Krótka odpowiedź (TL;DR)
Naczelny Sąd Administracyjny konsekwentnie oddala skargi kasacyjne straży miejskich i innych organów, które odmawiają udostępnienia informacji o swoich działaniach w trybie art. 1 u.d.i.p.. NSA potwierdza, że informacje o interwencjach, czynnościach służbowych i dokumentach wytworzonych przez straż miejską mają walor informacji publicznej, a organ nie może odmówić ich udostępnienia bez wydania decyzji administracyjnej ani uzależniać kwalifikacji informacji od tożsamości wnioskodawcy.
1. Czy informacje o interwencjach Straży Miejskiej stanowią informację publiczną?
Tak — to najważniejsza teza całej linii orzeczniczej. NSA wielokrotnie podkreślał, że informacje o działaniach strażników miejskich w ramach wykonywania zadań ustawowych mieszczą się w pojęciu informacji publicznej z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i art. 6 ust. 1 u.d.i.p.. W wyroku „nie można tracić z pola widzenia, że głównym celem przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej jest kontrola władzy publicznej" → III OSK 2427/24 NSA oddalił skargę kasacyjną Komendanta Straży Miejskiej, potwierdzając, że informacje o interwencji związanej z nieprawidłowym parkowaniem są informacją publiczną. Podobnie w „Dany fakt albo jest informacją publiczną, albo takich walorów nie posiada. Niedopuszczalne jest kwalifikowanie informacji jako informacji publicznej w zależności od tego, kto o nią wnioskuje" → III OSK 2336/24 sąd wyraźnie stwierdził, że kwalifikacja informacji nie zależy od tożsamości wnioskodawcy — nawet jeśli wnioskodawcą jest osoba zawiadamiająca o wykroczeniu.
2. Czy przepisy k.p.w. wyłączają tryb u.d.i.p.?
Nie. Straże miejskie często powołują się na przepisy Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia (art. 54 § 2 k.p.w.) jako podstawę odmowy udostępnienia informacji. NSA konsekwentnie odrzuca ten argument, rozróżniając dostęp do akt sprawy jako zbioru dokumentów od udostępnienia konkretnej informacji publicznej. W III OSK 2336/24 sąd wskazał, że wnioskodawca nie żądał dostępu do akt, lecz konkretnych informacji i kopii dokumentów, co podlega u.d.i.p. Również w III OSK 5140/21 NSA potwierdził, że organy Policji nie mogą uchylić się od obowiązku udostępnienia informacji publicznej, powołując się na przepisy szczególne, skoro wnioskodawca domaga się konkretnych informacji, a nie wglądu do całości akt.
3. Kiedy organ pozostaje w bezczynności?
Organ pozostaje w bezczynności, gdy w terminie 14 dni od złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) nie udostępnia informacji, nie wydaje decyzji odmownej ani nie informuje o braku posiadania informacji z uprawdopodobnieniem tego faktu. W „organ nie tylko musi poinformować o braku posiadania żądanej informacji, ale także ten fakt uprawdopodobnić w odpowiedzi na wniosek" → III OSK 1209/22 NSA uchylił wyrok WSA, który uznał, że ogólnikowa odpowiedź organu o „niewytworzeniu" informacji wystarcza do uniknięcia zarzutu bezczynności. W III OSK 2427/24 NSA dodał, że wzywanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku o informację publiczną nie ma umocowania prawnego — ustawa nie przewiduje wymagań formalnych poza formą pisemną.
4. Prywatność a informacja o ukaraniu — czy RODO blokuje dostęp?
NSA stoi na stanowisku, że odmowa udostępnienia informacji z powodu ochrony prywatności wymaga wykazania, że ujawnienie faktycznie prowadzi do identyfikacji konkretnej osoby. W „brak możliwości powiązania numerów rejestracyjnych pojazdów, bez nadmiernego wysiłku i kosztów, z osobami fizycznymi, które dają się zidentyfikować, sprawia, że numer rejestracyjny pojazdu nie ma statusu danych osobowych" → III OSK 4312/21 NSA uchylił wyrok WSA i decyzję Komendanta Straży Miejskiej m.st. Warszawy, który odmówił udostępnienia informacji o sposobie ukarania kierowcy, powołując się na RODO. Sąd uznał, że sam numer rejestracyjny nie pozwala na identyfikację osoby, a zatem ujawnienie sposobu ukarania nie narusza prywatności. Podobnie w „Treść publicznego prawa podmiotowego do informacji publicznej jest obiektywna i nie jest kształtowana sposobem realizowania tego prawa" → III OSK 1061/24 NSA podkreślił, że cel prywatny wnioskodawcy nie dyskwalifikuje informacji jako publicznej.
5. Czy organ może zakończyć postępowanie pismem zamiast decyzją?
Tak — ale tylko wtedy, gdy organ uzna, że żądanie w ogóle nie dotyczy informacji publicznej. W „organ miałby obowiązek wydać decyzję administracyjną, gdyby uznał, że żądanie dotyczy informacji publicznej, ale zachodzą negatywne przesłanki jej udostępnienia" → III OSK 2466/22 NSA potwierdził, że jeśli organ kwestionuje sam przymiot informacji publicznej, kończy postępowanie pismem (czynnością materialno-techniczną), od którego nie przysługuje odwołanie. Natomiast jeśli organ uznaje informację za publiczną, lecz odmawia jej udostępnienia — musi wydać decyzję na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p.. Warto jednak pamiętać, że w „Przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie są narzędziem prawnym, które ma służyć organom administracji publicznej do wzajemnego przekazywania informacji" → III OSK 6914/21 NSA przypomniał, że ustawa służy kontroli społecznej, a nie wymianie informacji między organami — organ administracji nie jest uprawniony do żądania informacji publicznej w trybie u.d.i.p.
Źródła: III OSK 2427/24 (NSA, 7.03.2025), III OSK 2336/24 (NSA, 7.03.2025), III OSK 1209/22 (NSA, 14.09.2023), III OSK 4312/21 (NSA, 15.05.2024), III OSK 5140/21 (NSA, 14.07.2023), III OSK 6914/21 (NSA, 15.02.2023), III OSK 1061/24 (NSA, 15.05.2025), III OSK 2466/22 (NSA, 28.06.2024); art. 1, 2, 4, 5, 6, 10, 13, 14, 16 u.d.i.p.; art. 54 § 2 k.p.w.; art. 149, 184 p.p.s.a.