Art. 42 KPKKodeks postępowania karnego

Kodeks postępowania karnego

Art. 42

Art. 42 § 1. Wyłączenie następuje na żądanie sędziego, z urzędu albo na wniosek strony. § 2. Jeżeli sędzia uznaje, że zachodzi przyczyna wyłączająca go z mocy art. 40, wyłącza się, składając oświadczenie na piśmie do akt, a na jego miejsce wstępuje inny sędzia. § 3. Sędzia, co do którego zgłoszono wniosek o wyłączenie na podstawie art. 41, może złożyć do akt stosowne oświadczenie na piśmie. Wniosek rozpoznaje się niezwłocznie. Z chwilą wyłączenia sędziego czynności procesowe dokonane z jego udziałem po złożeniu wniosku stają się bezskuteczne. § 4. Poza wypadkiem określonym w § 2 o wyłączeniu orzeka sąd, przed którym toczy się postępowanie; w składzie orzekającym w kwestii wyłączenia nie może brać udziału sędzia, którego dotyczy wyłączenie. W razie niemożności utworzenia takiego składu sądu, w kwestii wyłączenia orzeka sąd wyższego rzędu.

Powiązane przepisy

Art. 42 odwołuje się do:

Powołują się na art. 42:

Orzeczenia powołujące art. 42 KPK(276 orzeczeń)

V KB 10/24· Sąd Najwyższy· 2026-04-24

Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania wniosek sędziego o wyłączenie innych sędziów z powodu powołania ich w wadliwej procedurze.

V KO 187/25· Sąd Najwyższy· 2026-04-24

Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania wniosek sędziego o wyłączenie innego sędziego, uznając go za niedopuszczalny z mocy ustawy.

II K 47/26· Sąd Rejonowy w Przysusze· 2026-03-11

Sąd Rejonowy skazał oskarżonego za prowadzenie pojazdu pomimo orzeczonego dożywotniego zakazu, wymierzając karę 6 miesięcy pozbawienia wolności i dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów.

I KK 504/25· Sąd Najwyższy· 2026-02-19

Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania wniosek prokuratora o wyłączenie sędziego Adama Rocha, uznając, że zarzuty dotyczące sposobu powołania sędziego nie mogą być podstawą do wyłączenia w trybie procesowym.

V KK 512/25· Sąd Najwyższy· 2026-02-10

Sąd Najwyższy wyłączył sędziego A.D. od udziału w sprawie kasacyjnej z powodu uzasadnionych wątpliwości co do jego bezstronności.

II K 315/25· Sąd Rejonowy w Brodnicy· 2025-11-14

Sąd Rejonowy w Brodnicy skazał M.M. za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, orzekając grzywnę, zakaz prowadzenia pojazdów, świadczenie pieniężne, przepadek pojazdu i zwolnienie z kosztów sądowych.

II KK 576/22· Sąd Najwyższy· 2025-11-06

Sąd Najwyższy wyłączył sędziego A.R. od udziału w sprawie ze względu na wątpliwości co do jego niezawisłości i bezstronności, wynikające z procedury powołania.

II KK 209/23· Sąd Najwyższy· 2025-10-22

Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania wniosek o wyłączenie sędziego, uznając go za niedopuszczalny z mocy ustawy ze względu na jego przedmiot.

III KK 181/25· Sąd Najwyższy· 2025-10-21

Sąd Najwyższy wyłączył sędziego Małgorzatę Bednarek od udziału w sprawie dotyczącej wniosku o wyłączenie innych sędziów, uznając zasadność zarzutów o wadliwe powołanie na urząd.

IV KO 73/25· Sąd Najwyższy· 2025-09-11

Sąd Najwyższy wyłączył sędziego Małgorzatę Bednarek od udziału w sprawie wznowieniowej z powodu wątpliwości co do jej bezstronności, wynikających z procedury powołania.

Potrzebujesz analizy prawnej do art. 42 KPK?

Asystent AI przeanalizuje ten przepis w kontekście orzecznictwa, doktryny i powiązanych regulacji.

Zapytaj Asystenta AI