Orzeczenie · 2026-03-11

II SA/Po 866/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2026-03-11
NSAochrona środowiskaWysokawsa
odpady komunalnerecyklingprzygotowanie do ponownego użyciakara pieniężnaKodeks postępowania administracyjnegoustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminachpostępowanie administracyjnedecyzja kasacyjnaodstąpienie od nałożenia kary

Sprawa dotyczyła sprzeciwu wniesionego przez C. sp. z o.o. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji nakładającą na spółkę administracyjną karę pieniężną za niewykonanie obowiązku osiągnięcia w 2022 roku wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Organ pierwszej instancji nałożył karę w wysokości [...] zł, uznając, że spółka osiągnęła jedynie 3,67% poziomu recyklingu, zamiast wymaganego 25%. SKO, rozpatrując odwołanie spółki, uchyliło decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na naruszenie przepisów postępowania, a konkretnie na całkowite pominięcie przez organ pierwszej instancji możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.). SKO uznało, że organ pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, ponieważ miał obowiązek zweryfikować przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary, czego nie uczynił, błędnie interpretując, że przepis ten nie ma zastosowania. W konsekwencji, SKO przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Spółka wniosła sprzeciw od decyzji SKO, zarzucając błędne zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a. i twierdząc, że organ odwoławczy mógł zastosować art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. (uchylenie decyzji i umorzenie postępowania lub odstąpienie od wymierzenia kary). WSA w Poznaniu oddalił sprzeciw. Sąd uznał, że sprzeciw został wniesiony z zachowaniem terminu i przystąpił do merytorycznego rozpoznania sprawy. Sąd nie uwzględnił wniosku o zawieszenie postępowania, uznając, że pytanie prejudycjalne zadane przez WSA w Gliwicach do TSUE nie miało istotnego znaczenia dla rozpoznania sprzeciwu, gdyż dotyczyło zagadnień materialnoprawnych, a nie proceduralnych. Sąd podkreślił, że postępowanie w przedmiocie sprzeciwu na podstawie art. 64e Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (P.p.s.a.) jest ograniczone do oceny przesłanek wydania decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., a nie do kontroli prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Sąd stwierdził, że SKO prawidłowo uznało, iż organ pierwszej instancji miał obowiązek zweryfikowania przesłanek odstąpienia od wymierzenia kary zgodnie z art. 189f K.p.a., a jego zaniechanie w tym zakresie stanowiło naruszenie przepisów postępowania. W związku z tym, uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia było uzasadnione, a sąd odwoławczy prawidłowo wskazał wytyczne w zakresie wykładni przepisów. Sąd orzekł, jak w sentencji, oddalając sprzeciw.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zakresu kontroli sądu administracyjnego w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji kasacyjnej organu odwoławczego oraz prawidłowe zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a. w sytuacji pominięcia przez organ pierwszej instancji badania przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania ze sprzeciwu na podstawie art. 64e P.p.s.a. i nie stanowi wykładni prawa materialnego w zakresie kar pieniężnych za nieosiągnięcie poziomów recyklingu.

Zagadnienia prawne (3)

Czy sąd administracyjny w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji kasacyjnej organu odwoławczego może badać materialnoprawne podstawy nałożenia kary pieniężnej, czy jedynie przesłanki proceduralne uchylenia decyzji przez organ odwoławczy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd administracyjny w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji kasacyjnej na podstawie art. 64e P.p.s.a. jest ograniczony do oceny jedynie przesłanek warunkujących wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., a nie do kontroli prawidłowości zastosowania prawa materialnego.

Uzasadnienie

Postępowanie ze sprzeciwu jest odmienne od postępowania ze skargi. W sprzeciwie sąd bada jedynie, czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a., czyli czy istniały procesowe podstawy do wydania decyzji kasatoryjnej, a nie czy organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował prawo materialne.

Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., prawidłowo postąpił, wskazując na konieczność zbadania przez organ pierwszej instancji przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej zgodnie z art. 189f K.p.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a., ponieważ organ pierwszej instancji całkowicie pominął możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania i uniemożliwiło rozpoznanie istoty sprawy.

Uzasadnienie

Organ pierwszej instancji miał obowiązek zweryfikować przesłanki odstąpienia od nałożenia kary zgodnie z art. 189f K.p.a., czego nie uczynił. Zaniechanie to miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, uzasadniając uchylenie decyzji przez organ odwoławczy i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z wytycznymi.

Czy wniosek o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego z powodu oczekiwania na rozpoznanie pytania prejudycjalnego przez TSUE powinien zostać uwzględniony, gdy pytanie dotyczy zagadnień materialnoprawnych, a postępowanie sądowe dotyczy oceny przesłanek proceduralnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o zawieszenie postępowania nie został uwzględniony, ponieważ pytanie prejudycjalne nie miało istotnego znaczenia dla rozpoznania sprzeciwu, który dotyczył oceny przesłanek proceduralnych, a nie materialnoprawnych.

Uzasadnienie

Zagadnienie, którego dotyczyło pytanie prejudycjalne, odnosiło się do kwestii materialnoprawnych związanych z poziomem recyklingu, podczas gdy postępowanie przed WSA dotyczyło oceny, czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a. w kontekście naruszeń proceduralnych popełnionych przez organ pierwszej instancji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono sprzeciw od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylającej decyzję organu I instancji w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej.

Przepisy (25)

Główne

K.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 189f § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.c.p.g. art. 9g § pkt 1

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 9x § ust. 2 pkt 1

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

P.p.s.a. art. 64e

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151a § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

K.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 107 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 127 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 189a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 189a § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

u.c.p.g. art. 9n § ust. 4

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 9x § ust. 3

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 9oa § ust. 3

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 3b § ust. 1 pkt 1

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 3aa

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 9zb § ust. 1

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 9zd § ust. 1

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

P.p.s.a. art. 64d § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 15

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 136

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 125 § § 1 ust. 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a., ponieważ organ pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy w zakresie możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. • Sąd w postępowaniu ze sprzeciwu ocenia jedynie przesłanki proceduralne uchylenia decyzji przez organ odwoławczy, a nie prawidłowość zastosowania prawa materialnego przez organ pierwszej instancji.

Odrzucone argumenty

Zarzut spółki o błędnym zastosowaniu art. 138 § 2 K.p.a. przez SKO. • Wniosek o zawieszenie postępowania ze względu na pytanie prejudycjalne do TSUE.

Godne uwagi sformułowania

Sąd przyjął, że sprzeciw został wniesiony z zachowaniem terminu... • Sąd nie znalazł podstaw dla uwzględnienia wniosku o zawieszenie postępowania, albowiem zagadnienie, którego dotyczy pytanie prawne zadane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach [...] nie ma istotnego znaczenia dla rozpoznania sprzeciwu od decyzji kasacyjnej organu odwoławczego, albowiem dotyczy zagadnień materialnoprawnych... • Rozpoznając sprzeciw, sąd administracyjny nie może zatem weryfikować, czy organ drugiej instancji trafnie zidentyfikował okoliczności istotne dla sprawy i dokonał prawidłowej oceny skutków prawnych poczynionych ustaleń faktycznych. W ten sposób wkroczyłby bowiem w materię z zakresu prawa materialnego... • Sąd zarazem podkreśla, że w postępowaniu wywołanym wniesieniem sprzeciwu sąd administracyjny nie bada, jak powinny zostać ukształtowane określone prawem obowiązki czy prawa stron i czy organy uczyniły to prawidłowo, mając na uwadze odpowiednie przepisy. Sąd ma ocenić wyłącznie, czy zaistniały wskazane w art. 138 § 2 K.p.a. procesowe podstawy do wydania decyzji kasatoryjnej... • W kontrolowanej sprawie Sąd stwierdził, że sprzeciw nie jest zasadny, bowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uznało, iż organ I instancji miał obowiązek zweryfikowania przesłanek odstąpienia od wymierzenia kary zawartych w art. 189f K.p.a.

Skład orzekający

Izabela Paluszyńska

przewodniczący

Tomasz Świstak

sprawozdawca

Jacek Rejman

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu kontroli sądu administracyjnego w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji kasacyjnej organu odwoławczego oraz prawidłowe zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a. w sytuacji pominięcia przez organ pierwszej instancji badania przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania ze sprzeciwu na podstawie art. 64e P.p.s.a. i nie stanowi wykładni prawa materialnego w zakresie kar pieniężnych za nieosiągnięcie poziomów recyklingu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje istotne rozróżnienie między kontrolą sądową w postępowaniu zwykłym (skarga) a postępowaniem ze sprzeciwu, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego. Dotyczy również kwestii kar za nieprawidłowe gospodarowanie odpadami.

Sąd administracyjny nie zbadał, czy kara za odpady była słuszna? Poznaj ograniczenia postępowania ze sprzeciwu!

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst