# Kiedy sąd odrzuca skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia? *Data publikacji: 2026-05-31 · zweryfikowano: 2026-06-01 · obszar prawa: administracyjne · Wersja HTML: https://lexedit.ai/odpowiedzi/cluster-odrzucenie-skargi-niezgodnosc-z-prawem* ## TL;DR Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia to nadzwyczajny środek zaskarżenia o rygorystycznych wymogach formalnych. Sądy konsekwentnie odrzucają skargi niespełniające tych wymogów — w szczególności sporządzone bez udziału profesjonalnego pełnomocnika, pozbawione wymaganych elementów konstrukcyjnych (wskazanie przepisu, uprawdopodobnienie szkody, wniosek) albo wniesione w postępowaniu, w którym ta instytucja w ogóle nie obowiązuje. ## 1. Skarga o niezgodność z prawem nie istnieje w postępowaniu sądowoadministracyjnym Instytucja skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest uregulowana wyłącznie w Dziale VIII k.p.c. i nie znajduje zastosowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym, które jest uregulowane w sposób całościowy w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. NSA wielokrotnie podkreślał, że skarga ta ma charakter cywilny i nie przenika do porządku administracyjnego. W sprawie „skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest instytucją procesową prawa cywilnego, nie mającą zastosowania do postępowania sądowoadministracyjnego" ([II FSK 446/06](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-fsk-446-06/odrzucenie-skargi-o-niezgodnosc-z-prawem-wyroku-nsa-2233677)) NSA oddalił skargę kasacyjną od postanowienia WSA odrzucającego tego rodzaju skargę. Podobnie w sprawach [II FSK 447/06](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-fsk-447-06/niedopuszczalnosc-skargi-niezgodnosc-z-prawem-sadowoadministracyjne-2546303) i [II FSK 448/06](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-fsk-448-06/odrzucenie-skargi-o-niezgodnosc-z-prawem-wyroku-nsa-3043880) NSA potwierdził, że przepisy k.p.c. o skardze o niezgodność z prawem nie mają zastosowania w sprawach administracyjnych. ## 2. Przymus adwokacko-radcowski — brak nieusuwalny Zarówno w postępowaniu cywilnym przed SN, jak i w postępowaniu sądowoadministracyjnym przed NSA, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem musi być sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika. Niespełnienie tego wymogu jest brakiem nieusuwalnym — sąd odrzuca skargę bez wzywania do uzupełnienia braków. W sprawie „Niedochowanie przy wniesieniu skargi kasacyjnej albo skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wymagania określonego w art. 87¹ § 1 k.p.c. czyni skargę niedopuszczalną" ([II CZ 83/18](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-cz-83-18/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-brak-reprezentacji-274969)) SN potwierdził, że naruszenie wymogu zastępstwa przez adwokata lub radcę prawnego jest wadą nieusuwalną. W postępowaniu administracyjnym NSA w sprawie „skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia musi być sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika" ([I ONP 1/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-onp-1-22/odrzucenie-skargi-o-niezgodnosc-z-prawem-brak-pelnomocnika-257348)) odrzucił skargę sporządzoną osobiście przez skarżącego. Ten sam rygor potwierdził NSA w sprawie „Niesporządzenie zażalenia we wskazany wyżej sposób jest brakiem nieusuwalnym, niepodlegającym konwalidacji" ([I OZ 29/26](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-oz-29-26/odrzucenie-zazalenia-brak-profesjonalnego-pelnomocnika-6-3111531)) — przymus adwokacki obowiązuje również przy zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu skargi. Podobnie WSA w Poznaniu w sprawie [IV SA/PO 229/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-sa-po-229-22/odrzucenie-skargi-niezgodnosc-z-prawem-brak-pelnomocnika-702783) odrzucił skargę wniesioną osobiście przez osobę nieuprawnioną. ## 3. Brak wskazania przepisu prawa i wykazania zamknięcia drogi innych środków SN rygorystycznie wymaga, aby skarga precyzyjnie wskazywała przepis prawa, z którym orzeczenie jest niezgodne, oraz wykazywała, że wzruszenie orzeczenia innymi środkami nie było i nie jest możliwe. W sprawie „Samo stwierdzenie o niezgodności orzeczenia z prawem nie jest wystarczające do uznania spełnienia wymogu wskazania przepisu prawa" ([IV CNP 15/13](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-cnp-15-13/odrzucenie-skargi-o-niezgodnosc-z-prawem-z-powodu-brakow-formalnych-415884)) SN odrzucił skargę, w której skarżący ograniczył się do ogólnikowych zarzutów. W sprawie [III CNP 33/12](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-cnp-33-12/odrzucenie-skargi-niezgodnosc-z-prawem-385809) SN powtórzył, że skarżący musi wykazać, a nie tylko wskazać, że inne środki prawne są niedostępne — wymóg z Działu VIII k.p.c. wymaga wyczerpującej i niebudzącej wątpliwości argumentacji. ## 4. Brak uprawdopodobnienia szkody Konstrukcyjnym elementem skargi jest uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody przez wydanie zaskarżonego orzeczenia (zgodnie z Działem VIII k.p.c.). W sprawie „skarżący powinien wskazywać rodzaj, wysokość i czas powstania szkody, a także wykazać, że jest ona następstwem zaskarżonego wyroku" ([IV CNP 20/12](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-cnp-20-12/odrzucenie-skargi-o-niezgodnosc-z-prawem-wyroku-631191)) SN odrzucił skargę, w której nie wykazano ani rodzaju, ani wysokości szkody, ani związku przyczynowego z zaskarżonym wyrokiem. ## 5. Skarga nie służy uchyleniu wyroku — tylko orzeczeniu prejudycjalnemu Kluczową zasadą jest, że skarga o niezgodność z prawem nie prowadzi do podważenia rozstrzygnięcia ani ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. Jej jedynym celem jest wydanie orzeczenia prejudycjalnego umożliwiającego dochodzenie odszkodowania od Skarbu Państwa. W sprawie „skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie prowadzi w żadnym wypadku do podważenia rozstrzygnięcia i ponownego merytorycznego rozpatrywania sprawy" ([III CNP 1/09](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-cnp-1-09/odrzucenie-skargi-o-niezgodnosc-z-prawem-z-powodu-braku-wniosku-1984335)) SN odrzucił skargę, która w istocie zmierzała do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania — a więc zawierała jedynie pozór wniosku o stwierdzenie niezgodności z prawem. ## 6. Braki formalne i nieuzupełnienie wezwania sądu W postępowaniu sądowoadministracyjnym odrzucenie skargi następuje również wtedy, gdy strona nie uzupełni braków formalnych w wyznaczonym terminie ([art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.](https://lexedit.ai/przepisy/prawo-o-postepowaniu-przed-sadami-administracyjnymi/art-58)). W sprawie „nie można uznać że doszło do wykonania wezwania o uzupełnienie braku formalnego" ([II GNP 2/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-gnp-2-22/odrzucenie-skargi-o-niezgodnosc-z-prawem-orzeczenia-1078878)) NSA odrzucił skargę, ponieważ pismo złożone przez pełnomocnika w odpowiedzi na wezwanie nie było tożsame z pierwotnie wniesioną skargą — stanowiło zupełnie nowe pismo, a nie uzupełnienie braków. ## Źródła - II FSK 446/06 (NSA, 23.03.2007) - II FSK 447/06 (NSA, 23.03.2007) - II FSK 448/06 (NSA, 23.03.2007) - II CZ 83/18 (SN, 10.01.2019) - I ONP 1/22 (NSA, 15.12.2022) - I OZ 29/26 (NSA, 10.02.2026) - IV SA/PO 229/22 (WSA Poznań, 05.03.2024) - IV CNP 15/13 (SN, 05.07.2013) - III CNP 33/12 (SN, 31.01.2013) - IV CNP 20/12 (SN, 12.07.2012) - III CNP 1/09 (SN, 09.04.2009) - II GNP 2/22 (NSA, 06.10.2022) ## Źródła (orzeczenia) - [II FSK 446/06](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-fsk-446-06/odrzucenie-skargi-o-niezgodnosc-z-prawem-wyroku-nsa-2233677) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2007-03-23 > „skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest instytucją procesową prawa cywilnego, nie mającą zastosowania do postępowania sądowoadministracyjnego" - [II FSK 447/06](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-fsk-447-06/niedopuszczalnosc-skargi-niezgodnosc-z-prawem-sadowoadministracyjne-2546303) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2007-03-23 - [II FSK 448/06](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-fsk-448-06/odrzucenie-skargi-o-niezgodnosc-z-prawem-wyroku-nsa-3043880) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2007-03-23 - [II CZ 83/18](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-cz-83-18/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-brak-reprezentacji-274969) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2019-01-10 > „Niedochowanie przy wniesieniu skargi kasacyjnej albo skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wymagania określonego w art. 87 1 § 1 k.p.c. czyni skargę niedopuszczalną" - [I ONP 1/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-onp-1-22/odrzucenie-skargi-o-niezgodnosc-z-prawem-brak-pelnomocnika-257348) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2022-12-15 > „skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie spełnia wymogu sporządzenia przez adwokata bądź rad" - [I OZ 29/26](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-oz-29-26/odrzucenie-zazalenia-brak-profesjonalnego-pelnomocnika-6-3111531) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2026-02-10 > „Niesporządzenie zażalenia we wskazany wyżej sposób jest brakiem nieusuwalnym, niepodlegającym konwalidacji" - [IV SA/PO 229/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-sa-po-229-22/odrzucenie-skargi-niezgodnosc-z-prawem-brak-pelnomocnika-702783) — Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu — wyrok z 2024-03-05 - [IV CNP 15/13](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-cnp-15-13/odrzucenie-skargi-o-niezgodnosc-z-prawem-z-powodu-brakow-formalnych-415884) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2013-07-05 > „Samo stwierdzenie o niezgodności orzeczenia z prawem nie jest wystarczające do uznania spełnienia wymagania określonego w przepi" - [III CNP 33/12](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-cnp-33-12/odrzucenie-skargi-niezgodnosc-z-prawem-385809) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2013-01-31 - [IV CNP 20/12](https://lexedit.ai/orzeczenia/iv-cnp-20-12/odrzucenie-skargi-o-niezgodnosc-z-prawem-wyroku-631191) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2012-07-12 > „sie, że skarżący powinien wskazywać rodzaj, wysokość i czas powstania szkody, a także wykazać, że jest ona następstwem zaskarżon" - [III CNP 1/09](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-cnp-1-09/odrzucenie-skargi-o-niezgodnosc-z-prawem-z-powodu-braku-wniosku-1984335) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2009-04-09 > „skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia narusza art. 4245 § 1 pkt 6 k.p.c., zgodnie z którym jednym z niezbędnych elementów takiej skargi jest wn" - [II GNP 2/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-gnp-2-22/odrzucenie-skargi-o-niezgodnosc-z-prawem-orzeczenia-1078878) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2022-10-06 > „nie można uznać że doszło do wykonania wezwania o uzupełnienie braku formalnego" ## Przepisy - [art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.](https://lexedit.ai/przepisy/prawo-o-postepowaniu-przed-sadami-administracyjnymi/art-58) — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi --- **Lexedit** — agent AI do researchu prawnego po polskim prawie: 1,4 mln orzeczeń (SN, NSA, WSA, sądy apelacyjne), 100 tys. aktów prawnych z wersjami historycznymi. Każde cytowanie w memo jest klikalne i weryfikowane względem treści źródła. Wypróbuj: https://lexedit.ai/research Więcej odpowiedzi: https://lexedit.ai/odpowiedzi · Indeks dla agentów AI: https://lexedit.ai/llms.txt