Orzeczenie · 2026-04-20

VII SA/Wa 773/26

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Miejsce

Warszawa

Data

2026-04-20

NSAbudowlaneWysokawsa

nadzór budowlanyrozbiórkasamowola budowlanaprawo budowlanek.p.a.decyzja kasatoryjnasprzeciwsąd administracyjny

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła sprzeciwu wniesionego od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB), która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazującą rozbiórkę samowolnie wykonanych robót budowlanych przy budynku gospodarczym i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając sprzeciw, stwierdził, że MWINB nie wykazał wystarczających podstaw do zastosowania art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), który pozwala na uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, gdy decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Sąd uznał, że MWINB nie wykazał naruszenia przepisów postępowania przez PINB, a jedynie odmienną ocenę stanu faktycznego i prawnego w zakresie zakresu robót podlegających rozbiórce. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy ma obowiązek merytorycznego rozpatrzenia sprawy i nie powinien stosować art. 138 § 2 k.p.a. jedynie z powodu odmiennej oceny prawnej lub w celu uniknięcia naruszenia zakazu reformationis in peius. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję MWINB na podstawie art. 151a § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.).

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. przez organy administracji, zakres kontroli sądu w postępowaniu ze sprzeciwu, zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki postępowania ze sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej w administracyjnym postępowaniu sądowym.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. jedynie z powodu odmiennej oceny prawnej zakresu robót podlegających rozbiórce, bez wykazania naruszenia przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy nie może uchylić decyzji i przekazać sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. jedynie z powodu odmiennej oceny prawnej lub w celu uniknięcia naruszenia zakazu reformationis in peius, jeśli nie wykaże naruszenia przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji i że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie wykazał naruszenia przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji, a jedynie odmienną ocenę prawną. Zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. wymaga kumulatywnego spełnienia przesłanek naruszenia przepisów postępowania i istotnego wpływu koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy na rozstrzygnięcie. Odmienna ocena prawna nie jest wystarczającą podstawą do wydania decyzji kasatoryjnej.

Czy w przypadku samowolnej odbudowy budynku gospodarczego, nakaz rozbiórki powinien obejmować całość odbudowy, w tym pozostałości poprzedniego budynku, czy tylko nowo wykonane elementy?

Odpowiedź sądu

Sąd nie rozstrzygnął tej kwestii merytorycznie w postępowaniu ze sprzeciwu, wskazując jedynie, że organ odwoławczy powinien rozważyć zakres rozbiórki, ale nie może tego zrobić w ramach decyzji kasatoryjnej.

Uzasadnienie

Kwestia zakresu rozbiórki była przedmiotem oceny organu odwoławczego, który uchylił decyzję PINB, uznając, że nakaz rozbiórki powinien obejmować całość odbudowy. Sąd w postępowaniu ze sprzeciwu nie badał merytorycznej zasadności tej oceny, skupiając się jedynie na legalności zastosowania art. 138 § 2 k.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lutego 2026 r. nr 237/2026, uznając ją za wydaną z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a.

Przepisy (16)

Główne

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

p.p.s.a. art. 64a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw.

p.p.s.a. art. 151a § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.

k.p.a. art. 138 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 151a § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 64b § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, o ile ustawa nie stanowi inaczej.

p.p.s.a. art. 64e

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a.

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

Postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne.

k.p.a. art. 139

Kodeks postępowania administracyjnego

Zakaz reformationis in peius.

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo budowlane art. 48 § ust. 1 pkt 1