V KK 480/25Wyłączenie sędziego sąd najwyższy prawo do sądu 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek skazanego P.G. o wyłączenie sędzi A.D. od udziału w sprawie Sądu Najwyższego o sygn. akt V KK 480/25 został uznany za zasadny. Skazany argumentował, że tryb powołania sędzi A.D. na urząd sędziego Sądu Najwyższego, na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., narusza prawo do sądu gwarantowane przez Konstytucję RP i Konwencję o Ochronie Praw Człowieka. Sąd Najwyższy, opierając się na jednolitym orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPCz), stwierdził, że składy orzekające SN z udziałem sędziów powołanych w tym trybie nie stanowią sądu ustanowionego ustawą, co skutkuje naruszeniem prawa do rzetelnego procesu. Dodatkowo, sąd wskazał, że orzekanie sędzi A.D. w sprawie, w której podniesiono zarzuty dotyczące wadliwości powołania sędziów w sądach niższych instancji, rodzi wątpliwości co do jej bezstronności i powinno skutkować wyłączeniem na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. Sąd podkreślił, że ratio legis tego przepisu polega na odsunięciu od sprawy sędziego, gdy jej rozstrzygnięcie wpływa na jego sferę praw i obowiązków, co w tym przypadku jest ewidentne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWnioski o wyłączenie sędziego SN powołanego w trybie ustawy o KRS z 2017 r., naruszenie prawa do sądu, wadliwość składów orzekających.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z reformą wymiaru sprawiedliwości w Polsce.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sędzia powołany na urząd na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy z 2017 r. może orzekać w sprawie, w której podniesiono zarzut wadliwości powołania sędziów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taki sędzia powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na orzecznictwo ETPCz, zgodnie z którym składy orzekające SN z udziałem sędziów powołanych w tym trybie nie gwarantują prawa do rzetelnego procesu. Ponadto, orzekanie przez takiego sędziego w sprawie dotyczącej wadliwości powołania innych sędziów stanowi naruszenie zasady nemo iudex in propria causa i powinno skutkować wyłączeniem na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k.
Czy udział sędziego powołanego na urząd na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy z 2017 r. w składzie orzekającym sądu odwoławczego stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z uchwałami Sądu Najwyższego, stanowi to uchybienie skutkujące bezwzględną przyczyną odwoławczą.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że orzekanie sędziego powołanego w wadliwym trybie będzie skutkowało uchybieniem stanowiącym bezwzględną przyczynę odwoławczą w postaci „nienależytej obsady sądu”, zgodnie z powołanymi uchwałami SN.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A.J. | osoba_fizyczna | skazany |
| P.G. | osoba_fizyczna | skazany |
| M.M. | osoba_fizyczna | skazany |
| A.D. | osoba_fizyczna | sędzia |
Przepisy (9)
Główne
k.p.k. art. 42 § § 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 40 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.k. art. 18 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks karny
k.k. art. 4 § § 1
Kodeks karny
ustawa o KRS z 2017 r.
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Konstytucja RP art. 187 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Tryb powołania sędzi A.D. na urząd sędziego SN narusza prawo do sądu gwarantowane przez Konstytucję RP i Konwencję o Ochronie Praw Człowieka. • Sędzia powołany w wadliwym trybie nie może orzekać w sprawie dotyczącej wadliwości powołania sędziów. • Orzekanie przez sędzię A.D. w tej sprawie rodzi wątpliwości co do jej bezstronności (iudex suspectus). • Udział sędziego powołanego w wadliwym trybie w sądzie odwoławczym stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy w składach z udziałem sędziów powołanych na urząd sędziego SN na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy o KRS z 2017 r. nie stanowi sądu ustanowionego ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronnie praw człowieka i podstawowych wartości, a tym samym nie gwarantuje prawa do rzetelnego procesu. • uchybienie stanowiące bezwzględną przyczynę odwoławczą w postaci „nienależytej obsady sądu”. • nie tylko pozwala na powzięcie wątpliwości co do zachowania przez nią bezstronności w tej konkretnej sprawie (iudex suspectus), lecz wręcz powinno skutkować jej wyłączeniem ex lege na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. • Ratio legis art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. [...] sprowadza się do odsunięcia od sprawy sędziego, w sytuacji, gdy jej rozstrzygnięcie wpływa na sferę jego praw i obowiązków.
Skład orzekający
Tomasz Artymiuk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wnioski o wyłączenie sędziego SN powołanego w trybie ustawy o KRS z 2017 r., naruszenie prawa do sądu, wadliwość składów orzekających."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z reformą wymiaru sprawiedliwości w Polsce.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do sądu i niezależności sądownictwa, co jest tematem o dużym znaczeniu publicznym i prawniczym. Wyłączenie sędziego SN z powodu wadliwości jego powołania jest wydarzeniem o dużej wadze.
“Sędzia Sądu Najwyższego wyłączony z orzekania. Czy polskie sądy są niezależne?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.