Orzeczenie · 2026-04-08

IV KO 25/26

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-04-08
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
sędziaprzekazanie sprawydobro wymiaru sprawiedliwościodmowa wszczęcia śledztwabezstronnośćSąd Najwyższykpk

Sąd Rejonowy w Białymstoku, postanowieniem z dnia 23 lutego 2026 r. (sygn. akt III Kp 483/26), zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia wniesionego przez B.S. na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa. Sprawa dotyczyła potencjalnego przestępstwa z art. 231 § 1 k.k., którego mieli się dopuścić sędziowie Sądu Rejonowego w Białymstoku, w tym wiceprezes sądu. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek dobrem wymiaru sprawiedliwości, wskazując na potrzebę zapewnienia bezstronnego rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek, nie uwzględnił go. Podkreślono, że instytucja przekazania sprawy innemu sądowi (art. 37 k.p.k. a contrario) jest wyjątkiem i powinna być stosowana tylko w szczególnych przypadkach, gdy przemawia za tym dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy przywołał orzecznictwo wskazujące, że sądy nie powinny ulegać presji opinii publicznej ani wątpić we własne kompetencje. Stwierdzono, że sama okoliczność, iż osoby objęte sprawą są sędziami sądu właściwego do jej rozpoznania, nie uzasadnia przekazania sprawy. Podkreślono również, że sprawa dotyczy kontroli postanowienia prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa, a nie rozstrzygnięcia o odpowiedzialności karnej sędziego. Wskazano, że w takich przypadkach wystarczające gwarancje obiektywizmu zapewniają przepisy o wyłączeniu sędziego (art. 40-43 k.p.k.), a dopiero brak możliwości rozpoznania sprawy w danym sądzie obliguje sąd wyższego rzędu do jej przekazania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Uzasadnienie odmowy przekazania sprawy innemu sądowi, gdy dotyczy ona sędziów, ze szczególnym uwzględnieniem kontroli postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy na podstawie art. 37 k.p.k. a contrario w kontekście spraw dotyczących sędziów.

Zagadnienia prawne (1)

Czy sama okoliczność, że sprawa dotyczy zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie, której potencjalnymi sprawcami są sędziowie sądu właściwego do rozpoznania zażalenia, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sama ta okoliczność nie jest wystarczająca do przekazania sprawy.

Uzasadnienie

Instytucja przekazania sprawy jest wyjątkiem i wymaga szczególnych względów. Sąd nie powinien ulegać presji opinii publicznej. Sprawa dotyczy kontroli postanowienia prokuratora, a nie odpowiedzialności karnej sędziego. Wystarczające gwarancje obiektywizmu zapewniają przepisy o wyłączeniu sędziego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Wniosku nie uwzględnić
Strona wygrywająca
Sąd Rejonowy w Białymstoku (wniosek oddalony)

Strony

NazwaTypRola
B. S.osoba_fizycznawnioskodawca
Sąd Rejonowy w Białymstokuinstytucjawnioskodawca
Prokuratura Rejonowa w Strzyżowieorgan_państwowyorgan prowadzący postępowanie

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Instytucja ma charakter wyjątku i wymaga szczególnych względów związanych z dobrem wymiaru sprawiedliwości.

Pomocnicze

k.p.k. art. 40

Kodeks postępowania karnego

Przepisy o wyłączeniu sędziego zapewniają gwarancje obiektywizmu.

k.p.k. art. 43

Kodeks postępowania karnego

W przypadku niemożności rozpoznania sprawy przez sąd, sąd wyższego rzędu zobowiązany jest do jej przekazania.

k.k. art. 231 § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący nadużycia uprawnień przez funkcjonariusza publicznego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Instytucja przekazania sprawy jest wyjątkiem i wymaga szczególnych względów. • Sądy nie powinny ulegać presji opinii publicznej ani wątpić we własne kompetencje. • Sprawa dotyczy kontroli postanowienia prokuratora, a nie rozstrzygnięcia o odpowiedzialności karnej sędziego. • Przepisy o wyłączeniu sędziego (art. 40-43 k.p.k.) zapewniają wystarczające gwarancje obiektywizmu.

Odrzucone argumenty

Sama okoliczność, że sprawa dotyczy sędziów sądu właściwego do jej rozpoznania, uzasadnia przekazanie sprawy z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości • autorytet i powaga wymiaru sprawiedliwości wymaga, aby sądy nie ulegały presji opinii publicznej, ani nie popadały w zwątpienie co do własnych kompetencji w zakresie przeprowadzenia rzetelnego procesu • Racjonalna nieustępliwość w tym względzie sprzyja kształtowaniu się pozytywnego wizerunku organów trzeciej władzy • kontrola decyzji procesowej i to podjętej na wstępnym etapie postępowania karnego

Skład orzekający

Kazimierz Klugiewicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przekazania sprawy innemu sądowi, gdy dotyczy ona sędziów, ze szczególnym uwzględnieniem kontroli postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy na podstawie art. 37 k.p.k. a contrario w kontekście spraw dotyczących sędziów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy potencjalnego konfliktu interesów i zaufania do wymiaru sprawiedliwości, gdy sprawa dotyczy samych sędziów. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy podchodzi do takich delikatnych kwestii.

Czy sędziowie mogą być sądzeni przez swoich kolegów? SN wyjaśnia, kiedy sprawę trzeba przenieść.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst