Alkohol a przestępczość, w liczbach.
Nie o jeździe po alkoholu — o przemocy. W blisko co trzeciej najcięższej zbrodni wyrok odnotowuje, że sprawca był pod wpływem alkoholu. A jednocześnie alkohol coraz rzadziej pojawia się w aktach spraw karnych.
sprawy karne (poza drogowymi) · 2013–2025 · akt. 3 czerwca 2026
Alkohol skupia się przy przemocy.
- Ciężki uszczerbek na zdrowiu· 1361 z 4516 · art. 156 KK30%
- Znęcanie się nad rodziną· 1286 z 4461 · art. 207 KK29%
- Zabójstwo· 1598 z 5899 · art. 148 KK27%
- Uszczerbek na zdrowiu· 2752 z 12 401 · art. 157 KK22%
- Bójka i pobicie· 945 z 4629 · art. 158–159 KK20%
- Rozbój· 1191 z 7296 · art. 280 KK16%
Im cięższa przemoc, tym częściej w tle jest alkohol. W sprawach o ciężki uszczerbek na zdrowiu, znęcanie nad rodziną i zabójstwo wyrok odnotowuje nietrzeźwość sprawcy w 30%–27% przypadków — wobec zaledwie ~7% wśród wszystkich spraw karnych. Alkohol towarzyszy najcięższym przestępstwom kilkukrotnie częściej niż przestępczości w ogóle.
W blisko co trzeciej sprawie o ciężki uszczerbek, znęcanie czy zabójstwo wyrok odnotowuje alkohol u sprawcy — przy ~7% dla przestępczości ogółem.
Metodologia
Udział wyroków, w których treść odnotowuje, że sprawca działał pod wpływem alkoholu lub w stanie nietrzeźwości. To wartość minimalna — gdy wyrok o alkoholu nie wspomina, sprawy tu nie liczymy, a pojedyncze trafienia mogą dotyczyć zaprzeczeń. „W tle alkoholu” nie znaczy, że to alkohol był przyczyną.
Przemoc domowa i zabójstwa — najczęściej po alkoholu.
znęcanie nad rodziną (1286 z 4461)
zabójstwa (1598 z 5899)
Najwyraźniej alkohol odciska się na przemocy najbliższej — domowej. Niemal co trzecia sprawa o znęcanie nad rodziną i ponad co czwarte zabójstwo to wyroki, w których padają słowa „pod wpływem alkoholu” lub „w stanie nietrzeźwości”.
Przemoc po alkoholu najczęściej dzieje się w domu: 29% spraw o znęcanie nad rodziną ma alkohol w tle.
Metodologia
Udział wyroków, w których treść odnotowuje, że sprawca działał pod wpływem alkoholu lub w stanie nietrzeźwości. To wartość minimalna — gdy wyrok o alkoholu nie wspomina, sprawy tu nie liczymy, a pojedyncze trafienia mogą dotyczyć zaprzeczeń. „W tle alkoholu” nie znaczy, że to alkohol był przyczyną.
Alkohol odpuszcza sądom karnym.
Udział spraw karnych z alkoholem w tle spadł z ~9% (2017) do ~3% (2025) — niemal o połowę. To metryka znormalizowana (udział, nie liczba), więc spadek jest realny, a nie efektem zmiennego pokrycia zbioru. Kierunek pokrywa się ze spadającym spożyciem i z tym, co widać przy jeździe po alkoholu.
Alkohol coraz rzadziej zagląda do sądów karnych: jego udział w sprawach spadł z ~9% do ~3% w niespełna dekadę.
Metodologia
Udział spraw z alkoholem wśród wszystkich spraw karnych innych niż jazda po alkoholu, rok po roku. Liczymy udział, więc wynik nie zależy od tego, ile wyroków z danego roku trafiło do zbioru.
O danych
Analiza objęła sprawy karne inne niż jazda po alkoholu (te są w osobnym zestawieniu Alkohol za kierownicą). Obecność alkoholu rozpoznajemy po treści wyroków opublikowanych w naszym zbiorze — interpretuj te liczby jako trend i jako wartość minimalną, nie jako pełną statystykę. Każda sekcja ma własną notę. Ostatnia aktualizacja: 3 czerwca 2026.