Orzeczenie · 2026-01-09

I FSK 10/23Oddalenie skargi kasacyjnej VAT

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-01-09
NSAPodatkoweWysokansa
VATwadiumprzetargnieruchomościobowiązek podatkowyinterpretacja indywidualnazaliczkadostawa towaru

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. sp. z o.o. od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił skargę spółki na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Głównym zagadnieniem spornym była kwestia momentu powstania obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług z tytułu wadium wpłaconego przez uczestnika przetargu na sprzedaż nieruchomości. Spółka stała na stanowisku, że obowiązek ten powstaje dopiero z chwilą zawarcia umowy sprzedaży w formie aktu notarialnego, argumentując, że do tego momentu wadium ma charakter zwrotny, a nie stanowi zapłaty. Organ interpretacyjny oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznali jednak, że wybór nabywcy w przetargu, któremu towarzyszy zaliczenie wadium na poczet ceny, stanowi już otrzymanie części zapłaty przed dokonaniem dostawy towaru, co zgodnie z art. 19a ust. 8 ustawy o VAT skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego. NSA podzielił to stanowisko, podkreślając, że w momencie wygrania przetargu i zaliczenia wadium na poczet ceny, dostawca może dysponować tą kwotą, co uzasadnia powstanie obowiązku podatkowego. Sąd odwołał się do orzecznictwa TSUE i krajowych sądów administracyjnych, wskazując, że art. 19a ust. 8 ustawy o VAT ma na celu opodatkowanie wszelkich form przedpłat, które wiążą się z przyszłą dostawą towaru lub usługą, nawet jeśli istnieje pewna niepewność co do ostatecznego przeniesienia prawa własności.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja momentu powstania obowiązku podatkowego VAT od wadium w przetargach na sprzedaż nieruchomości.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z przetargami na sprzedaż nieruchomości i uregulowaniami dotyczącymi wadium.

Zagadnienia prawne (1)

Kiedy powstaje obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług z tytułu wpłaconego wadium w przetargu na sprzedaż nieruchomości: w momencie wyłonienia nabywcy w przetargu i podpisania protokołu, czy z chwilą zawarcia umowy sprzedaży w formie aktu notarialnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Obowiązek podatkowy powstaje w momencie wyłonienia nabywcy w przetargu i zaliczenia wadium na poczet ceny nabycia, co stanowi otrzymanie części zapłaty przed dokonaniem dostawy towaru.

Uzasadnienie

Wybór oferenta w przetargu jednoznacznie określa dostawę towaru pod względem podmiotowo-przedmiotowym. Zaliczenie wadium na poczet ceny nabycia oznacza uiszczenie części ceny przed dostawą, co zgodnie z art. 19a ust. 8 ustawy o VAT skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gliwicach.

Przepisy (15)

Główne

u.p.t.u. art. 19a § ust. 8

Ustawa o podatku od towarów i usług

Jeżeli przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi otrzymano całość lub część zapłaty (w szczególności przedpłatę, zaliczkę, zadatek), obowiązek podatkowy powstaje co do zasady z chwilą jej otrzymania w odniesieniu do otrzymanej kwoty.

P.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 19a § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dostawy towaru lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem przepisów dotyczących otrzymania przedpłaty.

u.p.t.u. art. 5 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Otrzymanie zaliczki czy przedpłaty samo w sobie nie jest przedmiotem opodatkowania.

u.p.t.u. art. 4

Ustawa o podatku od towarów i usług

Definicja obowiązku podatkowego.

u.g.n. art. 37 § ust. 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 41 § ust. 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie sposobu i trybu przeprowadzania przetargów oraz rokowań na zbycie nieruchomości art. 10 § ust. 1

k.c. art. 70[4] § § 2 zd. 1

Kodeks cywilny

Możliwość zachowania wadium przez organizatora przetargu, jeżeli uczestnik uchyla się od zawarcia umowy.

P.p.s.a. art. 146 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c)

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wybór oferenta w przetargu stanowi jednoznaczne określenie dostawy towaru pod względem podmiotowo-przedmiotowym. • Zaliczenie wadium na poczet ceny nabycia, towarzyszące wyborowi oferenta, oznacza uiszczenie części ceny przed dokonaniem dostawy towaru. • Zgodnie z art. 19a ust. 8 u.p.t.u., otrzymanie części zapłaty przed dostawą skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego z tego tytułu. • Wadium, po wygraniu przetargu przez oferenta, staje się definitywnie przypadające dostawcy, co uzasadnia powstanie obowiązku podatkowego.

Odrzucone argumenty

Obowiązek podatkowy w VAT z tytułu wadium powstaje dopiero z chwilą zawarcia umowy sprzedaży w formie aktu notarialnego. • Do momentu zawarcia umowy sprzedaży, wadium ma charakter zwrotny i nie stanowi zapłaty na poczet ceny nabycia. • Przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami i rozporządzenia o przetargach nie mają zastosowania do przetargów dotyczących nieruchomości stanowiących własność wnioskodawcy.

Godne uwagi sformułowania

obowiązek podatkowy powstaje co do zasady z chwilą jej otrzymania w odniesieniu do otrzymanej kwoty • wadium przepada na rzecz Skarżącego, jeżeli oferent, którego oferta zostanie przyjęta uchyli się od zawarcia umowy w formie aktu notarialnego • wybór oferenta w przetargu stanowi jednoznaczne określenie dostawy towaru pod względem podmiotowo-przedmiotowym • art. 19a ust. 8 u.p.t.u. w ogóle nie miałby zastosowania w sprawie, a uiszczenie wadium w istocie nie wyczerpywałoby podatkowego stanu faktycznego wskazanego przepisu.

Skład orzekający

Adam Nita

sprawozdawca

Bartosz Wojciechowski

przewodniczący

Roman Wiatrowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja momentu powstania obowiązku podatkowego VAT od wadium w przetargach na sprzedaż nieruchomości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z przetargami na sprzedaż nieruchomości i uregulowaniami dotyczącymi wadium.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia podatkowego związanego z przetargami i wadium, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i prawników. Interpretacja momentu powstania obowiązku podatkowego ma praktyczne znaczenie.

“Kiedy VAT od wadium w przetargu? NSA rozstrzyga kluczową kwestię dla sprzedających nieruchomości.”

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst