III OSK 6914/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Burmistrza Gminy T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który oddalił skargę Burmistrza T. na bezczynność Burmistrza Gminy P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Burmistrz T. wnioskował o udostępnienie umów i faktur dotyczących wydatków na reklamy i ogłoszenia w gazetach od listopada 2018 r. Burmistrz P. odmówił, argumentując, że organy administracji publicznej nie są podmiotami uprawnionymi do domagania się dostępu do informacji publicznej w trybie ustawy. WSA we Wrocławiu podzielił to stanowisko, wskazując, że ustawa o dostępie do informacji publicznej ma na celu umożliwienie obywatelom kontroli nad władzą, a nie wymiany informacji między organami. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 15 lutego 2023 r. oddalił skargę kasacyjną Burmistrza T. Sąd podkreślił, że choć w orzecznictwie pojawiały się odmienne poglądy, to jednak ustawa o dostępie do informacji publicznej, podobnie jak przepisy międzynarodowe (MPPOiP, EKPC), odnosi się do człowieka jako podmiotu uprawnionego do otrzymywania informacji w celu wyrobienia własnych poglądów, a nie do organów państwowych. NSA zaznaczył, że nawet w przypadkach dopuszczających wyjątkowo dostęp organu do informacji publicznej, wymaga to wskazania konkretnych powodów innych niż realizacja ustawowych zadań, czego w tej sprawie zabrakło. Sąd uznał, że żądanie informacji przez jeden organ od drugiego w celu „społecznej kontroli” jest niedopuszczalne i zatarłoby granice między kontrolą społeczną a wewnętrzną kontrolą administracyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej NSA w kwestii podmiotowego zakresu stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy organ administracji publicznej występuje o informację publiczną w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a nie w ramach innych podstaw prawnych (np. przepisy ustrojowe, kontrolne).
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ administracji publicznej (Burmistrz Gminy) jest uprawniony do żądania udostępnienia informacji publicznej w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji publicznej nie jest uprawniony do żądania udostępnienia informacji publicznej w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Uzasadnienie
Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy kontroli społecznej nad władzą publiczną przez obywateli i podmioty prawa prywatnego, a nie wymianie informacji między organami administracji. Przepisy międzynarodowe i krajowe wskazują na człowieka jako podmiot uprawniony do otrzymywania informacji, a nie organy państwowe.
Czy Burmistrz Gminy T. mógł skutecznie wnieść skargę na bezczynność Burmistrza Gminy P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ Burmistrz Gminy T. nie był uprawniony do żądania informacji publicznej w trybie ustawy, skarga na bezczynność była nieuzasadniona.
Uzasadnienie
Skoro organ nie ma prawa żądać informacji w trybie ustawy, to nie można mówić o jego bezczynności w tym zakresie. Sąd pierwszej instancji prawidłowo oddalił skargę.
Przepisy (6)
Główne
u.d.i.p. art. 2 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Sformułowanie 'każdemu' w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. nie obejmuje organów administracji publicznej. Ustawa służy kontroli społecznej, a nie wymianie informacji między organami.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 61 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do informacji publicznej jako prawo obywatelskie, kształtujące dostęp do informacji.
P.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o oddaleniu skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 58 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Niedopuszczalność skargi (zarzut procesowy).
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy administracji publicznej nie są uprawnione do żądania informacji publicznej w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. • Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy kontroli społecznej nad władzą, a nie wymianie informacji między organami. • Przepisy międzynarodowe i krajowe traktują człowieka jako podmiot uprawniony do informacji, a nie organy państwowe.
Odrzucone argumenty
Burmistrz Gminy T. jako organ administracji publicznej był uprawniony do żądania informacji publicznej. • Interpretacja art. 2 ust. 1 u.d.i.p. wyłączająca organy administracji jest zbyt kategoryczna. • Burmistrz chciał zrealizować prawo do społecznej kontroli nad wydatkami jednostki samorządu terytorialnego.
Godne uwagi sformułowania
Ustawa służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. • Celem ustawy o dostępie do informacji publicznej jest informowanie obywateli o stanie 'spraw publicznych', a nie zdobywanie przez organy administracji publicznej informacji od innych podmiotów. • Przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie są narzędziem prawnym, które ma służyć organom administracji publicznej do wzajemnego przekazywania informacji. • Społeczna kontrola administracji nie może być prowadzona przez podmioty znajdujące się wewnątrz aparatu administracyjnego.
Skład orzekający
Tamara Dziełakowska
przewodniczący sprawozdawca
Olga Żurawska – Matusiak
sędzia
Dariusz Chaciński
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej NSA w kwestii podmiotowego zakresu stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy organ administracji publicznej występuje o informację publiczną w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a nie w ramach innych podstaw prawnych (np. przepisy ustrojowe, kontrolne).
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii zakresu stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej i relacji między organami administracji, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Czy burmistrz może żądać informacji od innego burmistrza? NSA odpowiada: nie w tym trybie!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.