III UK 157/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWnioskodawca E.N. złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 12 lutego 2014 r., zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy. Głównym zarzutem było niezastosowanie przez Sąd drugiej instancji art. 386 § 2 k.p.c. w związku z art. 379 pkt 5 k.p.c., co miało wynikać z faktu, że postępowanie przed Sądem pierwszej instancji było dotknięte nieważnością. Nieważność ta miała być spowodowana tym, że Sąd Okręgowy w L. nie udzielił E.N. zrozumiałego pouczenia o możliwości złożenia wniosku o ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu, mimo jego chorób neurologicznych, problemów z poruszaniem się na wózku oraz pobytu w szpitalu w trakcie postępowania. Skarżący argumentował, że brak fachowego pełnomocnika z urzędu, mimo spełnienia warunków, może powodować nieważność postępowania. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, odwołał się do art. 398^9 § 1 k.p.c., który wymienia cztery przesłanki przyjęcia skargi: istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi. Sąd wskazał, że zarzucana nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji nie jest samodzielną przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 3 k.p.c., który dotyczy nieważności postępowania przed sądem drugiej instancji. Chociaż nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji może być badana w ramach podstawy kasacyjnej dotyczącej naruszenia przepisów postępowania, sama w sobie nie stanowi przesłanki do przyjęcia skargi do rozpoznania. W związku z tym, skarżący nie wykazał potrzeby rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy, co skutkowało odmową jej przyjęcia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w kontekście zarzutów dotyczących nieważności postępowania przed sądami niższych instancji.
Dotyczy specyficznej procedury kasacyjnej i nie rozstrzyga merytorycznie sprawy dotyczącej prawa do renty.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zarzut nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji, spowodowany brakiem udzielenia zrozumiałego pouczenia o możliwości ustanowienia pełnomocnika z urzędu, stanowi samodzielną przesłankę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji nie stanowi samodzielnej przesłanki do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 3 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 398^9 § 1 pkt 3 k.p.c. dotyczy nieważności postępowania przed sądem drugiej instancji. Nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji może być badana w ramach podstawy kasacyjnej dotyczącej naruszenia przepisów postępowania, ale sama w sobie nie jest przesłanką do przyjęcia skargi do rozpoznania.
Czy pozbawienie strony możności obrony swych praw, wynikające z braku udzielenia fachowego pełnomocnika z urzędu mimo spełnienia warunków, może prowadzić do nieważności postępowania?
Odpowiedź sądu
Tak, w orzecznictwie przyjmuje się, że nieprzyznanie fachowego pełnomocnika z urzędu, mimo spełnienia określonych warunków, może być kwalifikowane jako powodujące nieważność postępowania wskutek pozbawienia strony możności obrony jej praw, szczególnie gdy strona wykazuje nieznajomość reguł postępowania lub nieporadność.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy przywołał ogólną definicję pozbawienia możności obrony praw, wskazując, że może ono wynikać z wadliwych czynności sądu lub strony przeciwnej, uniemożliwiających stronie udział w postępowaniu lub jego istotnej części. Podkreślono, że dotyczy to sytuacji, gdy strona nie jest w stanie wykorzystać prawnych możliwości prawidłowego prowadzenia sprawy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. N. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Pomocnicze
k.p.c. art. 386 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Niezastosowanie przez sąd drugiej instancji przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, w tym nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji.
k.p.c. art. 379 § pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania zachodzi m.in. wówczas, gdy strona została pozbawiona możności obrony swych praw.
k.p.c. art. 212 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek sądu udzielenia pouczenia o możliwości złożenia wniosku o ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu.
k.p.c. art. 398^3 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa kasacyjna dotycząca naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji jako samodzielna podstawa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. • Nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji nie jest przesłanką wskazaną w art. 398^9 § 1 pkt 3 k.p.c., gdyż wskazana w nim nieważność postępowania może dotyczyć wyłącznie postępowania przed sądem drugiej instancji.
Skład orzekający
Romualda Spyt
ssn
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w kontekście zarzutów dotyczących nieważności postępowania przed sądami niższych instancji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury kasacyjnej i nie rozstrzyga merytorycznie sprawy dotyczącej prawa do renty.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne związane z dopuszczalnością skargi kasacyjnej, co jest ważne dla praktyków prawa, choć nie dotyczy szerokiej publiczności.
“Kiedy Sąd Najwyższy przyjmie Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe przesłanki proceduralne.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.