Art. 108a VATUstawa o podatku od towarów i usług

Ustawa o podatku od towarów i usług

Art. 108a

Art. 108a [Zastosowanie mechanizmu podzielonej płatności]

1. Podatnicy, którzy otrzymali fakturę z wykazaną kwotą podatku, przy dokonywaniu płatności kwoty należności wynikającej z tej faktury mogą zastosować mechanizm podzielonej płatności.

1a. Przy dokonywaniu płatności za nabyte towary lub usługi wymienione w załączniku nr 15 do ustawy, udokumentowane fakturą, w której kwota należności ogółem przekracza kwotę 15 000 zł lub jej równowartość wyrażoną w walucie obcej, podatnicy są obowiązani zastosować mechanizm podzielonej płatności. Do przeliczania na złote kwot wyrażonych w walucie obcej stosuje się zasady przeliczania kwot stosowane w celu określenia podstawy opodatkowania.

1b. Podatnik obowiązany do wystawienia faktury, o której mowa w art. 106e ust. 1 pkt 18a, jest obowiązany do przyjęcia płatności kwoty należności wynikającej z tej faktury z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności.

1c. Przepisy ust. 1-1b stosuje się odpowiednio do płatności, o których mowa w art. 19a ust. 8. W takim przypadku w komunikacie przelewu, o którym mowa w ust. 3, podatnik w miejsce informacji, o której mowa w ust. 3 pkt 3, wpisuje wyraz „zaliczka”.

1d. W przypadku dokonania potrącenia wierzytelności przepisów ust. 1a i 1b nie stosuje się w zakresie, w jakim kwoty należności są potrącane.

1e. Przepisów ust. 1a i 1b nie stosuje się w przypadku dokonywania płatności kwoty należności wynikającej z faktury dokumentującej transakcje realizowane w wykonaniu umowy o partnerstwie publiczno-prywatnym, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym, jeżeli podmiot, na rzecz którego dokonywana jest płatność, na dzień dokonania dostawy był partnerem prywatnym, z którym podmiot publiczny zawarł umowę o partnerstwie publiczno-prywatnym, lub jednoosobową spółką partnera prywatnego albo spółką kapitałową, której jedynymi wspólnikami są partnerzy prywatni, z którą podmiot publiczny zawarł umowę o partnerstwie publiczno-prywatnym.

2. Zastosowanie mechanizmu podzielonej płatności polega na tym, że:

1) zapłata kwoty odpowiadającej całości albo części kwoty podatku wynikającej z otrzymanej faktury jest dokonywana na rachunek VAT;

2) zapłata całości albo części kwoty odpowiadającej wartości sprzedaży netto wynikającej z otrzymanej faktury jest dokonywana na rachunek bankowy albo na rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, dla których jest prowadzony rachunek VAT, albo jest rozliczana w inny sposób.

3. Zapłata z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności dokonywana jest w złotych polskich przy użyciu komunikatu przelewu udostępnionego przez bank lub spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową, przeznaczonego do dokonywania płatności w mechanizmie podzielonej płatności, w którym podatnik wskazuje:

1) kwotę odpowiadającą całości albo części kwoty podatku wynikającej z faktury, która ma zostać zapłacona w mechanizmie podzielonej płatności;

2) kwotę odpowiadającą całości albo części wartości sprzedaży brutto;

3) numer faktury, w związku z którą dokonywana jest płatność, a w przypadku faktury ustrukturyzowanej - numer identyfikujący tę fakturę w Krajowym Systemie e-Faktur;

4) numer, za pomocą którego dostawca towaru lub usługodawca jest zidentyfikowany na potrzeby podatku.

3a. W przypadku wystawienia na rzecz podatnika przez jednego dostawcę lub usługodawcę w okresie nie krótszym niż jeden dzień i nie dłuższym niż jeden miesiąc więcej niż jednej faktury zapłata z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności może dotyczyć więcej niż jednej faktury.

3b. W przypadku, o którym mowa w ust. 3a, komunikat przelewu, o którym mowa w ust. 3:

1) obejmuje wszystkie faktury wystawione dla podatnika przez jednego dostawcę lub usługodawcę w okresie nie krótszym niż jeden dzień i nie dłuższym niż jeden miesiąc - w przypadku faktur innych niż faktury ustrukturyzowane;

1a) obejmuje dowolne faktury wystawione dla podatnika przez jednego dostawcę lub usługodawcę w okresie nie krótszym niż jeden dzień i nie dłuższym niż jeden miesiąc - w przypadku faktur ustrukturyzowanych;

2) zawiera kwotę odpowiadającą sumie kwot podatku wykazanych w fakturach, o których mowa w pkt 1 i 1a.

3c. W przypadku, o którym mowa w ust. 3a, w komunikacie przelewu, o którym mowa w ust. 3, w miejsce informacji, o której mowa w ust. 3 pkt 3, wpisuje się:

1) okres, za który dokonywana jest płatność - w przypadku płatności obejmującej faktury wystawione poza Krajowym Systemem e-Faktur;

2) identyfikator zbiorczy nadawany przez Krajowy System e-Faktur - w przypadku płatności obejmującej faktury ustrukturyzowane.

3d. W przypadku wpłaty kwoty odpowiadającej kwocie podatku oraz należności celnych na rzecz przedstawiciela bezpośredniego lub pośredniego w rozumieniu przepisów celnych w komunikacie przelewu, o którym mowa w ust. 3, w miejsce informacji, o których mowa w ust. 3:

1) pkt 1 i 2 - wskazuje się kwotę odpowiadającą kwocie podatku oraz należności celnych, która ma zostać zapłacona w mechanizmie podzielonej płatności;

2) pkt 3 - wskazuje się numer dokumentu związanego z płatnością wystawionego przez przedstawiciela bezpośredniego lub pośredniego w rozumieniu przepisów celnych;

3) pkt 4 - wskazuje się numer, za pomocą którego przedstawiciel bezpośredni lub pośredni w rozumieniu przepisów celnych jest zidentyfikowany na potrzeby podatku.

4. W przypadkach określonych w art. 29a ust. 10 pkt 1-3 i ust. 14 zwrot całości albo części zapłaty może być dokonywany przy użyciu komunikatu przelewu, o którym mowa w ust. 3, w którym podatnik w miejsce informacji, o której mowa w ust. 3 pkt 4, wskazuje numer, za pomocą którego nabywca towaru lub usługobiorca jest zidentyfikowany na potrzeby podatku.

5. W przypadku gdy płatność zostanie dokonana w sposób określony w ust. 2 na rzecz podatnika innego niż wskazany na fakturze, o której mowa w ust. 3 pkt 3, podatnik, na rzecz którego dokonano tej płatności, odpowiada solidarnie wraz z dostawcą tych towarów lub usługodawcą za nierozliczony przez dostawcę towarów lub usługodawcę podatek wynikający z tej dostawy towarów lub tego świadczenia usług do wysokości kwoty otrzymanej na rachunek VAT.

6. Odpowiedzialność solidarna podatnika, o którym mowa w ust. 5, jest wyłączona w przypadku dokonania przez tego podatnika:

1) płatności na rachunek VAT dostawcy towarów lub usługodawcy wskazanego na fakturze, o której mowa w ust. 3 pkt 3, albo

2) zwrotu otrzymanej płatności na rachunek VAT podatnika, od którego otrzymano tę płatność, niezwłocznie po powzięciu informacji o jej otrzymaniu, albo

3) płatności na rachunek VAT podatnika wskazanego w umowie o nabyciu wierzytelności zawartej z dostawcą lub nabywcą

- w kwocie otrzymanej na rachunek VAT, przy czym przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio.

7. W przypadku stwierdzenia, że podatnik dokonał płatności z naruszeniem ust. 1a, naczelnik urzędu skarbowego lub naczelnik urzędu celno-skarbowego ustala dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 30% kwoty podatku przypadającej na nabyte towary lub usługi wymienione w załączniku nr 15 do ustawy, wykazane na fakturze, której dotyczy płatność. W stosunku do osób fizycznych, które za ten sam czyn ponoszą odpowiedzialność za wykroczenie skarbowe albo za przestępstwo skarbowe, dodatkowego zobowiązania podatkowego nie ustala się.

8. Przepisu ust. 7 nie stosuje się, jeżeli dostawca lub usługodawca rozliczył całą kwotę podatku wynikającą z faktury, która została zapłacona z naruszeniem ust. 1a.

Powiązane przepisy

Powołują się na art. 108a:

Orzeczenia powołujące art. 108a VAT(23 orzeczeń)

I FSK 1154/22· Naczelny Sąd Administracyjny· 2025-09-26

NSA orzekł, że inwestor dokonujący płatności na rzecz podwykonawcy, za którego nie zapłacił wykonawca, musi stosować mechanizm podzielonej płatności.

I SA/Wr 303/25· Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu· 2025-08-12

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Dyrektora KIS o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie interpretacji podatkowej dotyczącej odpowiedzialności solidarnej VAT przy nabyciu wierzytelności.

I FSK 1797/21· Naczelny Sąd Administracyjny· 2025-02-19

NSA oddalił skargę kasacyjną Dyrektora KIS, potwierdzając, że kompensata umowna wierzytelności wyłącza obowiązek stosowania mechanizmu podzielonej płatności VAT.

I FSK 1775/21· Naczelny Sąd Administracyjny· 2025-02-07

NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę syndyka, uznając, że przepisy o podzielonej płatności VAT (art. 108b ust. 5 u.p.t.u.) mają pierwszeństwo przed Prawem upadłościowym w kwestii przekazania środków z rachunku VAT, gdy podatnik ma zaległości podatkowe.

I FSK 584/21· Naczelny Sąd Administracyjny· 2024-12-13

NSA oddalił skargę kasacyjną Dyrektora KIS, potwierdzając prawo podatnika do uzyskania interpretacji indywidualnej w sprawie stosowania mechanizmu podzielonej płatności przy umowie inkasa.

I FSK 1143/21· Naczelny Sąd Administracyjny· 2024-11-13

NSA oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając, że wniosek o interpretację podatkową dotyczył przepisów prawa, a nie tylko wyliczeń matematycznych.

I FSK 1652/20· Naczelny Sąd Administracyjny· 2024-07-24

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Dyrektora KIS, uznając, że wnioskodawca ma prawo do uzyskania interpretacji przepisów dotyczących podzielonej płatności, nawet jeśli dotyczą one kwestii technicznych, a nie bezpośrednich skutków finansowych.

V SA/WA 2050/23· Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie· 2024-03-06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki farmaceutycznej na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego nakazującą pokrycie kosztów badań jakościowych produktu leczniczego, uznając te koszty za należność publicznoprawną.

I SA/Gl 1026/23· Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach· 2023-11-09

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki M. GmbH na postanowienie Dyrektora KIS odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej dotyczącej mechanizmu podzielonej płatności w walutach obcych, uznając, że wniosek dotyczył kwestii kontrahenta, a nie indywidualnej sprawy skarżącej.

I FSK 1735/19· Naczelny Sąd Administracyjny· 2022-12-02

NSA oddalił skargę kasacyjną organu, uznając, że pytanie spółki o możliwość stosowania mechanizmu podzielonej płatności przy płatnościach w walucie obcej dotyczy przepisów prawa podatkowego i podlega interpretacji indywidualnej.

Potrzebujesz analizy prawnej do art. 108a VAT?

Asystent AI przeanalizuje ten przepis w kontekście orzecznictwa, doktryny i powiązanych regulacji.

Zapytaj Asystenta AI