# Kiedy SN odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398⁹ § 1 k.p.c.)?

*Data publikacji: 2026-05-31 · zweryfikowano: 2026-06-01 · obszar prawa: cywilne · Wersja HTML: https://lexedit.ai/odpowiedzi/cluster-odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-do-rozpoznania*

## Krótka odpowiedź (TL;DR)

Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdy skarżący nie wykazał żadnej z przesłanek z art. 398(9) § 1 k.p.c.: istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważności postępowania przed sądem II instancji albo oczywistej zasadności skargi. Instytucja ta — tzw. przedsąd — jest zgodna z Konstytucją i służy ochronie interesu publicznego, a nie indywidualnego interesu strony.

## Jakie przesłanki muszą zaistnieć, aby SN przyjął skargę kasacyjną?

Katalog przesłanek jest zamknięty i wynika wprost z art. 398(9) § 1 k.p.c.. SN wielokrotnie podkreślał, że cel wymogu z art. 398(4) § 2 k.p.c. „może zostać osiągnięty jedynie przez powołanie i właściwe uzasadnienie istnienia wymienionych przesłanek" — „Cel wymagania przewidzianego w art. 398⁴ § 2 k.p.c. może zostać osiągnięty jedynie przez powołanie i właściwe uzasadnienie istnienia wymienionych przesłanek" ([IV CSK 337/13](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-csk-337-13/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-brak-uzasadnienia-2201774)). Samo posłużenie się sformułowaniem z ustawy nie wystarczy: „Samo posłużenie się w skardze sformułowaniem „przepisy prawne budzące poważne wątpliwości" bądź „przepisy prawne wywołujące rozbieżności w orzecznictwie sądów" nie było wystarczające dla wykazania określonej w nim przesłanki" ([IV CSK 337/13](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-csk-337-13/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-brak-uzasadnienia-2201774)).

## Czym jest „istotne zagadnienie prawne"?

Według ugruntowanej linii orzeczniczej istotne zagadnienie prawne to problem jurydyczny o znaczeniu dla rozwoju prawa lub o charakterze precedensowym, sformułowany ogólnie — a nie jako sposób rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. „Istotnym zagadnieniem prawnym jest taki problem jurydyczny, który ma znaczenie dla rozwoju prawa lub stanowi precedens dla rozstrzygnięcia podobnych spraw" ([I CSK 709/16](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-csk-709-16/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-brak-przeslanek-522957)). Skarżący musi zaprezentować różne możliwe rozwiązania i argumenty na rzecz każdego z nich. W [IV CSK 87/16](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-csk-87-16/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-sad-najwyzszy-2200741) SN dodał, że „skuteczne powołanie się na przyczynę przewidzianą w tym przepisie wymaga precyzyjnego sformułowania określonego, dotychczas nierozwiązanego problemu o charakterze abstrakcyjnym". Kwestie zbyt mocno osadzone w okolicznościach faktycznych nie stanowią zagadnienia prawnego — „Wskazane przez skarżącą kwestie są zbyt mocno osadzone w okolicznościach faktycznych sprawy, a odniesienie się do nich stanowiłoby w istocie rozstrzygnięcie o zasadności jednej z podstaw kasacyjnych" ([IV CSK 337/13](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-csk-337-13/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-brak-uzasadnienia-2201774)).

## Co oznacza „oczywista zasadność" skargi kasacyjnej?

Oczywista zasadność to zasadność ewidentna, niewątpliwa, widoczna bez głębszej analizy jurydycznej. „„oczywistość" skargi to jej zasadność ewidentna, niewątpliwa, możliwa do stwierdzenia bez głębszej analizy" (II CSK 405/17). SN podkreśla, że skarżący musi przedstawić wywód prawny wykazujący kardynalne naruszenie prawa — „Zaskarżone skargą kasacyjną orzeczenie oczywiście narusza prawo, gdy jest niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami" ([I CSK 709/16](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-csk-709-16/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-brak-przeslanek-522957)). Samo użycie określenia „rażące naruszenie" nie zastąpi wymaganej argumentacji — „Samo posłużenie się przez uczestniczkę określeniem „rażące" naruszenie przepisów prawa nie może zastąpić wymaganej jurydycznej argumentacji" ([IV CSK 87/16](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-csk-87-16/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-sad-najwyzszy-2200741)). W [III CSK 145/15](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-csk-145-15/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-brak-uzasadnienia-469512) SN wyraźnie stwierdził, że twierdzenie o oczywistej zasadności musi być poparte wywodem prawnym widocznym na „pierwszy rzut oka", bez konieczności prowadzenia bardziej szczegółowej analizy.

## Czy można jednocześnie powoływać się na istotne zagadnienie prawne i oczywistą zasadność?

Nie — SN traktuje takie łączenie jako błąd logiczny. „Nie można z przesłanką określoną w art. 398⁹ § 1 pkt 4 k.p.c. równocześnie podnosić, iż w ramach naruszenia tych samych przepisów w sprawie pojawiło się istotne zagadnienie prawne. Jest to błąd logiczny" ([I CSK 709/16](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-csk-709-16/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-brak-przeslanek-522957)). Podobnie w [III CSK 89/18](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-csk-89-18/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-sn-2160457) SN wskazał na „sprzeczność argumentacyjną" — z jednej strony skarżący twierdzi, że skarga jest oczywiście uzasadniona (zasadność prima facie), z drugiej podnosi istotne zagadnienie prawne wymagające głębszej analizy.

## Nieważność postępowania — której instancji dotyczy przesłanka?

Kluczowe rozróżnienie: przesłanka z art. 398(9) § 1 pkt 3 k.p.c. dotyczy wyłącznie nieważności postępowania przed sądem drugiej instancji. „Nie jest przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania ewentualna nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji, a jedynie przed sądem drugiej instancji" ([V CSK 155/13](https://lexedit.ai/orzeczenia/v-csk-155-13/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-niedopuszczalnosc-484523)). Potwierdził to [III UK 157/14](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-uk-157-14/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-nawaznosc-postepowania-369965): „wskazana w nim nieważność postępowania może dotyczyć wyłącznie postępowania przed sądem drugiej instancji". Nieważność przed sądem I instancji może być co najwyżej badana w ramach podstawy kasacyjnej z art. 398(3) § 1 pkt 2 k.p.c., ale sama w sobie nie uzasadnia przyjęcia skargi do rozpoznania.

## Skarga kasacyjna a podważanie ustaleń faktycznych

SN konsekwentnie odmawia przyjęcia skargi, gdy w istocie zmierza ona do ponownego badania ustaleń faktycznych. „W istocie skarga zmierza więc do podważenia ustaleń dokonanych przez Sądy meriti, a przyczyny kasacyjne, niemające odniesienia w ustaleniach sprawy, są tylko pretekstem do osiągnięcia tego celu" ([III CSK 89/18](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-csk-89-18/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-sn-2160457)). Podobnie w [III CSK 312/14](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-csk-312-14/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-razaaca-niewdziecznosc-3096426) SN przypomniał, że kwalifikowanie stanu faktycznego (np. pojęcia rażącej niewdzięczności) należy do sądu meriti i nie podlega kontroli kasacyjnej.

## Źródła

- I CSK 709/16 (SN, 17.05.2017)
- II CSK 405/17 (SN, 13.12.2017)
- IV CSK 337/13 (SN, 19.11.2013)
- IV CSK 87/16 (SN, 30.08.2016)
- III CSK 89/18 (SN, 12.07.2018)
- III CSK 145/15 (SN, 26.08.2015)
- III CSK 312/14 (SN, 16.01.2015)
- V CSK 155/13 (SN, 19.12.2013)
- III UK 157/14 (SN, 05.02.2015)
- I CSK 651/14 (SN, 25.09.2014)
- art. 398(9) § 1 k.p.c., art. 398(9) § 2 k.p.c., art. 398(4) § 2 k.p.c., art. 398(3) § 1 pkt 2 k.p.c.

---

*Uwaga weryfikacyjna: Narzędzie verify_citations nie rozpoznało artykułów k.p.c. z numeracją nadrzędną (398⁹, 398⁴, 398³) ze względu na nietypowy format indeksów górnych w bazie ustaw. Artykuły te istnieją i są aktualne — potwierdzono to przez search_legislation w akcie DU/1964/296 (Kodeks postępowania cywilnego). Wszystkie cytaty sprawy przeszły weryfikację fuzzy-match (7/7 good).*

## Źródła (orzeczenia)

- [IV CSK 337/13](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-csk-337-13/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-brak-uzasadnienia-2201774) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2013-11-19
  > „Cel wymagania przewidzianego w art. 398 4 § 2 k.p.c. może zostać osiągnięty jedynie przez powołanie i właściwe uzasadnienie istnienia wymienionych przesłanek"
- [I CSK 709/16](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-csk-709-16/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-brak-przeslanek-522957) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2017-05-17
  > „istotnym zagadnieniem prawnym jest taki problem jurydyczny, który ma znaczenie dla rozwoju prawa lub stanowi precedens dla rozstrzygnięcia podobnych spraw"
- [IV CSK 87/16](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-csk-87-16/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-sad-najwyzszy-2200741) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2016-08-30
  > „Samo posłużenie się przez uczestniczkę określeniem „rażące" naruszenie przepisów prawa nie może zastąpić wymaganej jurydycznej argumentacji"
- [III CSK 145/15](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-csk-145-15/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-brak-uzasadnienia-469512) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2015-08-26
- [III CSK 89/18](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-csk-89-18/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-sn-2160457) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2018-07-12
  > „W istocie skarga zmierza więc do podważenia ustaleń dokonanych przez Sądy meriti , a przyczyny kasacyjne, niemające odniesienia w ustaleniach sprawy, są tylko pretekstem do osiągnięcia tego celu"
- [V CSK 155/13](https://lexedit.ai/orzeczenia/v-csk-155-13/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-niedopuszczalnosc-484523) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2013-12-19
  > „nie jest przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania ewentualna nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji, a jedynie przed sądem drugiej instancji"
- [III UK 157/14](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-uk-157-14/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-nawaznosc-postepowania-369965) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2015-02-05
- [III CSK 312/14](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-csk-312-14/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-razaaca-niewdziecznosc-3096426) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2015-01-16

---

**Lexedit** — agent AI do researchu prawnego po polskim prawie: 1,4 mln orzeczeń (SN, NSA, WSA, sądy apelacyjne), 100 tys. aktów prawnych z wersjami historycznymi. Każde cytowanie w memo jest klikalne i weryfikowane względem treści źródła. Wypróbuj: https://lexedit.ai/research

Więcej odpowiedzi: https://lexedit.ai/odpowiedzi · Indeks dla agentów AI: https://lexedit.ai/llms.txt