III FSK 14/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie dotyczącą podatku od nieruchomości za 2018 r. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego, w szczególności wskazując, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 lipca 2023 r. (sygn. akt SK 14/21), uznający art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych za niezgodny z Konstytucją, powinien stanowić podstawę do uchylenia ostatecznej decyzji podatkowej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że wyroki Trybunału Konstytucyjnego z odroczonym terminem utraty mocy obowiązującej przepisu, zgodnie z art. 190 ust. 3 Konstytucji RP, są skuteczne pro futuro i nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania w sprawach zakończonych ostatecznymi decyzjami lub prawomocnymi wyrokami. NSA wskazał, że Trybunał Konstytucyjny odroczył termin utraty mocy obowiązującej przepisu z uwagi na potrzebę zachowania ciągłości opodatkowania budowli podatkiem od nieruchomości oraz stabilności finansów publicznych. W związku z tym, zarzuty dotyczące naruszenia przepisów w oparciu o wyrok TK zostały uznane za bezzasadne. Sąd podkreślił również, że postępowanie wznowieniowe nie jest kontynuacją postępowania instancyjnego i nie pozwala na pełną merytoryczną kontrolę decyzji ostatecznej, a jedynie na usunięcie wadliwości postępowania wyjaśniającego. Zarzuty dotyczące naruszenia zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika oraz zasady równości wobec prawa również nie znalazły potwierdzenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja skutków prawnych wyroków Trybunału Konstytucyjnego z odroczonym terminem utraty mocy obowiązującej, zwłaszcza w kontekście wznowienia postępowań podatkowych i ostatecznych decyzji.
Dotyczy specyficznej sytuacji wyroku TK SK 14/21 i jego wpływu na postępowania zakończone przed upływem terminu derogacji przepisu.
Zagadnienia prawne (4)
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisu z Konstytucją, z odroczonym terminem utraty mocy obowiązującej, stanowi podstawę do wznowienia postępowania podatkowego i uchylenia ostatecznej decyzji podatkowej wydanej na podstawie tego przepisu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok TK z odroczonym terminem utraty mocy obowiązującej przepisu nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania podatkowego i uchylenia ostatecznej decyzji wydanej na podstawie tego przepisu, zwłaszcza gdy TK wskazał na potrzebę zachowania ciągłości opodatkowania.
Uzasadnienie
Wyroki TK z odroczonym terminem utraty mocy obowiązującej są skuteczne pro futuro i nie mogą być podstawą do wzruszenia ostatecznych decyzji, gdyż służą ochronie innych wartości konstytucyjnych i zapewnieniu stabilności prawnej oraz finansowej.
Czy postępowanie wznowieniowe pozwala na pełną merytoryczną kontrolę decyzji ostatecznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie wznowieniowe nie jest kontynuacją postępowania instancyjnego i nie służy do pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej, lecz do usunięcia wadliwości postępowania wyjaśniającego.
Uzasadnienie
Instytucja wznowienia postępowania ma na celu ponowne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego tylko wtedy, gdy było ono dotknięte wadami procesowymi enumeratywnie wskazanymi w ustawie.
Kiedy stosuje się zasadę rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika (in dubio pro reo)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zasada ta ma zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy interpretacja przepisu prawa przy zastosowaniu wszystkich kontekstów (językowego, systemowego, funkcjonalnego) nie daje zadowalających rezultatów i pozwala na przyjęcie alternatywnych znaczeń normy prawnej.
Uzasadnienie
W sytuacji, gdy wykładnia przepisu prowadzi do jednoznacznego wyniku, zasada in dubio pro reo nie znajduje zastosowania.
W jaki sposób należy interpretować pojęcie 'budowla' na gruncie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych po wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. z Konstytucją, z odroczonym terminem utraty mocy obowiązującej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Do czasu nowelizacji przepisu, należy uwzględniać standardy interpretacyjne wynikające z wcześniejszych wyroków TK i NSA, w tym uchwał składu siedmiu sędziów NSA, w celu zachowania ciągłości opodatkowania i stabilności finansów publicznych.
Uzasadnienie
Odroczenie terminu utraty mocy obowiązującej przepisu przez TK miało na celu zachowanie ciągłości opodatkowania budowli i stabilności finansów publicznych, co wyklucza stosowanie przepisu w sposób prowadzący do naruszenia tej wartości.
Przepisy (17)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 128
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 2a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 240 § § 1 pkt 8
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 241 § § 2 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 245 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 190
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.p.o.l. art. 2 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 240 § 1 pkt 8, art. 241 § 2 pkt 2 i art. 245 § 1 pkt 1 o.p. w zw. z art. 190 Konstytucji RP poprzez oddalenie skargi, pomimo że zachodziły przesłanki uzasadniające uchylenie ostatecznej decyzji SKO z 19.09.2018 r. w sprawie podatku od nieruchomości za 2018 r., gdyż wyrokiem TK SK 14/21 uznano art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. za niezgodny z Konstytucją. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w zw. z art. 84 i 217 Konstytucji poprzez oddalenie skargi, pomimo braku podstaw do odmowy uchylenia ostatecznej decyzji SKO z 19.09.2018 r. w sprawie podatku od nieruchomości za 2018 r. na mocy której zastosowano przepis uznany za niezgodny z Konstytucją. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. art. 128, art. 187 § 1 i art. 191 o.p. poprzez oddalenie skargi, pomimo że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem ww. przepisów, nie uwzględniono całości akt sprawy oraz zaniechano wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. art. 2a, art. 120 i art. 121 § 1 o.p. w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez oddalenie skargi, pomimo naruszenia zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika i zasady równości obywateli wobec prawa.
Godne uwagi sformułowania
wyrok TK z odroczonym terminem utraty mocy obowiązującej nie stanowi przesłanki do uchylenia ostatecznej decyzji podatkowej • potrzeba zachowania ciągłości opodatkowania budowli podatkiem od nieruchomości • postępowanie wznowieniowe nie jest kontynuacją postępowania instancyjnego • nie można zapominać, że przepis art. 120 o.p. określa zasadę legalizmu
Skład orzekający
Dominik Gajewski
członek
Krzysztof Przasnyski
sprawozdawca
Wojciech Stachurski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja skutków prawnych wyroków Trybunału Konstytucyjnego z odroczonym terminem utraty mocy obowiązującej, zwłaszcza w kontekście wznowienia postępowań podatkowych i ostatecznych decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyroku TK SK 14/21 i jego wpływu na postępowania zakończone przed upływem terminu derogacji przepisu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z wpływem orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego na ostateczne decyzje administracyjne, co ma istotne znaczenie praktyczne dla podatników i organów.
“Wyrok TK nie zawsze uchyla ostateczną decyzję: NSA wyjaśnia granice wznowienia postępowania podatkowego.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.