Orzeczenie · 2025-12-18

I FSK 41/23Oddalenie skargi kasacyjnej VAT

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-12-18
NSAPodatkoweWysokansa
VATdzierżawazaliczkaobowiązek podatkowyfakturainterpretacja indywidualnaprawo podatkoweNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku WSA w Szczecinie, który uchylił interpretację indywidualną dotyczącą podatku od towarów i usług. Spór dotyczył momentu powstania obowiązku podatkowego VAT oraz obowiązku wystawienia faktury w związku z zaliczką otrzymaną na poczet przyszłej usługi dzierżawy. Stosunek dzierżawy miał rozpocząć się dopiero w roku 2030 i trwać do 2060 roku, a zaliczki były wpłacane w latach 2019-2021. Podatnik (N. sp. z o.o.) argumentował, że otrzymanie zaliczki przed wykonaniem usługi nie rodzi obowiązku podatkowego ani obowiązku wystawienia faktury, powołując się na art. 19a ust. 5 pkt 4 i art. 19a ust. 8 ustawy o VAT. Organ interpretacyjny (DKIS) stał na stanowisku, że obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury lub upływu terminu jej wystawienia/płatności, nawet jeśli zaliczka nie została otrzymana, odwołując się do art. 19a ust. 5 pkt 4 lit. b) oraz art. 19a ust. 7 u.p.t.u. Sąd I instancji podzielił stanowisko podatnika. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, uznając, że w sytuacji otrzymania zaliczki na poczet przyszłej usługi dzierżawy, przed jej wykonaniem, zastosowanie ma art. 19a ust. 8 u.p.t.u. Przepis ten stanowi, że obowiązek podatkowy z tytułu zaliczki nie powstaje z chwilą jej otrzymania w odniesieniu do świadczeń, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4 u.p.t.u. (co obejmuje dzierżawę). Sąd podkreślił, że art. 19a ust. 7 u.p.t.u. dotyczy zapłaty z tytułu świadczonej już usługi, a samo określenie terminu płatności zaliczki nie zmienia jej charakteru jako zaliczki otrzymanej przed wykonaniem usługi. W konsekwencji, brak jest obowiązku podatkowego i obowiązku wystawienia faktury zaliczkowej w opisanej sytuacji. Sąd oddalił skargę kasacyjną i zasądził od organu na rzecz podatnika zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących momentu powstania obowiązku podatkowego VAT i obowiązku wystawienia faktury w przypadku zaliczek na poczet przyszłych usług dzierżawy, zwłaszcza gdy umowa przewiduje długi okres między wpłatą zaliczki a wykonaniem usługi.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji otrzymania zaliczki na poczet przyszłej usługi dzierżawy, przed jej wykonaniem, z uwzględnieniem art. 19a ust. 8 u.p.t.u.

Zagadnienia prawne (2)

Czy w związku z zawartą umową dzierżawy, wpłata zaliczki na poczet czynszu, dokonana na poczet przyszłej usługi dzierżawy (przed jej wykonaniem) i następująca w terminie wskazanym w umowie, spowoduje powstanie obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług oraz będzie skutkowała koniecznością wystawienia faktury zaliczkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wpłata zaliczki na poczet przyszłej usługi dzierżawy, otrzymana przed wykonaniem usługi, nie rodzi obowiązku podatkowego w VAT ani obowiązku wystawienia faktury zaliczkowej.

Uzasadnienie

Zastosowanie znajduje art. 19a ust. 8 u.p.t.u., który wyłącza powstanie obowiązku podatkowego z chwilą otrzymania zaliczki w odniesieniu do świadczeń, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4 u.p.t.u. (dzierżawa). Określenie terminu płatności zaliczki nie zmienia jej charakteru jako zaliczki otrzymanej przed wykonaniem usługi.

Czy podatnik jest obowiązany do wystawienia faktury dokumentującej wpłatę zaliczki na poczet czynszu dzierżawy z upływem terminu wskazanego w umowie dzierżawy, chociażby zaliczka nie została otrzymana?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, podatnik nie jest zobowiązany do wystawienia faktury dokumentującej zaliczkę, jeśli obowiązek podatkowy nie powstał.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 106b ust. 1 pkt 4 lit. b) u.p.t.u., obowiązek wystawienia faktury dokumentującej otrzymanie zapłaty przed dokonaniem czynności nie obejmuje przypadków, gdy obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4 u.p.t.u. Skoro obowiązek podatkowy nie powstał, nie ma obowiązku wystawienia faktury.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej.

Przepisy (11)

Główne

u.p.t.u. art. 19a § 8

Ustawa o podatku od towarów i usług

Jeżeli przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi otrzymano całość lub część zapłaty, w szczególności: przedpłatę, zaliczkę, zadatek (...), obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w odniesieniu do otrzymanej kwoty, z zastrzeżeniem art. 19a ust. 5 pkt 4 u.p.t.u. W przypadku zaliczek na poczet usług dzierżawy, zastosowanie ma to zastrzeżenie, co oznacza brak powstania obowiązku podatkowego z chwilą otrzymania zaliczki.

P.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 19a § 5 pkt 4

Ustawa o podatku od towarów i usług

Obowiązek podatkowy z tytułu najmu, dzierżawy, leasingu lub usług o podobnym charakterze powstaje z chwilą wystawienia faktury.

u.p.t.u. art. 19a § 7

Ustawa o podatku od towarów i usług

Dotyczy zapłaty z tytułu świadczonej już usługi dzierżawy, a nie zaliczki otrzymanej przed wykonaniem usługi.

u.p.t.u. art. 106b § 1 pkt 4 lit. b

Ustawa o podatku od towarów i usług

Obowiązek wystawienia faktury dokumentującej otrzymanie zapłaty przed dokonaniem czynności nie obejmuje przypadków, gdy obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4 u.p.t.u.

u.p.t.u. art. 106i § 3 pkt 4

Ustawa o podatku od towarów i usług

Dotyczy obowiązku wystawienia faktury z upływem terminu płatności w przypadkach, o których mowa w art. 19a ust. 5 pkt 4 u.p.t.u., co nie ma zastosowania do zaliczek otrzymanych przed wykonaniem usługi.

O.p. art. 14i § 3

Ordynacja podatkowa

P.p.s.a. art. 204 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 ust. 1 pkt 2 lit. c

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 ust. 1 pkt 1 lit. c

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zaliczka otrzymana na poczet przyszłej usługi dzierżawy, przed jej wykonaniem, nie rodzi obowiązku podatkowego w VAT ani obowiązku wystawienia faktury zaliczkowej, zgodnie z art. 19a ust. 8 u.p.t.u. • Określenie terminu płatności zaliczki nie zmienia jej charakteru jako zaliczki otrzymanej przed wykonaniem usługi, co wyłącza zastosowanie art. 19a ust. 7 u.p.t.u. • Obowiązek wystawienia faktury dokumentującej otrzymanie zapłaty przed dokonaniem czynności nie obejmuje przypadków, gdy obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4 u.p.t.u.

Odrzucone argumenty

Obowiązek podatkowy z tytułu dzierżawy powstaje w momencie wystawienia faktury dokumentującej wpłatę na poczet usługi, a jeżeli faktura nie została wystawiona, to z chwilą upływu terminu jej wystawienia lub płatności (argumentacja organu interpretacyjnego).

Godne uwagi sformułowania

nie sposób podzielić zapatrywania Organu interpretacyjnego • sytuacja prawna Strony w ogóle nie jest regulowana przez "zaliczkowy", tzn. dotyczący zaliczkowej wpłaty należności podatkowych art. 19a ust. 8 tej samej ustawy • rozumowanie organu, zgodnie z którym określenie terminu uiszczenia zaliczki powoduje konieczność zastosowania art. 19a ust. 7 u.p.t.u. prowadzi natomiast do swoistego zniwelowania różnic pomiędzy zakresami przedmiotowymi tego przepisu oraz art. art. 19a ust. 8 u.p.t.u. i wzajemnego przenikania się tych regulacji prawnych.

Skład orzekający

Adam Nita

sprawozdawca

Mariusz Golecki

przewodniczący

Ryszard Pęk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących momentu powstania obowiązku podatkowego VAT i obowiązku wystawienia faktury w przypadku zaliczek na poczet przyszłych usług dzierżawy, zwłaszcza gdy umowa przewiduje długi okres między wpłatą zaliczki a wykonaniem usługi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji otrzymania zaliczki na poczet przyszłej usługi dzierżawy, przed jej wykonaniem, z uwzględnieniem art. 19a ust. 8 u.p.t.u.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia VAT - momentu powstania obowiązku podatkowego i wystawienia faktury przy zaliczkach, ale w specyficznym kontekście długoterminowej dzierżawy, co może być interesujące dla specjalistów VAT.

“Długa dzierżawa, zaliczka i VAT: Kiedy powstaje obowiązek podatkowy?”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst