Orzeczenie · 2026-03-19

IV KK 330/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-03-19
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
sąd najwyższykasacjawyłączenie sędziegoneo-krspraworządnośćkonstytucjakpk

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy skazanego M.W. o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego S.S. od rozpoznania sprawy kasacyjnej. Wniosek oparty był na zarzutach dotyczących wadliwej procedury nominacji sędziego S.S. przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną po 2017 roku (tzw. neo-KRS). Sąd Najwyższy uznał, że istnieją podstawy do wyłączenia sędziego S.S. z mocy prawa na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. Podkreślono, że sędzia S.S. został powołany na urząd w procedurze niezgodnej z Konstytucją, co stanowi podstawę zarzutu nienależytej obsady sądu w kasacji. Rozpoznanie sprawy przez sędziego, którego dotyczy zarzut, prowadziłoby do naruszenia zasady nemo iudex in causa sua i mogłoby podważyć zaufanie do sądu. Sąd Najwyższy powołał się na wcześniejsze orzecznictwo, w tym uchwałę trzech połączonych Izb SN z dnia 23 stycznia 2020 r., zgodnie z którą sędziowie powołani na wniosek neo-KRS skutkują nienależną obsadą sądu. W związku z tym, wniosek o wyłączenie sędziego S.S. został uwzględniony.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w kontekście wadliwych nominacji przez neo-KRS oraz nienależytej obsady sądu w postępowaniu kasacyjnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nominacjami sędziowskimi w Polsce po 2017 roku.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sędzia Sądu Najwyższego powołany na wniosek tzw. neo-KRS powinien zostać wyłączony od rozpoznania sprawy, w której podniesiono zarzut nienależytej obsady sądu z powodu wadliwej procedury nominacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sędzia Sądu Najwyższego powołany na wniosek tzw. neo-KRS powinien zostać wyłączony od rozpoznania sprawy, w której podniesiono zarzut nienależytej obsady sądu z powodu wadliwej procedury nominacji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sędzia powołany w wadliwej procedurze z udziałem neo-KRS powinien zostać wyłączony z mocy prawa na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k., ponieważ rozpoznanie sprawy przez niego naruszałoby zasadę nemo iudex in causa sua i mogłoby podważyć zaufanie do sądu.

Czy wadliwość procedury powołania sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. skutkuje nienależną obsadą sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wadliwość procedury powołania sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. skutkuje nienależną obsadą sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na własne orzecznictwo, w tym uchwałę trzech połączonych Izb SN z dnia 23 stycznia 2020 r., stwierdził, że sędziowie powołani w oparciu o przepisy ustawy o KRS z 2017 r. skutkują nienależną obsadą sądu, a wyroki Trybunału Konstytucyjnego nie zmieniają tej oceny.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Wyłączyć sędziego
Strona wygrywająca
obrońca skazanego

Strony

NazwaTypRola
M.W.osoba_fizycznaskazany
obrońca skazanegoinnewnioskodawca
S.S.innesędzia Sądu Najwyższego

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 40 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wyłączenia sędziego, gdy wynik sprawy ma znaczenie dla jego praw i obowiązków lub gdy miałby dokonać oceny stosunku prawnego, którego jest stroną lub w identycznej sytuacji ustrojowo-procesowej.

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględna przyczyna odwoławcza dotycząca nienależytej obsady sądu.

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa

Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r., na podstawie której ukształtowano neo-KRS.

Pomocnicze

k.p.k. art. 42 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 119 § § 1

Kodeks karny

Przepis, z którego oskarżony został skazany.

u. SN art. 87 § § 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Potwierdza moc obowiązującą uchwały trzech połączonych Izb SN.

u. SN art. 29 § § 5

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Dotyczy orzecznictwa w tzw. sprawach testowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędzia S.S. został powołany na urząd sędziego SN w procedurze z udziałem tzw. neo-KRS, co jest niezgodne z Konstytucją. • W kasacji podniesiono zarzut wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z uwagi na sposób nominacji sędziego. • Rozpoznanie sprawy przez sędziego, którego dotyczy zarzut nienależytej obsady, narusza zasadę nemo iudex in causa sua. • Wada nominacyjna sędziego SN skutkuje nienależną obsadą sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

tzw. neo-KRS • wadliwość procedury powołania • nienależyta obsada sądu • zasada nemo iudex in causa sua • przekonanie o braku bezstronności i rzetelności sądu • wada nominacyjna

Skład orzekający

Eugeniusz Wildowicz

przewodniczący

S.S.

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w kontekście wadliwych nominacji przez neo-KRS oraz nienależytej obsady sądu w postępowaniu kasacyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nominacjami sędziowskimi w Polsce po 2017 roku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 9/10

Orzeczenie dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i wadliwości procedur nominacyjnych, co jest tematem o dużym znaczeniu społecznym i prawnym.

Sąd Najwyższy wyłącza sędziego z powodu nominacji przez neo-KRS – przełomowe orzeczenie w sprawie praworządności?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst