Niepłacenie alimentów, w liczbach.
Uchylanie się od alimentów to przestępstwo z art. 209 KK — i wbrew obiegowej opinii „nic za to nie grozi”, w sądach najczęstszą karą jest pozbawienie wolności. Uniewinnienia są marginesem, a nowelizacja z 2017 r. zostawiła w danych wyraźny ślad.
2570 spraw (art. 209 KK) · 2012–2025 · akt. 2 czerwca 2026
Za niepłacenie alimentów grozi więzienie.
- pozbawienie wolności1066
- ograniczenie wolności447
- warunkowo umorzono210
- uniewinnienie156
- grzywna78
W rozstrzygnięciach z wyodrębnioną karą najczęstszym wyrokiem jest pozbawienie wolności (1066 spraw) — częściej niż ograniczenie wolności (447), grzywna (78) czy warunkowe umorzenie (210) razem wzięte. Zawieszenie wykonania kary jest jednak częste — w całej kohorcie 404 wyroków zapada w zawieszeniu, więc „więzienie” w praktyce często oznacza karę zawieszoną.
„Za alimenty nic nie grozi”? Najczęstszą karą z art. 209 KK jest pozbawienie wolności (1066 spraw) — choć 404 wyroków zapada w zawieszeniu.
Metodologia
Typ kary pochodzi z ekstrakcji AI z treści orzeczenia (pole `sentence_details.type`). Suma rozstrzygnięć (1957) nie obejmuje ~613 orzeczeń bez wyodrębnionego typu („inne”/brak). „Zawieszenie” to osobna flaga opisująca sposób wykonania kary, a nie odrębny typ — wyrok w zawieszeniu to najczęściej zawieszone pozbawienie wolności.
Reforma z 2017 r. widać w danych.
31 maja 2017 r. weszła w życie nowelizacja art. 209 KK, która ułatwiła ściganie niealimentacji (m.in. ściganie z urzędu, jaśniejsze znamiona). Efekt jest widoczny: po latach względnej stabilności liczba orzeczeń skacze do 281 w 2018 r. i 328 w 2019 r. — najwyżej w całym okresie.
Po nowelizacji art. 209 KK (31 maja 2017) sprawy o niepłacenie alimentów skoczyły: szczyt 328 orzeczeń w 2019 r.
Metodologia
Liczby bezwzględne orzeczeń w zbiorze według roku publikacji. Są wrażliwe na zmienne pokrycie zbioru rok do roku — spadek po 2019 r. (a zwłaszcza niski 2025) odzwierciedla także tempo publikacji, nie tylko realny wolumen spraw. Nowelizacja art. 209 KK weszła w życie 31 maja 2017 r.; wzrost 2018–2019 jest spójny z łatwiejszym ściganiem po reformie.
Skazanie niemal pewne — uniewinnienia to margines.
uniewinnień — to 8,0% rozstrzygnięć z wyodrębnioną karą
wyroków pozbawienia wolności
spraw łącznie w kohorcie (art. 209 KK)
udział uniewinnień wśród 1957 rozstrzygnięć
Spośród 1957 orzeczeń z wyodrębnionym rozstrzygnięciem tylko 156 to uniewinnienia — czyli 8,0%. Gdy sprawa o niealimentację trafia do sądu, dominują wyroki skazujące; obrona kończąca się uniewinnieniem należy do rzadkości.
W sprawach z art. 209 KK uniewinnienie to margines: 156 na 1957 rozstrzygnięć (8,0%). Reszta to wyroki skazujące.
Metodologia
Uniewinnienia (156) liczone jako udział w rozstrzygnięciach z wyodrębnionym typem kary (1957), nie w całej kohorcie 2570. Typ rozstrzygnięcia z ekstrakcji AI — interpretuj jako rząd wielkości.
O danych
Kohorta obejmuje 2570 orzeczeń powołujących art. 209 KK (uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego). Liczby to orzeczenia opublikowane w zbiorze — interpretuj jako trendy, nie pełną statystykę wszystkich spraw w kraju. Typ kary pochodzi z ekstrakcji AI z treści orzeczeń. Każda sekcja ma własną notę metodologiczną. Ostatnia aktualizacja: 2 czerwca 2026.