§ Dane / RoweryLexedit · Research

Rowerzyści w sądach, w liczbach.

Jednego dnia 2013 r. jazda rowerem po pijanemu przestała być przestępstwem — i widać to w danych jak na dłoni. A gdy rowerzysta trafia do sądu jako ofiara wypadku, w co trzeciej sprawie pada pytanie, czy sam się nie przyczynił.

2780 spraw rowerowych · 2012–2025 · akt. 2 czerwca 2026

144 → 1
sprawy karne pijanych rowerzystów rocznie: 2013 → 2025
33%
spraw cywilnych, w których podnoszone jest przyczynienie się rowerzysty
20 000 zł
mediana zadośćuczynienia dla rowerzysty (motocyklista: ~35 tys.)
10%
spraw rowerowych dotyczy wypadku ze skutkiem śmiertelnym
01Co zmienia ustawa

2013: pijany rowerzysta przestał być przestępcą.

0801602013: depenalizacja'12'14'16'18'20'22'24
pijani rowerzyści (art. 178a)pijani kierowcy aut (art. 178a)
Sprawy z art. 178a KK, indeks 2013 = 100. Pijani rowerzyści vs pijani kierowcy aut — ta sama baza danych, ten sam przepis.

9 maja 2013 r. jazda rowerem w stanie nietrzeźwości przestała być przestępstwem (uchylenie art. 178a §2 KK) i stała się wykroczeniem. Efekt jest natychmiastowy: sprawy karne pijanych rowerzystów spadają ze 144 (2013) do 1 rocznie. To nie artefakt pokrycia zbioru — pijani kierowcy aut, sądzeni z tego samego artykułu, sądzeni są dalej.

Ten sam przepis (art. 178a KK), ta sama baza. Po 2013 r. pijani rowerzyści znikają z sądów (144 → ~1), a pijani kierowcy aut — nie. Tak wygląda decyzja ustawodawcy w danych.

Metodologia

Sprawy z art. 178a KK wzmiankujące rower (pijani rowerzyści) vs cały art. 178a (głównie kierowcy aut), indeks 2013 = 100. Obie serie z tego samego zbioru, więc rozjazd po 2013 r. nie wynika ze zmiennego pokrycia, lecz z depenalizacji jazdy rowerem po alkoholu (art. 178a §2 KK → wykroczenie art. 87 §1a KW, 9 maja 2013).

02Wina ofiary

Rowerzysta ofiarą? W co trzeciej sprawie pada „przyczynił się”.

33%
spraw cywilnych, w których podnoszone jest przyczynienie się rowerzysty

W 193 z 585 spraw cywilnych o odszkodowanie dla rowerzysty w treści pojawia się przyczynienie się poszkodowanego — brak świateł, brak kasku, nieostrożność. To dokładnie ten sam odsetek co u motocyklistów (~34%).

Gdy rowerzysta jest ofiarą wypadku, w co trzeciej sprawie o odszkodowanie sąd rozważa, czy sam się nie przyczynił. Identycznie jak u motocyklistów.

Metodologia

Udział spraw cywilnych, w których w treści pojawia się „przyczynienie się” poszkodowanego. To, że kwestia jest podnoszona, nie znaczy, że sąd ją uwzględnił — magnituda obniżki bywa nieekstrahowana wiarygodnie.

03Ile zasądza sąd

Za rower mniej niż za motocykl — ale rozpiętość ogromna.

20 000 zł

mediana zadośćuczynienia dla rowerzysty

35 000 zł

dla porównania: motocyklisty

80 000 zł

co dziesiąta sprawa rowerowa: powyżej tej kwoty (P90)

10%

spraw to wypadek ze skutkiem śmiertelnym

Mediana zasądzonego rowerzyście zadośćuczynienia to 20 000 zł — niżej niż u motocyklistów (35 000 zł), co odpowiada lżejszym średnio obrażeniom. Ale rozpiętość jest ogromna: w najcięższych sprawach kwoty sięgają setek tysięcy.

Ile sąd zasądza rannemu rowerzyście? Mediana 20 000 — ale to mediana: w najcięższych sprawach to setki tysięcy złotych.

Metodologia

497 spraw z wyodrębnioną kwotą. Mediana zasądzonego zadośćuczynienia (pole `financial.amounts_awarded`, ~497 spraw z kwotą). Rozpiętość jest duża; mediana motocyklistów (~35 tys.) podana dla porównania ciężkości obrażeń.

O danych

Kohorta obejmuje 2780 spraw, w których indeks pełnotekstowy dopasowuje „rower” (z wyłączeniem motorowerów). Liczby to orzeczenia opublikowane w zbiorze — interpretuj jako trendy, nie pełną statystykę. Każda sekcja ma własną notę metodologiczną. Ostatnia aktualizacja: 2 czerwca 2026.