III SA/Po 375/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał sprawę ze sprzeciwu Starosty od decyzji Wojewody z dnia 13 lutego 2026 r., która uchyliła decyzję Starosty z dnia 28 listopada 2025 r. w przedmiocie ustalenia zwaloryzowanej opłaty rocznej za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności. Decyzją z 28 listopada 2025 r. Starosta ustalił nową, zwaloryzowaną wysokość opłaty rocznej oraz określił okres jej wnoszenia. Od tej decyzji odwołała się spółka P. S.A. Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylił decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Następnie Starosta złożył sprzeciw od decyzji Wojewody, wskazując na swój interes prawny jako reprezentanta Skarbu Państwa. Sąd, powołując się na utrwalone orzecznictwo NSA i WSA, uznał, że organ jednostki samorządu terytorialnego, który wydał decyzję w pierwszej instancji, nie ma legitymacji procesowej do zaskarżania decyzji organu odwoławczego, nawet jeśli decyzja ta dotyczy jego sfery praw i obowiązków. W związku z tym, sprzeciw Starosty został odrzucony na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64b § 1 P.p.s.a., a wpis sądowy zwrócono zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie zasady braku legitymacji procesowej organów administracji do zaskarżania własnych decyzji lub decyzji organów wyższego stopnia w ich imieniu.
Dotyczy sytuacji, gdy organ działał w charakterze organu orzekającego w pierwszej instancji.
Zagadnienia prawne (1)
Czy organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, posiada legitymację procesową do wniesienia sprzeciwu od decyzji organu odwoławczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji publicznej, działając jako organ I instancji, nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia sprzeciwu od decyzji organu odwoławczego.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym jednostka samorządu terytorialnego lub jej organ, wydając decyzję w pierwszej instancji, nie może dochodzić własnego interesu prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż postępowanie to nie dotyczy dochodzenia tych interesów. Niedopuszczalna jest sytuacja, w której organ jest władny kształtować sytuację prawną innych podmiotów, a następnie sam może zaskarżać swoje decyzje.
Przepisy (6)
Główne
P.p.s.a. art. 50 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi.
P.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do odrzucenia sprzeciwu w przypadku braku legitymacji procesowej.
P.p.s.a. art. 64b § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa skutki odrzucenia sprzeciwu.
P.p.s.a. art. 232 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zwrotu wpisu sądowego w przypadku odrzucenia sprzeciwu.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
u.o.p. art. 4 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów
Określa Starostę jako organ wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Starosta, działając jako organ I instancji, nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia sprzeciwu od decyzji organu odwoławczego.
Godne uwagi sformułowania
powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej (...) wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego. • W demokratycznym państwie prawnym niedopuszczalna jest wykładnia przepisów prawa, zgodnie z którą jednostka samorządu terytorialnego, realizując przez swoje organy powierzone jej zadania z zakresu administracji publicznej, najpierw jest władna w sposób władczy i jednostronny kształtować sytuację prawną podmiotów od niej niezależnych, a następnie jest uprawniona do wnoszenia środków zaskarżenia od podejmowanych przez te organy decyzji.
Skład orzekający
Donata Starosta
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady braku legitymacji procesowej organów administracji do zaskarżania własnych decyzji lub decyzji organów wyższego stopnia w ich imieniu."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy organ działał w charakterze organu orzekającego w pierwszej instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę procesową dotyczącą legitymacji procesowej organów administracji, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego. Pokazuje, że organy nie mogą być jednocześnie stroną postępowania i jego uczestnikiem w sensie zaskarżania decyzji.
“Czy organ administracji może zaskarżyć własną decyzję? Sąd Administracyjny odpowiada.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.