środek zaskarżenia o szczególnym charakterze, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitości wykładni" ([V CSK 55/16](https://lexedit.ai/orzeczenia/v-csk-55-16/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-renta-620597)). W sprawach rentowych ten standard jest stosowany rygorystycznie – sama niezgoda na wysokość zasądzonej renty nie otwiera drogi do kasacji. ## 2. Oczywista zasadność – wymóg kwalifikowanego naruszenia prawa Najczęściej powoływaną przesłanką przyjęcia skargi jest jej „oczywista zasadność" (art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c.). SN wymaga jednak wykazania naruszenia prawa widocznego prima facie. W „Chodzi tu o wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej" ([IV CSK 125/19](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-csk-125-19/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-brak-zasadnosci-513397)). W „zaskarżone orzeczenie oczywiście narusza prawo, gdy jest niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami albo zostało wydane w wyniku błędnej wykładni widocznej bez potrzeby głębszej analizy jurydycznej" ([I CSK 521/14](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-csk-521-14/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-sad-najwyzszy-1986253)). W sprawach o rentę SN regularnie odmawia przyjęcia, bo polemika co do wysokości świadczenia nie spełnia tego rygorystycznego progu. ## 3. Zakaz kwestionowania ustaleń faktycznych – SN jest sądem prawa Kluczową barierą w sprawach rentowych jest zasada, że SN jest związany ustaleniami faktycznymi sądu II instancji. W „Służy ona kontroli prawidłowości stosowania prawa, nie będąc instrumentem weryfikacji trafności ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia" ([II UK 300/14](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-uk-300-14/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-renta-511060)). W „Sąd Najwyższy jako 'sąd prawa', rozpoznając nadzwyczajny środek odwoławczy w postaci skargi kasacyjnej, jest związany ustalonym stanem faktycznym sprawy" ([III UK 1/15](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-uk-1-15/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-renta-2063041)). Próba podważenia opinii biegłych co do niezdolności do pracy czy wysokości renty jest więc z góry skazana na porażkę w postępowaniu kasacyjnym. ## 4. Istotne zagadnienie prawne – wymóg abstrakcji i nowości Skarżący często powołują się na istotne zagadnienie prawne (art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c.), lecz SN wymaga, by było ono sformułowane w sposób ogólny i abstrakcyjny. W „Istotne zagadnienie prawne należy postawić w sposób ogólny i abstrakcyjny, aby mogło być rozpatrywane w oderwaniu od konkretnego stanu faktycznego" ([II CSK 334/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-csk-334-17/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-przez-sad-najwyzszy-576881)). Gdy orzecznictwo jest już ujednolicone, przesłanka nie zachodzi. W „po wydaniu uchwały składu siedmiu sędziów III UZP 3/06 nieprawdziwe jest twierdzenie, że pojęcie wspólności małżeńskiej budzi wątpliwości i rozbieżności w orzecznictwie" ([III UK 141/15](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-uk-141-15/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-renta-rodzinna-390638)). Podobnie w [V CSK 55/16](https://lexedit.ai/orzeczenia/v-csk-55-16/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-renta-620597) SN uznał, że kwestie przedawnienia roszczeń o rentę były już wielokrotnie rozstrzygane i nie stanowią nowego zagadnienia. ## 5. Ustalanie wysokości renty i zadośćuczynienia – brak oczywistej wadliwości W sprawach deliktowych o rentę i zadośćuczynienie SN podkreśla elastyczność regulacji i indywidualny charakter świadczeń. W „z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika oczywiście indywidualny charakter renty, tzn. ustalenie jej wysokości w odniesieniu do potencjalnych możliwości zarobkowych konkretnego poszkodowanego" ([II CSK 274/15](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-csk-274-15/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-zasadnienie-prawne-284850)). W tej samej sprawie SN dodał, że „z orzecznictwa Sądu Najwyższego jasno już wynika zdecydowana dominacja funkcji kompensacyjnej zadośćuczynienia i irrelewancja warunków życia poszkodowanego" ([II CSK 274/15](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-csk-274-15/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-zasadnienie-prawne-284850)). W [IV CSK 689/16](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-csk-689-16/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-sad-najwyzszy-2065941) SN odmówił przyjęcia skargi, uznając, że przyznana renta 1200 zł i zadośćuczynienie 150 000 zł były uzasadnione stanem faktycznym, a powódka nie wykazała oczywistej wadliwości orzeczenia. ## 6. Odmowa przyjęcia skargi organu rentowego (ZUS) ZUS jako skarżący również napotyka barierę przedsądu. W [I UK 270/15](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-uk-270-15/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-renta-360472) SN odmówił przyjęcia skargi organu rentowego, wskazując, że „polemiczna skarga kasacyjna zawiera rozmaite kontrowersje faktyczne i prawne, które nie zostały objęte adekwatnymi wnioskami o przyjęcie jej do merytorycznego rozpoznania" ([I UK 270/15](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-uk-270-15/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-renta-360472)). W [III USK 223/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-usk-223-22/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-ubezpieczenia-wypadkowe-399362) SN podkreślił, że organ rentowy nie wykazał przesłanek kwalifikowanych, a jego zarzuty dotyczyły głównie polemiki z ustaleniami faktycznymi. W [I UK 78/19](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-uk-78-19/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-renta-odsetki-246346) SN odmówił przyjęcia skargi ubezpieczonej o odsetki od renty, stwierdzając, że niejednoznaczność oceny stanu zdrowia wyklucza uznanie skargi za oczywiście uzasadnioną. ## Źródła (orzeczenia) - [II CSK 334/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-csk-334-17/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-przez-sad-najwyzszy-576881) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2017-11-28 > „Celem skargi kasacyjnej jest ochrona interesu publicznego polegającego na ujednoliceniu orzecznictwa sądów i rozwoju judykatury. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową" - [V CSK 55/16](https://lexedit.ai/orzeczenia/v-csk-55-16/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-renta-620597) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2016-06-24 > „Skarga kasacyjna ukształtowana została w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako środek zaskarżenia o szczególnym charakterze, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapew" - [IV CSK 125/19](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-csk-125-19/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-brak-zasadnosci-513397) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2019-10-18 > „Chodzi tu o wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie , przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej" - [I CSK 521/14](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-csk-521-14/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-sad-najwyzszy-1986253) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2015-03-17 - [II UK 300/14](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-uk-300-14/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-renta-511060) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2015-04-14 > „Służy ona kontroli prawidłowości stosowania prawa, nie będąc instrumentem weryfikacji trafności ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia" - [III UK 1/15](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-uk-1-15/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-renta-2063041) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2015-05-07 > „tyle Sąd Najwyższy jako „sąd prawa”, rozpoznając nadzwyczajny środek odwoławczy w postaci skargi kasacyjnej, jest związany ustalonym stanem faktycznym" - [III UK 141/15](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-uk-141-15/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-renta-rodzinna-390638) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2016-03-09 > „po wydaniu uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 października 2006 r., III UZP 3/06, OSNP 2007 nr 9-10, poz. 138 nieprawdziwe jest twierdzenie, że budzi on wątpliwości i rozbieżności w orzecznictwie" - [II CSK 274/15](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-csk-274-15/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-zasadnienie-prawne-284850) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2015-12-09 > „Z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika oczywiście indywidualny charakter renty, tzn. ustalenie jej wysokości w odniesieniu do potencjalnych możliwości zarobkowych konkretnego poszkodowanego" - [IV CSK 689/16](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-csk-689-16/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-sad-najwyzszy-2065941) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2017-06-13 - [I UK 270/15](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-uk-270-15/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-renta-360472) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2016-05-05 > „Polemiczna skarga kasacyjna zawiera rozmaite kontrowersje faktyczne i prawne, które wszakże nie zostały objęte adekwatnymi - innymi niż rzekomo oczywista zasadność wniesionej skargi - wnioskami o przyjęcie jej do merytorycznego rozpoznania" - [III USK 223/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-usk-223-22/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-ubezpieczenia-wypadkowe-399362) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2023-07-04 - [I UK 78/19](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-uk-78-19/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-renta-odsetki-246346) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2020-05-19 --- **Lexedit** — agent AI do researchu prawnego po polskim prawie: 1,4 mln orzeczeń (SN, NSA, WSA, sądy apelacyjne), 100 tys. aktów prawnych z wersjami historycznymi. Każde cytowanie w memo jest klikalne i weryfikowane względem treści źródła. Wypróbuj: https://lexedit.ai/research Więcej odpowiedzi: https://lexedit.ai/odpowiedzi · Indeks dla agentów AI: https://lexedit.ai/llms.txt