III FSK 1669/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej M. H. i M. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił ich skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie. Sprawa pierwotnie dotyczyła wznowienia postępowania w przedmiocie podatku od nieruchomości za okres od listopada do grudnia 2013 r. Organ pierwszej instancji (Prezydent Miasta C.) pierwotnie ustalił podatek od nieruchomości w kwocie 25 587,00 zł. Następnie, w trybie wznowienia postępowania, uchylił własną decyzję i ponownie ustalił podatek w tej samej kwocie, powołując się na art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej (O.p.) z uwagi na nowe okoliczności i dowody. Organ odwoławczy (SKO) uchylił decyzję organu pierwszej instancji i ustalił podatek w niższej kwocie 17 613,00 zł, uznając, że organ pierwszej instancji zasadnie wznowił postępowanie z powodu ujawnienia nowych dowodów (ewidencja środków trwałych, umowa najmu) dotyczących powierzchni budynków i budowli związanych z działalnością gospodarczą. WSA w Gliwicach oddalił skargę podatników, podzielając stanowisko organów podatkowych co do zasadności wznowienia postępowania i zakresu opodatkowania. NSA uchylił jednak wyrok WSA i decyzję SKO. Sąd kasacyjny uznał, że zarzut naruszenia art. 240 § 1 pkt 5 O.p. jest zasadny, ponieważ organ podatkowy, wznawiając postępowanie, nieprawidłowo rozszerzył zakres opodatkowania ponad to, co wynikało z nowych dowodów i okoliczności, które legły u podstaw wznowienia. W szczególności, zmiana dotyczyła globalnej powierzchni użytkowej budynków, a nie tylko zakresu ich wykorzystania do działalności gospodarczej. NSA uchylił również decyzję SKO i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zakresu wznowienia postępowania podatkowego i zasady dwuinstancyjności postępowania odwoławczego.
Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania w podatku od nieruchomości, ale zasady są szerzej stosowalne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ podatkowy, wznawiając postępowanie na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, może rozszerzyć zakres opodatkowania ponad nowe okoliczności i dowody, które legły u podstaw wznowienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ podatkowy nie może rozszerzyć zakresu opodatkowania ponad nowe okoliczności i dowody, które legły u podstaw wznowienia postępowania. Zakres przedmiotowy postępowania wznowionego jest wyznaczony tymi nowymi dowodami i okolicznościami.
Uzasadnienie
NSA uznał, że WSA błędnie ocenił, iż organ podatkowy nie wykroczył poza zakres wyznaczony nowymi dowodami i okolicznościami. Zmiana globalnej powierzchni użytkowej budynków, a nie tylko zakresu ich wykorzystania do działalności gospodarczej, stanowiła przekroczenie dopuszczalnego zakresu zmian po wznowieniu postępowania.
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej budynków i gruntów, może jednocześnie uchylić tę decyzję w części dotyczącej budowli, jeśli strona nie wniosła odwołania od tej części?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy jest zobowiązany do ponownego merytorycznego rozpatrzenia całej sprawy, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania, nawet jeśli strona zakwestionowała tylko część decyzji.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że zasada dwuinstancyjności postępowania podatkowego nakłada na organ odwoławczy obowiązek ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w pełnym zakresie, a nie tylko kontroli ustaleń organu pierwszej instancji. Uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenie co do istoty sprawy przez organ odwoławczy nie kończy bytu zobowiązania podatkowego, a jedynie je modyfikuje.
Przepisy (26)
Główne
O.p. art. 240 § § 1 pkt 5
Ordynacja podatkowa
Wskazuje na możliwość wznowienia postępowania, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który ją wydał.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu administracji.
Pomocnicze
O.p. art. 128
Ordynacja podatkowa
Dotyczy ostateczności decyzji i możliwości ich wzruszenia.
O.p. art. 222
Ordynacja podatkowa
Określa wymagania stawiane pismu procesowemu jakim jest odwołanie.
O.p. art. 247 § § 1 pkt 3
Ordynacja podatkowa
Dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji.
u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 3
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Definicja budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
u.p.o.l. art. 2 § ust. 1 pkt 2b
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 188 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku.
P.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § ust. 3 w zw. z ust. 1
Podstawa do skierowania sprawy na posiedzenie niejawne.
u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
u.p.o.l. art. 3 § ust. 4
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
u.p.o.l. art. 6 § ust. 7
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zasada dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
O.p. art. 187
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Czynności sprawdzające.
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Dowody.
O.p. art. 21 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Powstanie zobowiązania podatkowego.
O.p. art. 21 § § 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ustalenie zobowiązania podatkowego na podstawie deklaracji.
O.p. art. 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Definicja zobowiązania podatkowego.
O.p. art. 233 § § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zakres uprawnień SKO do wydania decyzji uchylającej i rozstrzygającej sprawę co do istoty.
O.p. art. 233 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Możliwość uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
O.p. art. 234
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zakaz wydania decyzji na niekorzyść strony odwołującej się.
O.p. art. 127
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zasada dwuinstancyjności postępowania podatkowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ podatkowy przekroczył zakres wznowionego postępowania, rozszerzając opodatkowanie ponad nowe dowody i okoliczności, które legły u jego podstaw.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące przedawnienia, naruszenia art. 128 w zw. z art. 222 i 245 § 1 O.p., naruszenia art. 240 § 1 pkt 5 w zw. z art. 247 § 1 pkt 3 O.p., naruszenia art. 247 § 1 pkt 3 O.p. w związku z umową najmu i ewidencją środków trwałych, naruszenia art. 121 § 2 w zw. z art. 140 O.p.
Godne uwagi sformułowania
Zakres przedmiotowy takiego postępowania nie jest nieograniczony, lecz wyznaczony okolicznościami faktycznymi lub dowodami, z uwagi na które zaszły przesłanki do jego wznowienia. • Zmiana decyzji ostatecznej w zakresie opodatkowania budynków może nastąpić tylko w obszarze zajęcia tej powierzchni na działalność gospodarczą. Nie może zaś prowadzić do zmiany liczba budynków – czyli powierzchni budynków globalnie podlegających opodatkowaniu, chyba że będzie to dotyczyć budynków nie ujętych w ewidencji gruntów i budynków. • Istota postępowania odwoławczego – wedle zasady ogólnej dwuinstancyjności postępowania podatkowego statuowanej w art. 127 O.p. - polega na ponownym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy podatkowej, która była przedmiotem rozpoznania i rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.
Skład orzekający
Bogusław Woźniak
sprawozdawca
Paweł Borszowski
członek
Sławomir Presnarowicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu wznowienia postępowania podatkowego i zasady dwuinstancyjności postępowania odwoławczego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania w podatku od nieruchomości, ale zasady są szerzej stosowalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne stosowanie przepisów o wznowieniu postępowania i jak organy mogą przekroczyć swoje uprawnienia, co zostało skorygowane przez NSA. Jest to cenna lekcja dla prawników procesowych.
“Czy wznowienie postępowania podatkowego to otwarcie puszki Pandory? NSA wyjaśnia granice.”
Dane finansowe
WPS: 25 587 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.