I KO 109/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o wyłączenie od udziału w składzie orzekającym sędziów Sądu Najwyższego, Małgorzaty Bednarek i Antoniego Bojańczyka, od rozpoznania sprawy I KO 109/24. Sprawa ta dotyczyła sygnalizacji obrońcy skazanego co do konieczności wznowienia z urzędu postępowania kasacyjnego. Podstawą wniosku o wyłączenie była zasada nemo iudex in causa sua, wskazująca, że sędziowie ci, powołani w procedurze nominacyjnej budzącej wątpliwości konstytucyjne, znaleźliby się w sytuacji orzekania we własnej sprawie, oceniając okoliczności dotyczące trybu ich powołania. Sąd Najwyższy, odwołując się do art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. oraz szerokiej interpretacji zasady wyłączenia sędziego od orzekania we własnej sprawie, uznał, że sędziowie ci powinni zostać wyłączeni. Podkreślono, że ocena ważności i skuteczności stosunku prawnoprocesowego, który wpływa na prawa i obowiązki sędziego, nie może być dokonywana przez sędziego będącego jego stroną lub w identycznej sytuacji ustrojowo-procesowej. W związku z tym, aby wyeliminować wszelkie wątpliwości co do zapewnienia skazanemu prawa do rozpoznania sprawy przez niezawisły i niezależny sąd, sędziowie zostali wyłączeni.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady wyłączenia sędziego (art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k.) w kontekście wadliwości procedury nominacyjnej i wpływu na status sędziowski.
Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej procedury nominacyjnej sędziów Sądu Najwyższego.
Zagadnienia prawne (1)
Czy sędziowie powołani w procedurze nominacyjnej budzącej wątpliwości konstytucyjne powinni zostać wyłączeni od rozpoznania sprawy dotyczącej sygnalizacji wznowienia postępowania kasacyjnego, jeśli ocena tej sygnalizacji wiąże się z oceną ich własnego statusu sędziowskiego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sędziowie ci powinni zostać wyłączeni od udziału w sprawie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sędziowie powołani w wadliwej procedurze nominacyjnej, którzy mieliby oceniać sygnalizację wznowienia postępowania kasacyjnego opartą na przesłance wadliwego powołania sędziego orzekającego w przedmiocie kasacji, orzekaliby we własnej sprawie, oceniając okoliczności dotyczące trybu ich powołania. Zastosowanie zasady nemo iudex in causa sua (art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k.) wymaga wyłączenia sędziego, gdy sprawa dotyczy go bezpośrednio, co obejmuje sytuacje, gdy rozstrzygnięcie wpływa na jego prawa i obowiązki lub gdy istnieje materialny lub moralny związek sędziego ze sprawą.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. M. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 40 § 1
Kodeks postępowania karnego
Sędzia jest z mocy prawa wyłączony od udziału w sprawie, jeżeli sprawa dotyczy tego sędziego bezpośrednio. Obejmuje to sytuacje, gdy rozstrzygnięcie przedmiotu procesu wywiera bezpośredni wpływ na sferę uprawnień i interesów sędziego, lub gdy zachodzi materialny lub moralny związek sędziego ze sprawą, w tym ocena własnego statusu sędziowskiego wynikającego z wadliwej procedury nominacyjnej.
Pomocnicze
k.p.k. art. 42 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 42 § 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § 2
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sędziowie powołani w wadliwej procedurze nominacyjnej nie powinni orzekać w sprawie, która pośrednio dotyczy oceny ich własnego statusu sędziowskiego. • Zasada nemo iudex in causa sua wymaga wyłączenia sędziego, gdy sprawa dotyczy go bezpośrednio, w tym gdy rozstrzygnięcie wpływa na jego prawa i obowiązki.
Godne uwagi sformułowania
zasada nemo iudex in causa sua • sędzia jest z mocy prawa wyłączony od udziału w sprawie, jeżeli sprawa dotyczy tego sędziego bezpośrednio • wadliwa konstytucyjnie procedura nominacyjna • orzekaliby we własnej sprawie, w sprawie własnego statusu sędziowskiego • stosunek ustrojowy, funkcjonujący obok stosunku procesowego • sędzia, którego prawidłowość powołania oraz „czystość” sędziowskiego statusu sędziego są wątpliwe
Skład orzekający
Marek Pietruszyński
przewodniczący
Małgorzata Wąsek – Wiaderek
sprawozdawca
Małgorzata Bednarek
członek
Antoni Bojańczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady wyłączenia sędziego (art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k.) w kontekście wadliwości procedury nominacyjnej i wpływu na status sędziowski."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej procedury nominacyjnej sędziów Sądu Najwyższego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Orzeczenie dotyczy fundamentalnej kwestii niezależności i bezstronności sądownictwa w kontekście wadliwych procedur nominacyjnych, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie publiczne i prawnicze.
“Sędziowie Sądu Najwyższego wyłączeni z orzekania. Czy wadliwe nominacje podważają sprawiedliwość?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.