Orzeczenie · 2016-03-09

III UK 141/15

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2016-03-09
SNubezpieczenia społecznerentyŚrednianajwyższy
renta rodzinnawspólność małżeńskaSąd Najwyższyskarga kasacyjnaprawo ubezpieczeń społecznychorzecznictwowykładnia prawa

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 9 marca 2016 r. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie dotyczącej prawa do renty rodzinnej. Sprawa dotyczyła wnioskodawczyni, która odwołała się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej jej prawa do renty rodzinnej po śmierci męża. Sąd Okręgowy oraz Sąd Apelacyjny oddaliły jej odwołanie, uznając, że wnioskodawczyni nie pozostawała we wspólności małżeńskiej ze zmarłym mężem, co zgodnie z art. 70 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wyłącza prawo do renty rodzinnej. Wnioskodawczyni złożyła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego oraz wskazując na potrzebę wykładni art. 70 ustawy emerytalnej z uwagi na rzekome wątpliwości i rozbieżności w orzecznictwie. Sąd Najwyższy uznał jednak, że skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych do jej przyjęcia. Wskazał, że pojęcie "wspólności małżeńskiej" użyte w art. 70 ust. 3 ustawy emerytalnej jest już jednolicie interpretowane w orzecznictwie, zwłaszcza po wydaniu uchwały Sądu Najwyższego III UZP 3/06, co wyklucza istnienie poważnych wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, które mogłyby stanowić podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy stwierdził również, że nie leży w jego kompetencji rozstrzyganie o terminach pozanormatywnych. Wobec braku przesłanek z art. 398^9 § 1 pkt 2 k.p.c. oraz braku istotnego zagadnienia prawnego, nieważności postępowania lub oczywistej zasadności skargi, Sąd Najwyższy orzekł o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawach o rentę rodzinną, gdy brak jest przesłanek formalnych, w szczególności gdy orzecznictwo jest jednolite w zakresie wykładni kluczowych przepisów.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku przesłanek formalnych do rozpoznania skargi kasacyjnej. Nie rozstrzyga merytorycznie kwestii prawa do renty rodzinnej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy pojęcie "pozostawać we wspólności małżeńskiej" w rozumieniu art. 70 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jest nadal przedmiotem poważnych wątpliwości i rozbieżności w orzecznictwie sądów, uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, pojęcie to jest już jednolicie interpretowane w orzecznictwie, zwłaszcza po uchwale Sądu Najwyższego III UZP 3/06, co wyklucza istnienie przesłanki z art. 398^9 § 1 pkt 2 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że pojęcie "wspólności małżeńskiej" jest jasno zdefiniowane w orzecznictwie, a twierdzenie o rozbieżnościach jest nieprawdziwe po wydaniu uchwały III UZP 3/06. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia skargi kasacyjnej z uwagi na potrzebę wykładni prawa.

Czy Sąd Najwyższy może rozstrzygać o terminach pozanormatywnych w ramach kontroli kasacyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w ramach uprawnień kontrolnych Sądu Najwyższego nie leży rozstrzyganie o terminach pozanormatywnych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że wnioskodawczyni zmierza do zinterpretowania terminu "wspólność majątkowa małżeńska", podczas gdy przepis mówi o "wspólności małżeńskiej". Ta rozbieżność terminologiczna sprawia, że problematyczne jest podjęcie starań wyjaśniających przez Sąd Najwyższy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Strony

NazwaTypRola
H. J.osoba_fizycznaodwołująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w J.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (6)

Główne

ustawa emerytalna art. 70 § ust. 1, 2 i 3

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określenie "pozostawać we wspólności małżeńskiej" wyłącza prawo do renty rodzinnej wdowy. Pojęcie to jest jednolicie interpretowane w orzecznictwie.

k.p.c. art. 398 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w tym istnienie poważnych wątpliwości prawnych lub rozbieżności w orzecznictwie.

k.p.c. art. 398 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

§ 1 pkt 2 - przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej z uwagi na potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie.

k.p.c. art. 398 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

§ 2 - stanowi podstawę do orzeczenia o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdy nie zachodzą przesłanki z § 1.

Pomocnicze

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak przesłanek z art. 398^9 § 1 pkt 2 k.p.c. z uwagi na jednolitą wykładnię pojęcia "wspólności małżeńskiej" w orzecznictwie. • Nieistnienie poważnych wątpliwości prawnych ani rozbieżności w orzecznictwie w zakresie interpretacji art. 70 ust. 3 ustawy emerytalnej. • Sąd Najwyższy nie jest organem właściwym do rozstrzygania o terminach pozanormatywnych.

Odrzucone argumenty

Istnienie poważnych wątpliwości i rozbieżności w orzecznictwie dotyczących wykładni art. 70 ust. 1, 2 i 3 ustawy emerytalnej. • Naruszenie prawa materialnego (art. 70 ust. 1, 2 i 3 ustawy emerytalnej) przez błędną wykładnię. • Naruszenie prawa procesowego (art. 233 § 1 k.p.c. i art. 328 § 2 k.p.c.).

Godne uwagi sformułowania

nie leży w ramach uprawnień kontrolnych tego Sądu rozstrzyganie o terminów pozanormatywnych • po wydaniu uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 października 2006 r., III UZP 3/06 [...] nieprawdziwe jest twierdzenie, że budzi on wątpliwości i rozbieżności w orzecznictwie • Jednolitość wykładni, stanowiąca cel uzasadniający przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania [...] została zatem osiągnięta.

Skład orzekający

Piotr Prusinowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawach o rentę rodzinną, gdy brak jest przesłanek formalnych, w szczególności gdy orzecznictwo jest jednolite w zakresie wykładni kluczowych przepisów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku przesłanek formalnych do rozpoznania skargi kasacyjnej. Nie rozstrzyga merytorycznie kwestii prawa do renty rodzinnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest rutynowa pod względem proceduralnym, dotyczy odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku przesłanek formalnych. Nie zawiera nietypowych faktów ani zaskakujących rozstrzygnięć.

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst