Art. 19a VATUstawa o podatku od towarów i usług

Ustawa o podatku od towarów i usług

Art. 19a

Art. 19a [Powstanie obowiązku podatkowego]

1. Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 1a, 1b, 5 i 7-11, art. 14 ust. 6, art. 20, art. 21 ust. 1 i art. 138f.

1a. W przypadku, o którym mowa w art. 8a ust. 1 i 3, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania transferu bonu jednego przeznaczenia.

1b. W odniesieniu do dostaw towarów, o których mowa w art. 7a ust. 1 i 2, dokonywanych na rzecz podatnika ułatwiającego dostawy towarów oraz przez tego podatnika, obowiązek podatkowy powstaje w momencie zaakceptowania płatności w rozumieniu art. 41a rozporządzenia 282/2011.

2. W odniesieniu do przyjmowanych częściowo usług, usługę uznaje się również za wykonaną, w przypadku wykonania części usługi, dla której to części określono zapłatę.

3. Usługę, dla której w związku z jej świadczeniem ustalane są następujące po sobie terminy płatności lub rozliczeń, uznaje się za wykonaną z upływem każdego okresu, do którego odnoszą się te płatności lub rozliczenia, do momentu zakończenia świadczenia tej usługi. Usługę świadczoną w sposób ciągły przez okres dłuższy niż rok, dla której w związku z jej świadczeniem w danym roku nie upływają terminy płatności lub rozliczeń, uznaje się za wykonaną z upływem każdego roku podatkowego, do momentu zakończenia świadczenia tej usługi.

4. Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio do dostawy towarów, z wyjątkiem dostaw towarów, o których mowa w:

1) art. 7 ust. 1 pkt 2;

2) art. 7a ust. 1 i 2, dokonywanych na rzecz podatnika ułatwiającego dostawy towarów oraz przez tego podatnika.

4a. W przypadku, o którym mowa w art. 8a ust. 1 i 3, dostawę towarów uznaje się za dokonaną, a usługę uznaje się za wykonaną z chwilą dokonania transferu bonu jednego przeznaczenia.

5. Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą:

1) otrzymania całości lub części zapłaty z tytułu: a) wydania towarów przez komitenta komisantowi na podstawie umowy komisu,

b) przeniesienia z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienia z mocy prawa prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie,

c) dokonywanej w trybie egzekucji dostawy towarów, o której mowa w art. 18,

d) świadczenia, na podstawie odrębnych przepisów, na zlecenie sądów powszechnych, administracyjnych, wojskowych lub prokuratury usług związanych z postępowaniem sądowym lub przygotowawczym, z wyjątkiem usług, do których stosuje się art. 28b, stanowiących import usług,

e) świadczenia usług zwolnionych od podatku zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 37-41;

2) otrzymania całości lub części dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze, o których mowa w art. 29a ust. 1;

3) wystawienia faktury w przypadkach, o których mowa w art. 106b ust. 1, z tytułu: a) świadczenia usług budowlanych lub budowlano-montażowych,

b) dostawy książek drukowanych (CN ex 4901 10 00, 4901 91 00, ex 4901 99 00 i 4903 00 00) - z wyłączeniem map i ulotek - oraz gazet, czasopism i magazynów, drukowanych (CN 4902), z wyjątkiem dostaw towarów, o których mowa w art. 7a ust. 1 i 2, dokonywanych na rzecz podatnika ułatwiającego dostawy towarów oraz przez tego podatnika,

c) czynności polegających na drukowaniu książek (CN ex 4901 10 00, 4901 91 00, ex 4901 99 00 i 4903 00 00) - z wyłączeniem map i ulotek - oraz gazet, czasopism i magazynów (CN 4902), z wyjątkiem usług, do których stosuje się art. 28b, stanowiących import usług;

4) wystawienia faktury z tytułu: a) dostaw energii elektrycznej, cieplnej lub chłodniczej oraz gazu przewodowego,

b) świadczenia usług: - telekomunikacyjnych, - wymienionych w poz. 24-37, 50 i 51 załącznika nr 3 do ustawy, - najmu, dzierżawy, leasingu lub usług o podobnym charakterze, - ochrony osób oraz usług ochrony, dozoru i przechowywania mienia, - stałej obsługi prawnej i biurowej, - dystrybucji energii elektrycznej, cieplnej lub chłodniczej oraz gazu przewodowego -z wyjątkiem usług, do których stosuje się art. 28b, stanowiących import usług.

6. W przypadkach, o których mowa w ust. 5 pkt 1 i 2, obowiązek podatkowy powstaje w odniesieniu do otrzymanej kwoty.

7. W przypadkach, o których mowa w ust. 5 pkt 3 i 4, gdy podatnik nie wystawił faktury lub wystawił ją z opóźnieniem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą upływu terminów wystawienia faktury określonych w art. 106i ust. 3 i 4, a w przypadku gdy nie określono takiego terminu - z chwilą upływu terminu płatności.

8. Jeżeli przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi otrzymano całość lub część zapłaty, w szczególności przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, wkład budowlany lub mieszkaniowy przed ustanowieniem spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w odniesieniu do otrzymanej kwoty, z wyjątkiem:

1) dostaw towarów, w stosunku do których obowiązek podatkowy powstaje w sposób, o którym mowa w ust. 1b;

2) dostaw towarów i świadczenia usług, w stosunku do których obowiązek podatkowy powstaje w sposób, o którym mowa w ust. 5 pkt 4.

9. Obowiązek podatkowy z tytułu importu towarów powstaje z chwilą powstania długu celnego, z zastrzeżeniem ust. 10a i 11.

10. (uchylony)

10a. W przypadku objęcia towarów procedurą uszlachetniania czynnego obowiązek podatkowy z tytułu importu towarów powstaje z chwilą zamknięcia procedury uszlachetniania czynnego zgodnie z art. 324 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz.Urz. UE L 343 z 29.12.2015, str. 558, z późn. zm. ), zwanego dalej „rozporządzeniem 2015/2447 ”.

11. W przypadku objęcia towarów procedurą: składowania celnego, odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem z należności celnych przywozowych, uszlachetniania czynnego, tranzytu, wolnego obszaru celnego, jeżeli od towarów tych pobierane są opłaty wyrównawcze lub opłaty o podobnym charakterze, obowiązek podatkowy z tytułu importu towarów powstaje z chwilą wymagalności tych opłat.

12. Minister właściwy do spraw finansów publicznych może określić, w drodze rozporządzenia, późniejsze niż wymienione w ust. 1, 5 oraz 7-11 terminy powstania obowiązku podatkowego, uwzględniając specyfikę wykonywania niektórych czynności, uwarunkowania obrotu gospodarczego niektórymi towarami oraz przepisy Unii Europejskiej.

Orzeczenia powołujące art. 19a VAT(261 orzeczeń)

I SA/Lu 136/26· Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie· 2026-06-03

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił interpretację indywidualną Dyrektora KIS dotyczącą momentu powstania obowiązku podatkowego VAT od nadpłaty czynszu dzierżawnego, uznając, że obowiązek ten powstaje z chwilą wystawienia faktury, a nie z chwilą zawarcia ugody aneksującej umowę.

I FSK 618/25· Naczelny Sąd Administracyjny· 2026-05-26

NSA uchylił wyrok WSA i interpretację indywidualną, uznając, że korekta podatku naliczonego VAT w przypadku braku dostawy towaru i zwrotu zaliczki powinna nastąpić dopiero z chwilą faktycznego zwrotu zaliczki, a nie wcześniej.

I FSK 1822/23· Naczelny Sąd Administracyjny· 2026-05-19

NSA oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając, że usługi stałej obsługi prawnej w zakresie doradztwa podatkowego podlegają opodatkowaniu VAT z chwilą wystawienia faktury.

I SA/Rz 131/26· Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie· 2026-05-07

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił interpretację indywidualną Dyrektora KIS, uznając, że moment powstania obowiązku podatkowego VAT dla usług IT należy wiązać z podpisaniem protokołu odbioru, a nie z upływem okresu rozliczeniowego.

I FSK 1353/23· Naczelny Sąd Administracyjny· 2026-03-31

NSA oddalił skargę kasacyjną organu podatkowego, potwierdzając, że moment powstania obowiązku podatkowego VAT przy usługach IT jest związany z formalnym odbiorem prac przez klienta, zgodnie z postanowieniami umowy i orzecznictwem TSUE.

I FSK 1005/23· Naczelny Sąd Administracyjny· 2026-03-24

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki, potwierdzając, że korekta faktury VAT zmniejszająca podatek naliczony powinna być rozliczona w okresie jej otrzymania, a nie wstecznie.

III SA/Wa 2086/25· Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie· 2026-02-11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki P. sp. z o.o. na interpretację indywidualną Dyrektora KIS dotyczącą podatku od towarów i usług.

I FSK 10/23· Naczelny Sąd Administracyjny· 2026-01-09

NSA orzekł, że obowiązek podatkowy VAT od wadium w przetargu na sprzedaż nieruchomości powstaje z chwilą wyboru nabywcy, a nie z momentem zawarcia umowy notarialnej.

I FSK 41/23· Naczelny Sąd Administracyjny· 2025-12-18

NSA oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając, że zaliczka na poczet przyszłej usługi dzierżawy, otrzymana przed wykonaniem usługi, nie rodzi obowiązku podatkowego ani obowiązku wystawienia faktury, zgodnie z art. 19a ust. 8 u.p.t.u.

I FSK 42/23· Naczelny Sąd Administracyjny· 2025-12-18

NSA oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając, że zaliczka na poczet przyszłego najmu nie rodzi obowiązku podatkowego ani obowiązku wystawienia faktury przed wykonaniem usługi.

Potrzebujesz analizy prawnej do art. 19a VAT?

Asystent AI przeanalizuje ten przepis w kontekście orzecznictwa, doktryny i powiązanych regulacji.

Zapytaj Asystenta AI