III KK 77/26Wyłączenie sędziego sąd najwyższy krs 18

Wniosek obrońcy skazanego G. J. dotyczył wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego Pawła Kołodziejskiego od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego Antoniego Bojańczyka od udziału w sprawie kasacyjnej. Jako podstawę wniosku wskazano art. 40 § 1 k.p.k. lub art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k., podnosząc, że powołanie sędziego na urząd na podstawie rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., rodzi niewzruszalne domniemanie braku instytucjonalnych gwarancji niezawisłości i bezstronności oraz uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Sąd Najwyższy w składzie orzekającym nie podzielił tego stanowiska. Powołując się na wyroki Trybunału Konstytucyjnego (m.in. U 2/20, K 6/21, K 7/21, P 22/19), Sąd Najwyższy stwierdził, że sam fakt powołania sędziego na urząd w procedurze z udziałem KRS ukształtowanej przepisami ustawy z 2017 r. nie wywołuje sam przez się i w każdym przypadku stanu nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Podkreślono, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, a w systemie prawa cywilnego brak jest precedensów i obowiązuje stosowanie prawa stanowionego. Sąd wskazał, że przepis art. 41 § 1 k.p.k. wymaga, aby wątpliwości co do bezstronności sędziego były uzasadnione konkretnymi argumentami odnoszącymi się do indywidualnej sprawy, a sam fakt powołania w kwestionowanej procedurze nie rodzi takich wątpliwości. Ponadto, nawet w uchylonej uchwale Sądu Najwyższego, warunkiem skuteczności takiego zarzutu było wykazanie, że wadliwość procesu powoływania prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności. Wniosek nie zawierał takich argumentów. Sąd podkreślił jednorodny charakter statusu sędziego, niezależnie od rodzaju sądu, wynikający z powołania przez Prezydenta RP. W konsekwencji, argumentacja oparta na tezie, że sąd z udziałem sędziów powołanych w kwestionowanym trybie nie jest sądem ustanowionym na mocy ustawy i nie spełnia wymogów niezawisłości i bezstronności, nie mogła zostać uznana za trafną. Wniosek obrońcy został uznany za niedopuszczalny z mocy ustawy i pozostawiony bez rozpoznania.

Zagadnienia prawne (2)

Skład orzekający