Alkohol za kierownicą, w liczbach.
11 962 wyroków powołujących art. 178a KK. Jak dwie reformy — zaostrzenie z 2015 r. i konfiskata aut z 2024 r. — odcisnęły się na karach, ile promili naprawdę mają skazani i jak prawie zawsze kończy się taka sprawa.
art. 178a KK · 11 962 orzeczeń · 2013–2025 · akt. 2 czerwca 2026
Z 1 na 9 spraw karnych do 1 na 18.
Metodologia
Metryka znormalizowana: liczba spraw z art. 178a KK na 1000 wszystkich spraw karnych w zbiorze danego roku. Dzielenie przez tę samą populację (sprawy karne) usuwa wpływ zmiennego pokrycia zbioru — liczby bezwzględne sugerowałyby spadek −67%, podczas gdy znormalizowany udział spada o ok. −48% (z ~1 na 9 do ~1 na 18 spraw karnych). Kierunek zgodny ze znanym ogólnokrajowym spadkiem po zaostrzeniu z 2015 r. Kohorta = orzeczenia powołujące art. 178a KK (prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego). Dominuje alkohol; środki odurzające to mniejszość. Liczby to orzeczenia opublikowane w zbiorze, nie pełna krajowa statystyka skazań.
Liczby bezwzględne mylą: zbiór z roku na rok obejmuje różną liczbę orzeczeń. Dlatego liczymy udział jazdy po alkoholu wśród wszystkich spraw karnych. Tak znormalizowany spada z ~10,9% (1 na 9 sprawy karnej w 2017) do ~5,6% (1 na 18 w 2025) — realny spadek o ok. połowę.
Po znormalizowaniu względem wielkości zbioru: jazda po alkoholu spadła z 1 na 9 spraw karnych (2017) do 1 na 18 (2025). Liczby bezwzględne zawyżały spadek do −67%; realnie to ok. −48%.
Dwie reformy, dwa odciski w danych.
Reforma z 2015 r. widać natychmiast: świadczenie pieniężne skacze z ~15% do ponad 40% spraw, a dożywotni zakaz jazdy pojawia się z niczego (0 wyroków w 2014 → 274 w 2017). Równolegle sądy przestają zawieszać kary — udział wyroków w zawieszeniu spada z ~35% do ~13%.
Prawo działa na statystykę: po 2015 r. świadczenie pieniężne stało się niemal regułą, a dożywotnie zakazy jazdy pojawiły się z dnia na dzień. Wyroki w zawieszeniu niemal zniknęły.
Konfiskata pojazdu pojawia się w danych dokładnie wtedy, gdy weszła w życie.
Najczęstszy wyrok to więzienie — najczęściej w zawieszeniu.
- pozbawienie wolności· w tym 2600 w zawieszeniu5227
- grzywna· mediana 2000 zł1957
- warunkowe umorzenie1337
- ograniczenie wolności655
- uniewinnienie162
Metodologia
Rodzaj i dodatki kary z pola `sentence_details` ekstrakcji AI. „Przepadek” i „dożywotni zakaz” wykrywane po treści — traktuj jako trend, nie ewidencję.
Kara pozbawienia wolności jest formalnie najczęstsza, ale w 50% przypadków jest zawieszana. Grzywna (mediana 2000 zł) i warunkowe umorzenie to realne alternatywy. Uniewinnienia to margines — 162 spraw.
Skazanie za jazdę po alkoholu jest niemal pewne: uniewinnienia to ok. 1,7%. Spór toczy się nie o winę, lecz o rodzaj kary.
Połowa skazanych miała ponad 1,8‰ — 3× próg.
Próg odpowiedzialności karnej to 0,5‰. Mediana wśród skazanych za jazdę po alkoholu wynosi 1,8‰ — ponad trzy razy tyle. Co dziesiąty przekracza 2,9‰.
Metodologia
1.8 ‰ mediana; 2.87 ‰ to 90. percentyl. Stężenie wyłuskane regexem z uzasadnień dla 1 234 spraw (~10% kohorty) — próba może być obciążona ku sprawom, w których stężenie wprost podano.
Powrót za kierownicę po pijanemu kończy się drogo.
wyroków z dożywotnim zakazem prowadzenia pojazdów
wyroków ze świadczeniem pieniężnym na rzecz pokrzywdzonych
spraw w warunkach recydywy (art. 178a §4 KK)
orzeczeń o przepadku pojazdu — i liczba rośnie
Ustawodawca konsekwentnie podnosi stawkę: obowiązkowe świadczenia pieniężne, coraz częstsze dożywotnie zakazy, a od 2024 r. — przepadek samochodu. Dla powracających kierowców (art. 178a §4) prawo przewiduje obligatoryjne zaostrzenie.
Jazda po alkoholu w Polsce przestała być „mandatem”: dożywotni zakaz w 13% wyroków, a od 2024 r. realny przepadek auta.
O danych
Kohorta obejmuje 11 962 orzeczeń powołujących art. 178a KK, połączonych z ekstrakcją AI treści wyroków. Liczby to orzeczenia opublikowane w naszym zbiorze — interpretuj je jako trendy, nie jako pełną krajową statystykę skazań. Każda sekcja ma własną notę metodologiczną. Ostatnia aktualizacja: 2 czerwca 2026.