# Kiedy możliwe jest uchylenie decyzji w sprawie podatku od nieruchomości w trybie wznowienia (art. 240 o.p.)?

*Data publikacji: 2026-05-31 · zweryfikowano: 2026-06-01 · Wersja HTML: https://lexedit.ai/odpowiedzi/ga-uchylenie-wyroku-podatek-nieruchomosci*

## Krótka odpowiedź (TL;DR)

Uchylenie wyroku lub decyzji w sprawie podatku od nieruchomości jest możliwe w trybie nadzwyczajnym — przede wszystkim przez wznowienie postępowania na podstawie [art. 240 o.p.](https://lexedit.ai/przepisy/ordynacja-podatkowa/art-240) lub skargę kasacyjną do NSA. Sądy konsekwentnie podkreślają, że wznowienie jest trybem wyjątkowym: przesłanki podlegają ścisłej wykładni, a organ nie może naprawiać własnych błędów z postępowania zwykłego sięgając po tryb nadzwyczajny. Nawet wyrok TK z odroczonym terminem utraty mocy przepisu nie stanowi automatycznej podstawy do uchylenia ostatecznej decyzji podatkowej.

---

## 1. Wznowienie postępowania — tryb nadzwyczajny o ścisłych przesłankach

Wznowienie postępowania w sprawie podatku od nieruchomości jest instytucją nadzwyczajną, a jej przesłanki — w tym [art. 240 § 1 pkt 5 o.p.](https://lexedit.ai/przepisy/ordynacja-podatkowa/art-240) (nowe okoliczności faktyczne lub dowody) — podlegają ścisłej wykładni i nie mogą być interpretowane rozszerzająco. NSA wielokrotnie podkreślał, że postępowanie wznowieniowe nie jest kontynuacją postępowania zwykłego i nie służy pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej. Jak stwierdził NSA: „wznowienie postępowania jest instytucją szczególną, nadzwyczajnym trybem wzruszania decyzji ostatecznych" ([III FSK 694/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-fsk-694-21/wznowienie-postepowania-podatkowego-znane-okolicznosci-1039802)). Podobnie WSA w Opolu oddalił skargę podatnika, który powoływał się na pomiary geodezyjne z 2022 r. jako nowe dowody, choć nie istniały one w dacie wydania decyzji ostatecznej — [I SA/Op 204/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-sa-op-204-23/podatek-nieruchomosci-wznowienie-postepowania-nowe-dowody-996105). WSA w Krakowie dodał, że niedopuszczalne jest sanowanie błędów postępowania zwyczajnego w trybie nadzwyczajnym — „Niedopuszczalne jest bowiem sanowanie błędów postępowania zwyczajnego w postępowaniu nadzwyczajnym" ([I SA/Kr 678/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-sa-kr-678-22/uchylenie-wznowienia-postepowania-podatkowego-nieruchomosci-2571981)).

---

## 2. Nowe okoliczności muszą być nieznane — zarówno organowi, jak i stronie

Kluczową przesłanką wznowienia na podstawie [art. 240 § 1 pkt 5 o.p.](https://lexedit.ai/przepisy/ordynacja-podatkowa/art-240) jest to, aby nowe okoliczności faktyczne lub dowody istniały w dacie wydania decyzji i były nieznane organowi, który ją wydał. Jednocześnie orzecznictwo wymaga, aby okoliczności te nie były znane również stronie — brak aktywności strony w postępowaniu zwykłym nie może stanowić podstawy do wznowienia. NSA wyraźnie stwierdził: „przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania podlegają ścisłej wykładni i nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający" ([III FSK 694/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-fsk-694-21/wznowienie-postepowania-podatkowego-znane-okolicznosci-1039802)). Z kolei WSA we Wrocławiu potwierdził, że okoliczność znana podatnikowi od 2013 r. (brak dostępu do drogi) nie mogła stanowić nowej przesłanki wznowienia w 2019 r. — [I SA/Wr 1023/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-sa-wr-1023-21/wznowienie-postepowania-podatek-nieruchomosci-brak-dojazdu-905247).

---

## 3. Organ nie może wznowić postępowania, by naprawić własne błędy

Jedna z najważniejszych linii orzeczniczych dotyczy zakazu stosowania trybu wznowienia przez organ podatkowy w celu naprawienia własnych zaniechań. WSA w Gorzowie Wlkp. uchylił decyzję organu, który wznowił postępowanie po kontroli RIO, twierdząc, że wyszły na jaw nowe okoliczności, choć dane z ewidencji gruntów i budynków były dostępne już w postępowaniu zwykłym: „Postępowanie wznowieniowe nie może służyć do naprawienia błędów organu podatkowego popełnionych w postępowaniu podatkowym zwykłym" ([I SA/Go 269/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-sa-go-269-24/uchylenie-decyzji-podatek-nieruchomosci-wznowienie-postepowania-2030002)). Sąd dodał, że dane z ewidencji urzędowych winny być uwzględniane z urzędu — „Dane wynikające z ewidencji urzędowych winny być uwzględniane z urzędu przez organ w dacie ich istnienia" ([I SA/Go 269/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-sa-go-269-24/uchylenie-decyzji-podatek-nieruchomosci-wznowienie-postepowania-2030002)). Podobnie WSA w Krakowie uchylił decyzje wznowieniowe, gdy organ nie wykazał, jaki był stan obiektów w latach objętych pierwotnymi decyzjami — [I SA/Kr 678/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-sa-kr-678-22/uchylenie-wznowienia-postepowania-podatkowego-nieruchomosci-2571981).

---

## 4. Zakres postępowania wznowieniowego jest ograniczony

NSA w trzech połączonych sprawach (III FSK 1669/21, 1670/21, 1671/21) uchylił wyroki WSA i decyzje SKO, stwierdzając, że organ podatkowy po wznowieniu nie może rozszerzać zakresu opodatkowania poza nowe okoliczności i dowody, które legły u podstaw wznowienia. NSA wyraźnie określił granice: „Zakres przedmiotowy takiego postępowania nie jest nieograniczony, lecz wyznaczony okolicznościami faktycznymi lub dowodami, z uwagi na które zaszły przesłanki do jego wznowienia." ([III FSK 1669/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-fsk-1669-21/uchylenie-wznowienia-postepowania-podatek-nieruchomosci-2497075)). W praktyce oznacza to, że zmiana globalnej powierzchni budynków podlegających opodatkowaniu — jeśli była znana organowi pierwotnie — wykracza poza dopuszczalny zakres wznowienia. [III FSK 1670/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-fsk-1670-21/uchylenie-wznowienia-postepowania-podatek-nieruchomosci-2616665) i [III FSK 1671/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-fsk-1671-21/uchylenie-wznowienia-postepowania-podatek-nieruchomosci-1872171) potwierdzają tę samą linię orzeczniczą.

---

## 5. Wyrok TK z odroczonym terminem utraty mocy — nie automatyzuje uchylenia decyzji

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego uznający przepis za niekonstytucyjny stanowi podstawę wznowienia na mocy [art. 240 § 1 pkt 8 o.p.](https://lexedit.ai/przepisy/ordynacja-podatkowa/art-240), jednak tylko wtedy, gdy wyrok TK ma skutek natychmiastowy. Jeśli TK orzekł z odroczonym terminem utraty mocy obowiązującej — jak w sprawie SK 14/21 dotyczącej [art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l.](https://lexedit.ai/przepisy/ustawa-o-podatkach-i-opatach-lokalnych/art-1a) — wyrok ten działa pro futuro i nie stanowi podstawy do uchylenia ostatecznych decyzji wydanych przed upływem okresu przejściowego. NSA potwierdził to w sprawie [III FSK 14/25](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-fsk-14-25/podatek-od-nieruchomosci-wyrok-tk-nie-uchyla-ostatecznej-decyzji-915904). Podobnie WSA we Wrocławiu oddalił skargę podatników powołujących się na wyrok TK SK 39/19, uznając, że był to wyrok interpretacyjny, a organy prawidłowo zbadały rzeczywisty związek nieruchomości z działalnością gospodarczą — [I SA/Wr 607/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-sa-wr-607-22/podatek-od-nieruchomosci-wznowienie-postepowania-wyrok-tk-2855104). NSA potwierdził również, że termin na wniosek o wznowienie z powodu wyroku TK wynosi miesiąc od ogłoszenia orzeczenia — [III FSK 634/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-fsk-634-24/odmowa-wznowienia-postepowania-podatkowego-po-terminie-2056710).

---

## 6. Przedawnienie a uchylenie decyzji — oprocentowanie nadpłaty

Przedawnienie prawa do wydania decyzji podatkowej stanowi przeszkodę do uchylenia ostatecznej decyzji na podstawie [art. 245 § 1 pkt 3 lit. b o.p.](https://lexedit.ai/przepisy/ordynacja-podatkowa/art-245), nawet jeśli stwierdzono przesłanki wznowienia. NSA potwierdził: „przedawnienie prawa do wydania decyzji podatkowej stanowiło przeszkodę do uchylenia decyzji wymiarowej" ([III FSK 5000/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-fsk-5000-21/podatek-od-nieruchomosci-przedawnienie-uchylenie-decyzji-1186342)). Jednocześnie NSA w dwóch przełomowych wyrokach uchylił decyzje odmawiające oprocentowania nadpłaty, stwierdzając, że organ może przyczynić się do powstania przesłanki uchylenia decyzji poprzez sposób prowadzenia postępowania — nawet jeśli samą przesłanką jest przedawnienie. „prawodawca odwołuje się w art. 78 § 3 pkt 2 o.p. do przyczynienia się do powstania przesłanki uchylenia decyzji, a nie samego uchylenia" ([III FSK 1151/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-fsk-1151-22/oprocentowanie-nadplaty-podatku-od-nieruchomosci-przyczynienie-sie-organu-2350517)). [III FSK 1213/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-fsk-1213-22/uchylenie-wyroku-podatek-nieruchomosci-oprocentowanie-nadplaty-2347063) potwierdza tę wykładnię, podkreślając kompensacyjny charakter oprocentowania nadpłaty.

---

## Źródła

**Orzeczenia:**
- III FSK 14/25 (NSA, 2025-12-11)
- III FSK 5000/21 (NSA, 2023-11-08)
- III FSK 1669/21 (NSA, 2022-11-09)
- III FSK 1670/21 (NSA, 2022-11-09)
- III FSK 1671/21 (NSA, 2022-11-09)
- III FSK 694/21 (NSA, 2022-06-29)
- III FSK 1151/22 (NSA, 2023-11-24)
- III FSK 1213/22 (NSA, 2023-11-28)
- III FSK 634/24 (NSA, 2025-11-26)
- I SA/Go 269/24 (WSA Gorzów Wlkp., 2025-01-23)
- I SA/Wr 607/22 (WSA Wrocław, 2023-03-14)
- I SA/Op 204/23 (WSA Opole, 2023-08-30)
- I SA/Kr 678/22 (WSA Kraków, 2023-05-08)
- I SA/Wr 1023/21 (WSA Wrocław, 2022-11-10)

**Przepisy:**
- art. 240 § 1 pkt 5 i 8 o.p.
- [art. 245 § 1 pkt 3 lit. b o.p.](https://lexedit.ai/przepisy/ordynacja-podatkowa/art-245)
- [art. 78 § 3 pkt 2 o.p.](https://lexedit.ai/przepisy/ordynacja-podatkowa/art-78)
- [art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l.](https://lexedit.ai/przepisy/ustawa-o-podatkach-i-opatach-lokalnych/art-1a)

## Źródła (orzeczenia)

- [III FSK 694/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-fsk-694-21/wznowienie-postepowania-podatkowego-znane-okolicznosci-1039802) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2022-06-29
  > „wznowienie postępowania jest instytucją szczególną, nadzwyczajnym trybem wzruszania decyzji ostatecznych"
- [I SA/Op 204/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-sa-op-204-23/podatek-nieruchomosci-wznowienie-postepowania-nowe-dowody-996105) — Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu — wyrok z 2023-08-30
- [I SA/Kr 678/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-sa-kr-678-22/uchylenie-wznowienia-postepowania-podatkowego-nieruchomosci-2571981) — Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie — wyrok z 2023-05-08
  > „Niedopuszczalne jest bowiem sanowanie błędów postępowania zwyczajnego w postępowaniu nadzwyczajnym"
- [I SA/Wr 1023/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-sa-wr-1023-21/wznowienie-postepowania-podatek-nieruchomosci-brak-dojazdu-905247) — Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu — wyrok z 2022-11-10
- [I SA/Go 269/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-sa-go-269-24/uchylenie-decyzji-podatek-nieruchomosci-wznowienie-postepowania-2030002) — Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. — wyrok z 2025-01-23
  > „Postępowanie wznowieniowe nie może służyć do naprawienia błędów organu podatkowego popełnionych w postępowaniu podatkowym zwykłym"
- [III FSK 1669/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-fsk-1669-21/uchylenie-wznowienia-postepowania-podatek-nieruchomosci-2497075) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2022-11-09
  > „Zakres przedmiotowy takiego postępowania nie jest nieograniczony, lecz wyznaczony okolicznościami faktycznymi lub dowodami, z uwagi na które zaszły przesłanki do jego wznowienia."
- [III FSK 1670/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-fsk-1670-21/uchylenie-wznowienia-postepowania-podatek-nieruchomosci-2616665) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2022-11-09
- [III FSK 1671/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-fsk-1671-21/uchylenie-wznowienia-postepowania-podatek-nieruchomosci-1872171) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2022-11-09
- [III FSK 14/25](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-fsk-14-25/podatek-od-nieruchomosci-wyrok-tk-nie-uchyla-ostatecznej-decyzji-915904) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2025-12-11
- [I SA/Wr 607/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-sa-wr-607-22/podatek-od-nieruchomosci-wznowienie-postepowania-wyrok-tk-2855104) — Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu — wyrok z 2023-03-14
- [III FSK 634/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-fsk-634-24/odmowa-wznowienia-postepowania-podatkowego-po-terminie-2056710) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2025-11-26
- [III FSK 5000/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-fsk-5000-21/podatek-od-nieruchomosci-przedawnienie-uchylenie-decyzji-1186342) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2023-11-08
  > „przedawnienie prawa do wydania decyzji podatkowej w ramach postępowania zainicjowanego wnioskiem o wznowienie postępowania podatkowego stanowiło przeszkodę do uchylenia decyzji wymiarowej"
- [III FSK 1151/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-fsk-1151-22/oprocentowanie-nadplaty-podatku-od-nieruchomosci-przyczynienie-sie-organu-2350517) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2023-11-24
  > „prawodawca odwołuje się w art. 78 § 1 pkt 2 o.p. do przyczynienia się do "powstania przesłanki" uchylenia decyzji, a nie samego uchylenia"
- [III FSK 1213/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-fsk-1213-22/uchylenie-wyroku-podatek-nieruchomosci-oprocentowanie-nadplaty-2347063) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2023-11-28

## Przepisy

- [art. 240 o.p.](https://lexedit.ai/przepisy/ordynacja-podatkowa/art-240) — Ordynacja podatkowa
- [art. 240 § 1 pkt 5 o.p.](https://lexedit.ai/przepisy/ordynacja-podatkowa/art-240) — Ordynacja podatkowa
- [art. 240 § 1 pkt 8 o.p.](https://lexedit.ai/przepisy/ordynacja-podatkowa/art-240) — Ordynacja podatkowa
- [art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l.](https://lexedit.ai/przepisy/ustawa-o-podatkach-i-opatach-lokalnych/art-1a) — Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
- [art. 245 § 1 pkt 3 lit. b o.p.](https://lexedit.ai/przepisy/ordynacja-podatkowa/art-245) — Ordynacja podatkowa
- [art. 78 § 3 pkt 2 o.p.](https://lexedit.ai/przepisy/ordynacja-podatkowa/art-78) — Ordynacja podatkowa

---

**Lexedit** — agent AI do researchu prawnego po polskim prawie: 1,4 mln orzeczeń (SN, NSA, WSA, sądy apelacyjne), 100 tys. aktów prawnych z wersjami historycznymi. Każde cytowanie w memo jest klikalne i weryfikowane względem treści źródła. Wypróbuj: https://lexedit.ai/research

Więcej odpowiedzi: https://lexedit.ai/odpowiedzi · Indeks dla agentów AI: https://lexedit.ai/llms.txt
