LexeditLexedit

Art. 42 KPKKodeks postępowania karnego

Kodeks postępowania karnego

Art. 42

Art. 42 § 1. Wyłączenie następuje na żądanie sędziego, z urzędu albo na wniosek strony. § 2. Jeżeli sędzia uznaje, że zachodzi przyczyna wyłączająca go z mocy art. 40, wyłącza się, składając oświadczenie na piśmie do akt, a na jego miejsce wstępuje inny sędzia. § 3. Sędzia, co do którego zgłoszono wniosek o wyłączenie na podstawie art. 41, może złożyć do akt stosowne oświadczenie na piśmie. Wniosek rozpoznaje się niezwłocznie. Z chwilą wyłączenia sędziego czynności procesowe dokonane z jego udziałem po złożeniu wniosku stają się bezskuteczne. § 4. Poza wypadkiem określonym w § 2 o wyłączeniu orzeka sąd, przed którym toczy się postępowanie; w składzie orzekającym w kwestii wyłączenia nie może brać udziału sędzia, którego dotyczy wyłączenie. W razie niemożności utworzenia takiego składu sądu, w kwestii wyłączenia orzeka sąd wyższego rzędu.

Powiązane przepisy

Art. 42 odwołuje się do:

art. 40art. 41

Powołują się na art. 42:

art. 23aart. 41aart. 47

Orzeczenia powołujące art. 42 KPK(272 orzeczeń)

I KK 504/25· Sąd Najwyższy· 2026-02-19

Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania wniosek prokuratora o wyłączenie sędziego Adama Rocha, uznając, że zarzuty dotyczące sposobu powołania sędziego nie mogą być podstawą do wyłączenia w trybie procesowym.

V KK 512/25· Sąd Najwyższy· 2026-02-10

Sąd Najwyższy wyłączył sędziego A.D. od udziału w sprawie kasacyjnej z powodu uzasadnionych wątpliwości co do jego bezstronności.

II K 315/25· Sąd Rejonowy w Brodnicy· 2025-11-14

Sąd Rejonowy w Brodnicy skazał M.M. za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, orzekając grzywnę, zakaz prowadzenia pojazdów, świadczenie pieniężne, przepadek pojazdu i zwolnienie z kosztów sądowych.

II KK 576/22· Sąd Najwyższy· 2025-11-06

Sąd Najwyższy wyłączył sędziego A.R. od udziału w sprawie ze względu na wątpliwości co do jego niezawisłości i bezstronności, wynikające z procedury powołania.

II KK 209/23· Sąd Najwyższy· 2025-10-22

Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania wniosek o wyłączenie sędziego, uznając go za niedopuszczalny z mocy ustawy ze względu na jego przedmiot.

III KK 181/25· Sąd Najwyższy· 2025-10-21

Sąd Najwyższy wyłączył sędziego Małgorzatę Bednarek od udziału w sprawie dotyczącej wniosku o wyłączenie innych sędziów, uznając zasadność zarzutów o wadliwe powołanie na urząd.

IV KO 73/25· Sąd Najwyższy· 2025-09-11

Sąd Najwyższy wyłączył sędziego Małgorzatę Bednarek od udziału w sprawie wznowieniowej z powodu wątpliwości co do jej bezstronności, wynikających z procedury powołania.

II K 146/25· Sąd Rejonowy w Brodnicy· 2025-09-05

Sąd Rejonowy w Brodnicy skazał R.W. za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, orzekając karę grzywny, zakaz prowadzenia pojazdów, świadczenie pieniężne oraz przepadek równowartości pojazdu.

III KK 324/25· Sąd Najwyższy· 2025-08-13

Sąd Najwyższy wyłączył sędziego A.B. od rozpoznania sprawy ze względu na sposób jego powołania, powołując się na orzecznictwo krajowe i ETPCz dotyczące niezależności sądu.

II ZO 20/25· Sąd Najwyższy· 2025-06-05

Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania wniosek ławnika o wyłączenie sędziego, ponieważ ławnik nie jest stroną postępowania i nie zasiada już w składzie orzekającym.

Zobacz wszystkie 272 orzeczeń →

Potrzebujesz pogłębionej analizy orzecznictwa do art. 42 KPK?

Wypróbuj Lexedit Research