Orzeczenie · 2023-07-04

III USK 223/22

Sąd

Sąd Najwyższy

Data

2023-07-04

SNubezpieczenia społeczneubezpieczenie wypadkoweWysokanajwyższy

ubezpieczenie wypadkowewypadek przy pracyjednorazowe odszkodowaniedziałalność gospodarczaskarga kasacyjnaSąd Najwyższyrażące niedbalstwowarunki atmosferyczne

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła odmowy przyjęcia przez Sąd Najwyższy skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach, który przyznał K. T. prawo do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy prowadzeniu działalności gospodarczej. Organ rentowy kwestionował ustalenia sądów niższych instancji, twierdząc, że wypadek był wyłączną przyczyną rażącego niedbalstwa ubezpieczonego, polegającego na niezastosowaniu środków ochrony podczas pracy na wysokości. Sąd Najwyższy podkreślił, że skarga kasacyjna jest środkiem nadzwyczajnym i wymaga wykazania istnienia przesłanek określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c., takich jak istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi. W ocenie Sądu Najwyższego, organ rentowy nie wykazał, aby skarga była oczywiście uzasadniona, a ustalenia faktyczne sądów niższych instancji, dotyczące współistnienia innych przyczyn wypadku (zmiana warunków atmosferycznych), nie mogły być kwestionowane w postępowaniu kasacyjnym. W związku z tym, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia 'wyłącznej przyczyny wypadku' w kontekście art. 21 ust. 1 ustawy wypadkowej, zwłaszcza w sytuacji współistnienia innych czynników, takich jak warunki atmosferyczne.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wypadku przy pracy w ramach działalności gospodarczej i stosowania art. 21 ustawy wypadkowej. Odmowa przyjęcia skargi nie rozstrzyga merytorycznie sprawy, ale wskazuje na kryteria oceny skargi kasacyjnej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy naruszenie przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia przez ubezpieczonego, polegające na niezastosowaniu środków ochrony podczas pracy na wysokości, stanowi wyłączną przyczynę wypadku przy pracy w rozumieniu art. 21 ust. 1 ustawy wypadkowej, jeśli wystąpiły inne czynniki, takie jak zmieniające się warunki atmosferyczne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia nie stanowi wyłącznej przyczyny wypadku, jeśli wystąpiły inne czynniki, które wpłynęły na jego powstanie, nawet jeśli zachowanie ubezpieczonego było współprzyczyną.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że dla pozbawienia ubezpieczonego prawa do świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego, wyłączną przyczyną wypadku musi być udowodnione naruszenie przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia, spowodowane umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa. Wystąpienie jakiejkolwiek innej przyczyny, niezależnej od pracownika (np. niekorzystne warunki atmosferyczne), uniemożliwia przyjęcie wyłączności przyczyny leżącej po stronie pracownika.

Czy skarga kasacyjna organu rentowego spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, zgodnie z art. 398^9 § 1 k.p.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ rentowy nie wykazał istnienia przesłanek kwalifikowanych, takich jak istotne zagadnienie prawne czy oczywista zasadność skargi.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że skarga kasacyjna jest środkiem nadzwyczajnym i wymaga wykazania przez skarżącego jurydycznymi argumentami, że zachodzi publicznoprawna potrzeba rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego. W niniejszej sprawie organ rentowy nie przedstawił wywodu prawnego uzasadniającego oczywistą zasadność skargi, a podnoszone zarzuty dotyczyły głównie polemiki z oceną dowodów i ustaleniami faktycznymi sądów niższych instancji, które są wiążące dla Sądu Najwyższego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

organ rentowy (w kontekście odmowy przyjęcia skargi)

Strony

Nazwa	Typ	Rola
K. T.	osoba_fizyczna	odwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.	instytucja	organ rentowy

Przepisy (8)

Główne

ustawa wypadkowa art. 21 § 1

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych

Świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego nie przysługują, gdy wyłączną przyczyną wypadku było udowodnione naruszenie przez ubezpieczonego przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia, spowodowane przez niego umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa.

k.p.c. art. 398 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Pomocnicze

ustawa wypadkowa art. 3 § 3 pkt 8

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 13

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 361 § 1

Kodeks cywilny

Związek przyczynowy należy rozumieć jako normalny (adekwatny) związek przyczynowy.

k.c. art. 435 § 1

Kodeks cywilny

Przesłanka egzoneracyjna (wyłączna wina poszkodowanego).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ rentowy nie wykazał istnienia przesłanek kwalifikowanych do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. • Podnoszone przez organ rentowy zarzuty dotyczyły głównie polemiki z oceną dowodów i ustaleniami faktycznymi sądów niższych instancji, które są wiążące dla Sądu Najwyższego. • Wystąpienie innych przyczyn wypadku (zmiana warunków atmosferycznych) uniemożliwia przyjęcie wyłączności przyczyny leżącej po stronie pracownika.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego przez sądy niższych instancji, które miałyby uzasadniać oczywistą zasadność skargi kasacyjnej.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna, jako szczególny środek zaskarżenia, służy realizacji interesu publicznego w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości. • Rozpoznanie skargi kasacyjnej następuje tylko z przyczyn kwalifikowanych. • Dla pozbawienia ubezpieczonego prawa do świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego, wyłączną przyczyną wypadku musi być udowodnione naruszenie przez ubezpieczonego przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia, spowodowane przez niego umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa. • Wystąpienie jakiegokolwiek innego zdarzenia, niezależnego od pracownika, które wpłynęło na powstanie wypadku, uniemożliwia przyjęcie wyłączności przyczyny wypadku polegającej na zachowaniu się pracownika.

Skład orzekający

Halina Kiryło

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'wyłącznej przyczyny wypadku' w kontekście art. 21 ust. 1 ustawy wypadkowej, zwłaszcza w sytuacji współistnienia innych czynników, takich jak warunki atmosferyczne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wypadku przy pracy w ramach działalności gospodarczej i stosowania art. 21 ustawy wypadkowej. Odmowa przyjęcia skargi nie rozstrzyga merytorycznie sprawy, ale wskazuje na kryteria oceny skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje, jak Sąd Najwyższy podchodzi do kwestii odpowiedzialności za wypadek przy pracy, podkreślając znaczenie 'wyłącznej przyczyny' i uwzględniając czynniki zewnętrzne. Jest to istotne dla prawników specjalizujących się w ubezpieczeniach społecznych i odszkodowaniach.

“Czy zmiana pogody może uratować odszkodowanie? Sąd Najwyższy o przyczynach wypadków przy pracy.”

Dane finansowe

WPS: 27 552 PLN

jednorazowe odszkodowanie: 27 552 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników