Skarga kasacyjna do NSA — wzór, termin, wpis, zarzuty

Skarga kasacyjna do NSA to środek odwoławczy od wyroku albo postanowienia kończącego postępowanie, które wydał wojewódzki sąd administracyjny. Wnosi się ją do WSA, który wydał orzeczenie, w terminie 30 dni od doręczenia odpisu orzeczenia z uzasadnieniem, a sporządzić ją musi — poza nielicznymi wyjątkami — adwokat lub radca prawny. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach zarzutów — o wyniku przesądza sposób ich sformułowania.

Cel i zastosowanie

• Od czego przysługuje: od wyroku WSA i od postanowienia WSA kończącego postępowanie w sprawie (art. 173 § 1 p.p.s.a.). Nie przysługuje od postanowień o odrzuceniu skargi po terminie, z nieuzupełnionymi brakami albo w sprawie osądzonej lub w toku (art. 58 § 1 pkt 2–4), o umorzeniu postępowania (art. 161 § 1) i o odrzuceniu skargi za nieuiszczenie wpisu (art. 220 § 3) — te zaskarża się zażaleniem w 7 dni (art. 194 § 1 pkt 1a–1b i § 2), nie skargą kasacyjną.
• Kto wnosi: strona (skarżący, organ, uczestnik postępowania), prokurator, RPO, Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców lub RPD — po doręczeniu odpisu orzeczenia z uzasadnieniem (art. 173 § 2).
• Podstawy (art. 174): naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Innych podstaw nie ma.
• Rozstrzygnięcia NSA: oddalenie, gdy skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw albo orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu (art. 184); uchylenie i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania w innym składzie (art. 185); uchylenie i rozpoznanie skargi przez NSA, gdy istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona (art. 188); uchylenie z odrzuceniem skargi albo umorzeniem postępowania (art. 189). Z urzędu NSA bada tylko nieważność postępowania (art. 183 § 1–2).
• Przebieg: WSA bada dopuszczalność skargi (art. 177a, art. 178), a gdy stwierdzi nieważność postępowania albo oczywistą zasadność podstaw kasacyjnych — sam uchyla wyrok i ponownie rozpoznaje sprawę (art. 179a); potem przekazuje skargę NSA (art. 179), który orzeka na rozprawie w składzie trzech sędziów (art. 181 § 1) albo na posiedzeniu niejawnym (art. 182).

Podstawa prawna

• Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), w szczególności:
  • art. 173 – dopuszczalność i legitymacja
  • art. 174 – podstawy kasacyjne
  • art. 175 – przymus adwokacko-radcowski
  • art. 176 – treść skargi kasacyjnej
  • art. 177 – termin 30 dni i sąd, do którego wnosi się skargę
  • art. 177a i art. 178 – braki formalne, odrzucenie
  • art. 179 – odpowiedź na skargę kasacyjną; art. 179a – uchylenie wyroku przez sam WSA
  • art. 182 i art. 183 – posiedzenie niejawne, granice rozpoznania
  • art. 184, art. 185 i art. 188 – rozstrzygnięcia NSA
  • art. 141 § 2 i art. 142 § 2 – wniosek o uzasadnienie wyroku oddalającego skargę
  • art. 83 i art. 87 – obliczanie i przywracanie terminu
  • art. 194 § 1 pkt 7 i § 4 – zażalenie na odrzucenie skargi kasacyjnej
  • art. 203 i art. 204 – koszty postępowania kasacyjnego
  • art. 220, art. 239 i art. 244 – wpis, zwolnienia, prawo pomocy
  • art. 61, art. 152 i art. 168 – wykonalność decyzji w toku postępowania kasacyjnego
• Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r. poz. 535) – § 3 (wpis od skargi kasacyjnej).

Wymagania formalne

• Forma: pisemna, z wymaganiami pisma strony (art. 46 p.p.s.a.) i treścią z art. 176 § 1–2: oznaczenie zaskarżonego orzeczenia (w całości czy w części), podstawy kasacyjne z uzasadnieniem, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu oraz wniosek o rozprawę albo zrzeczenie się rozprawy. Dopuszczalny jest dokument elektroniczny z kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym (art. 46 § 2a) — wtedy bez odpisów (art. 47 § 3).
• Termin: 30 dni od doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem (art. 177 § 1). Gdy WSA skargę oddalił, uzasadnienie sporządza się tylko na wniosek zgłoszony w 7 dni od ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji (art. 141 § 2), a odpis z uzasadnieniem dostaje tylko strona, która wniosek złożyła (art. 142 § 2) — każdy współskarżący składa własny wniosek, a bez wniosku termin kasacyjny nie rozpoczyna biegu i skarga podlega odrzuceniu. Gdy skargę uwzględnił — uzasadnienie z urzędu, dla każdej strony (art. 141 § 1, art. 142 § 1). Koniec terminu w sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy przesuwa się na następny dzień po dniach wolnych (art. 83 § 2); nadanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego równa się wniesieniu do sądu (art. 83 § 3). Przywrócenie terminu wymaga wniosku w 7 dni od ustania przyczyny, uprawdopodobnienia braku winy i równoczesnego wniesienia skargi (art. 86 § 1, art. 87 § 1, 2 i 4).
• Opłata (wpis): połowa wpisu od skargi, nie mniej niż 100 zł (§ 3 rozporządzenia). Przy wpisie stałym 200 zł (§ 2 ust. 6) — 100 zł; przy 500 zł, np. w sprawach budownictwa i architektury albo zagospodarowania przestrzennego (§ 2 ust. 3 pkt 1 i 2) — 250 zł; przy wpisie stosunkowym — połowa kwoty obliczonej według § 1. Nieopłaconą skargę przewodniczący każe opłacić w 7 dni, potem sąd ją odrzuca (art. 220 § 1 i 3). Kosztów nie ponosi m.in. strona w sprawach pomocy społecznej, statusu bezrobotnego, stosunków pracy i ubezpieczeń społecznych (art. 239 § 1 pkt 1).
• Kto sporządza (przymus adwokacko-radcowski): adwokat lub radca prawny (art. 175 § 1). Wyjątki: sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej RP, profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem oraz skarga prokuratora, RPO lub RPD (art. 175 § 2). Doradca podatkowy — w sprawach obowiązków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1 i 3a ustawy o doradztwie podatkowym (art. 175 § 3 pkt 1 w brzmieniu od 1 marca 2026 r.); rzecznik patentowy — w sprawach własności przemysłowej (art. 175 § 3 pkt 2). Pełnomocnik dołącza pełnomocnictwo (art. 37 § 1) z dowodem opłaty skarbowej 17 zł, chyba że złożył je już w sprawie (art. 46 § 3). Kto nie może opłacić pełnomocnika, składa do WSA wniosek o prawo pomocy obejmujące ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 244 § 1, art. 254 § 1); wniosek o uzasadnienie (7 dni) składa sama, a termin na skargę biegnie od zawiadomienia pełnomocnika o wyznaczeniu (art. 177 § 3).
• Załączniki: odpisy skargi kasacyjnej i załączników dla pozostałych stron (art. 47 § 1), pełnomocnictwo z dowodem opłaty skarbowej, dowód uiszczenia wpisu.
• Do kogo / za pośrednictwem: adresatem jest Naczelny Sąd Administracyjny, ale skargę wnosi się do WSA, który wydał zaskarżone orzeczenie (art. 177 § 1); WSA przekazuje ją NSA z odpowiedzią i aktami (art. 179).

Odpowiedź na skargę kasacyjną

• Strona, która nie wniosła skargi kasacyjnej, może w 14 dni od doręczenia jej skargi kasacyjnej wnieść odpowiedź — do WSA, nie do NSA (art. 179). Odpowiedź nie jest obowiązkowa; po upływie terminu WSA i tak przedstawia sprawę NSA.
• Treść: wniosek o oddalenie skargi kasacyjnej i o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego (art. 184, art. 204), odniesienie się do każdego zarzutu, w razie potrzeby wykazanie, że orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu (art. 184).
• Jeżeli wnoszący skargę zrzekł się rozprawy, w tym samym terminie 14 dni można zażądać jej przeprowadzenia; inaczej NSA orzeka na posiedzeniu niejawnym (art. 182 § 2).

Struktura dokumentu

Nagłówek

• [MIEJSCOWOŚĆ], dnia [DATA]
• Adresat: Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie
• Za pośrednictwem: WSA w [MIEJSCOWOŚĆ SĄDU], [NUMER] Wydział
• Sygn. akt: [SYGNATURA AKT SPRAWY PRZED WSA]
• Rodzaj pisma: Skarga kasacyjna od wyroku WSA w [MIEJSCOWOŚĆ SĄDU] z dnia [DATA WYROKU], sygn. akt [SYGNATURA], doręczonego z uzasadnieniem [DATA DORĘCZENIA]

Komparycja / Oznaczenie stron

• Skarżący kasacyjnie: [IMIĘ I NAZWISKO / NAZWA], [ADRES] — reprezentowany przez: [adw. / r.pr. IMIĘ I NAZWISKO], [ADRES KANCELARII]
• Pozostałe strony: [ORGAN, KTÓRY WYDAŁ ZASKARŻONĄ DECYZJĘ], [UCZESTNICY POSTĘPOWANIA]

Petitum / Żądanie

• Zakres zaskarżenia: „Zaskarżam powyższy wyrok w całości / w części, tj. co do [PUNKT SENTENCJI]."
• Zarzuty — „Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucam:"
  1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. [NUMER, USTĘP, PUNKT] ustawy [NAZWA AKTU] przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że [TREŚĆ], podczas gdy [PRAWIDŁOWA WYKŁADNIA] — albo przez niewłaściwe zastosowanie polegające na [OPIS BŁĘDU SUBSUMCJI];
  2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., przez oddalenie skargi mimo [OPIS UCHYBIENIA ORGANU], co doprowadziło do [WPŁYW NA WYNIK];
  3. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez [np. pominięcie w uzasadnieniu wyroku zarzutu …], co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
• Wnioski — „Wnoszę o:"
  1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości / w części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w [MIEJSCOWOŚĆ SĄDU] (art. 185 § 1 p.p.s.a.);
  2. ewentualnie — gdy istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona — uchylenie wyroku i rozpoznanie skargi przez uchylenie decyzji [ORGAN, NUMER, DATA] (art. 188 p.p.s.a.);
  3. zasądzenie od [ORGAN / STRONA] kosztów postępowania kasacyjnego, w tym zastępstwa procesowego, według norm przepisanych (art. 203 p.p.s.a.);
  4. rozpoznanie skargi na rozprawie albo oświadczenie: „zrzekam się rozprawy" (art. 176 § 2 p.p.s.a.) — jeden z tych elementów jest obowiązkowy;
  5. [opcjonalnie] wstrzymanie wykonania decyzji [NUMER I DATA] do czasu rozpoznania skargi kasacyjnej (art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a.).

Uzasadnienie

• Dopuszczalność: data doręczenia odpisu wyroku z uzasadnieniem (i data wniosku o uzasadnienie), termin, wpis, umocowanie.
• Każdy zarzut z osobna: co przyjął WSA; jaki przepis i w jakiej postaci naruszył; jak należało go rozumieć lub zastosować; przy zarzutach procesowych — dlaczego bez uchybienia wyrok mógłby być inny.
• Wnioski: dlaczego sprawa nadaje się do rozpoznania przez NSA (art. 188) albo wymaga ponownego rozpoznania przez WSA (art. 185 § 1).

Zakończenie i podpisy

• [PODPIS ADWOKATA / RADCY PRAWNEGO], [IMIĘ I NAZWISKO, TYTUŁ ZAWODOWY]
• Załączniki:
  1. pełnomocnictwo z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej (jeżeli nie złożono go wcześniej w sprawie);
  2. odpisy skargi kasacyjnej i załączników dla [LICZBA] stron;
  3. dowód uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej.

Wskazówki redakcyjne

• Zarzut = jednostka redakcyjna + postać naruszenia: artykuł, paragraf lub ustęp, punkt, litera. Przy prawie materialnym wskaż, czy chodzi o błędną wykładnię, czy o niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1); przy przepisach postępowania wykaż istotny wpływ uchybienia na wynik sprawy (art. 174 pkt 2) — powtórzenie ustawowej formuły nie wystarczy.
• Zarzucaj sądowi, nie organowi: przedmiotem skargi kasacyjnej jest orzeczenie WSA (art. 173 § 1). Uchybienia organu podnosi się przez przepisy, które stosował sąd — np. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c albo art. 151 p.p.s.a. „w związku z" przepisami k.p.a.
• Podstaw kasacyjnych nie da się uzupełnić po terminie: wezwanie do usunięcia braków (7 dni) nie obejmuje podstaw i ich uzasadnienia (art. 177a). NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1) i nie uzupełnia zarzutów za stronę; później wolno przytaczać tylko nowe uzasadnienie już powołanych podstaw.
• Po odrzuceniu: na postanowienie WSA o odrzuceniu skargi kasacyjnej przysługuje zażalenie do NSA w 7 dni od doręczenia (art. 194 § 1 pkt 7 i § 2); je również powinien sporządzić adwokat lub radca prawny (art. 194 § 4).

Częste błędy

• Skarga sporządzona przez stronę osobiście: brak nieusuwalny — WSA odrzuca skargę bez wezwania do uzupełnienia (art. 175 § 1, art. 178).
• Brak wniosku o uzasadnienie po oddaleniu skargi: strona nie otrzymuje odpisu z uzasadnieniem (art. 141 § 2, art. 142 § 2), termin z art. 177 § 1 nie rozpoczyna biegu, a skarga podlega odrzuceniu (art. 178) — także gdy sporządził ją profesjonalny pełnomocnik.
• Termin liczony od ogłoszenia wyroku: 30 dni biegnie od doręczenia odpisu orzeczenia z uzasadnieniem (art. 177 § 1); spóźnienie choćby o dzień oznacza odrzucenie (art. 178), a wniosek o przywrócenie terminu złożony dopiero po odrzuceniu nie podważa tego postanowienia.
• Zarzut bez jednostki redakcyjnej albo bez postaci naruszenia: „art. 58 § 1 p.p.s.a." bez punktu albo lista przepisów bez wskazania, czy chodzi o błędną wykładnię, czy o niewłaściwe zastosowanie — NSA nie może konkretyzować zarzutów (art. 183 § 1) i oddala skargę (art. 184).
• Zarzut procesowy bez wykazania wpływu na wynik: sama formuła „mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy" nie spełnia art. 174 pkt 2 — trzeba wskazać, który przepis, w jaki sposób i z jakim skutkiem dla wyroku naruszono.
• Brak wniosku o rozprawę lub zrzeczenia się rozprawy: brak formalny — wezwanie w 7 dni, potem odrzucenie (art. 176 § 2, art. 177a, art. 178); tak samo kończy się nieopłacenie wpisu mimo wezwania (art. 220 § 1 i 3).

Orzecznictwo — na co zwracają uwagę sądy

• II OZ 589/26 — NSA, 10 czerwca 2026 r.: skarga kasacyjna podpisana własnoręcznie przez stronę, mimo pouczenia, podlega odrzuceniu bez wezwania do uzupełnienia — obowiązek z art. 175 § 1 jest bezwzględny, a brak przymusu adwokacko-radcowskiego nieusuwalny.
• II OZ 1008/25 — NSA, 15 lipca 2025 r.: strona, która nie wystąpiła o uzasadnienie wyroku oddalającego skargę, nie może skutecznie wnieść skargi kasacyjnej — odrzucenie było zasadne, choć skargę sporządził profesjonalny pełnomocnik.
• I FZ 171/26 — NSA, 25 sierpnia 2026 r.: wyrok z uzasadnieniem doręczono 11 maja, skargę wniesiono 11 czerwca — dzień za późno przez omyłkę w terminarzu kancelarii; odrzucenie było prawidłowe, a wniosek o przywrócenie terminu złożony po odrzuceniu nie czyni postanowienia wadliwym.
• III FSK 820/25 — NSA, 12 grudnia 2025 r.: zarzut ograniczony do wyliczenia przepisów ustawy podatkowej, bez wskazania, czy chodzi o błędną wykładnię, czy o niewłaściwe zastosowanie, i bez uzasadnienia — NSA nie może konkretyzować ani korygować zarzutów, więc skargę oddalił.
• III OSK 1360/25 — NSA, 16 września 2025 r.: zarzut naruszenia „art. 58 § 1 p.p.s.a." bez podania punktu jest zbyt ogólny, by go rozpoznać — trzeba wskazać konkretną jednostkę redakcyjną, a od profesjonalnego pełnomocnika oczekuje się także dat i publikatorów powołanych aktów.

Powiązane pisma

• Skarga do WSA — skarga na decyzję do sądu I instancji; od wyroku WSA przysługuje skarga kasacyjna.
• Odpowiedź na skargę do WSA — pismo organu na etapie postępowania przed WSA.
• Skarga na bezczynność organu — gdy organ nie wydaje decyzji; wyrok WSA w tej sprawie też podlega skardze kasacyjnej.
• Odwołanie od decyzji administracyjnej — środek w toku instancji administracyjnej, przed drogą sądową.
• Ponaglenie — pismo z art. 37 k.p.a., które poprzedza skargę na bezczynność lub przewlekłość.