III FSK 1671/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. H. i M. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił ich skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie. Sprawa dotyczyła wznowienia postępowania w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r. Organ pierwszej instancji pierwotnie ustalił zobowiązanie na kwotę 48 807,00 zł. Następnie, w trybie wznowienia postępowania, uchylił własną decyzję i ustalił nowe zobowiązanie w wysokości 138 963,00 zł, powołując się na art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej (nowe okoliczności i dowody). SKO uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i określiło zobowiązanie w kwocie 108 853,00 zł. WSA oddalił skargę podatników. NSA uchylił wyrok WSA i decyzję SKO, stwierdzając, że zarzut naruszenia art. 240 § 1 pkt 5 O.p. jest zasadny. Sąd uznał, że organ podatkowy, wznawiając postępowanie, nie może rozszerzać zakresu opodatkowania poza nowe okoliczności faktyczne lub dowody, które legły u podstaw wznowienia. W tej sprawie doszło do zmiany globalnej powierzchni użytkowej budynków, co wykraczało poza zakres wyznaczony nowymi dowodami (ewidencja środków trwałych, umowa najmu) dotyczącymi wykorzystania nieruchomości do działalności gospodarczej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zakresu wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. oraz zasada dwuinstancyjności postępowania odwoławczego.
Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania w podatku od nieruchomości, gdzie zakres opodatkowania został rozszerzony poza nowe dowody.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej może prowadzić do rozszerzenia zakresu opodatkowania poza nowe okoliczności faktyczne lub dowody, które legły u jego podstaw?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wznowione postępowanie podatkowe ma szczególny charakter i jego zakres przedmiotowy jest wyznaczony okolicznościami faktycznymi lub dowodami, z uwagi na które zaszły przesłanki do jego wznowienia. Organ podatkowy nie może dokonywać kompleksowej weryfikacji prawidłowości zadeklarowanego podatku, lecz czynności dowodowe powinny zmierzać do wyjaśnienia jedynie tych kwestii, które legły u podstaw wznowienia.
Uzasadnienie
NSA uznał, że zmiana globalnej powierzchni użytkowej budynków, która nastąpiła po wznowieniu postępowania, wykraczała poza zakres wyznaczony nowymi dowodami dotyczącymi wykorzystania nieruchomości do działalności gospodarczej, co stanowi naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 O.p.
Czy organ odwoławczy, wnosząc odwołanie jedynie w części dotyczącej budynków i gruntów, może uchylić decyzję organu pierwszej instancji w całości, w tym w zakresie budowli?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy jest obowiązany rozpoznać sprawę w pełnym zakresie i wydać decyzję merytorycznie rozstrzygającą sprawę, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania podatkowego.
Uzasadnienie
NSA powołał się na zasadę dwuinstancyjności postępowania podatkowego (art. 127 O.p.) oraz uchwałę Sądu Najwyższego, zgodnie z którą organ odwoławczy jest zobowiązany do ponownego rozpoznania sprawy i wydania decyzji merytorycznie ją załatwiającej, a nie tylko do kontroli decyzji organu pierwszej instancji.
Przepisy (13)
Główne
O.p. art. 240 § § 1 pkt 5
Ordynacja podatkowa
Wskazuje na możliwość wznowienia postępowania, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. NSA podkreślił, że zakres wznowionego postępowania jest ograniczony do tych nowych okoliczności/dowodów.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd.
P.p.s.a. art. 188 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji przez NSA.
Pomocnicze
O.p. art. 128
Ordynacja podatkowa
Dotyczy ostateczności decyzji i możliwości ich wzruszenia.
O.p. art. 222
Ordynacja podatkowa
Określa wymagania stawiane pismu procesowemu jakim jest odwołanie.
O.p. art. 127
Ordynacja podatkowa
Reguluje zasadę dwuinstancyjności postępowania podatkowego.
u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 3
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Definicja budynków.
u.p.o.l. art. 2 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Dotyczy opodatkowania budynków związanych z działalnością gospodarczą.
u.p.o.l. art. 3 § ust. 4
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Dotyczy współwłasności i wspólnego posiadania nieruchomości jako odrębnego przedmiotu opodatkowania.
u.p.o.l. art. 6 § ust. 7
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Dotyczy ustalania i płatności podatku od nieruchomości.
P.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
P.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § ust. 3 w zw. z ust. 1
Podstawa do skierowania sprawy na posiedzenie niejawne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. poprzez rozszerzenie zakresu opodatkowania poza nowe okoliczności faktyczne lub dowody, które legły u podstaw wznowienia postępowania.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia art. 128 i art. 222 O.p. w związku z zakresem odwołania. • Zarzuty dotyczące naruszenia art. 122, art. 187 i art. 191 O.p. w związku z oceną ewidencji środków trwałych. • Zarzuty dotyczące naruszenia art. 247 § 1 pkt 3 O.p. w powiązaniu z przepisami u.p.o.l.
Godne uwagi sformułowania
Wznowione postępowanie podatkowe ma szczególny charakter. Zakres przedmiotowy takiego postępowania nie jest nieograniczony, lecz wyznaczony okolicznościami faktycznymi lub dowodami, z uwagi na które zaszły przesłanki do jego wznowienia. • Organ podatkowy wznawiając postępowanie podatkowe odnośnie określenia wysokości zobowiązania podatkowego nie dokonuje kompleksowej weryfikacji prawidłowości zadeklarowanego przez podatnika podatku, lecz prowadzone przezeń czynności dowodowe powinny zmierzać do wszechstronnego wyjaśnienia jedynie tych kwestii, które legły u podstaw dokonanego wznowienia. • Istota postępowania odwoławczego – wedle zasady ogólnej dwuinstancyjności postępowania podatkowego statuowanej w art. 127 O.p. - polega na ponownym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy podatkowej, która była przedmiotem rozpoznania i rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.
Skład orzekający
Bogusław Woźniak
sprawozdawca
Paweł Borszowski
członek
Sławomir Presnarowicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. oraz zasada dwuinstancyjności postępowania odwoławczego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania w podatku od nieruchomości, gdzie zakres opodatkowania został rozszerzony poza nowe dowody.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie podatkowym – ograniczeń wznowienia postępowania. Pokazuje, jak ważne jest precyzyjne określenie zakresu postępowania wznowieniowego.
“Czy wznowienie postępowania podatkowego może prowadzić do nieograniczonego podwyższenia podatku?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.