III SA/Po 374/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła sprzeciwu Starosty od decyzji Wojewody, która uchyliła decyzję Starosty z dnia 10 grudnia 2025 r. w przedmiocie ustalenia zwaloryzowanej wysokości opłaty rocznej za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności. Decyzją z 13 lutego 2026 r. Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylił decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Starosta złożył sprzeciw, reprezentując Skarb Państwa jako poprzedniego właściciela nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił sprzeciw, uznając, że Starosta nie miał legitymacji procesowej do jego wniesienia. Sąd oparł się na utrwalonym orzecznictwie, zgodnie z którym organ jednostki samorządu terytorialnego, wydając decyzję administracyjną w pierwszej instancji, nie może dochodzić własnego interesu prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Sąd podkreślił, że Starosta działał w sprawie jako organ wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, a nie jako strona postępowania. W konsekwencji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64b § 1 P.p.s.a., sprzeciw został odrzucony, a wpis sądowy zwrócono.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie zasady braku legitymacji procesowej organu administracji wydającego decyzję w pierwszej instancji do zaskarżania decyzji organu odwoławczego.
Dotyczy sytuacji, gdy organ administracji działa w charakterze strony postępowania, a nie jako organ orzekający.
Zagadnienia prawne (1)
Czy organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, posiada legitymację procesową do wniesienia sprzeciwu od decyzji organu odwoławczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia sprzeciwu od decyzji organu odwoławczego, nawet jeśli działał w sprawie jako organ wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na utrwalony pogląd orzeczniczy, zgodnie z którym powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego (lub organowi działającemu w podobnym charakterze) właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego lub sądowoadministracyjnego. Organ orzekający nie ma w takim postępowaniu miejsca na własny interes prawny.
Przepisy (6)
Główne
P.p.s.a. art. 50 § § 1 i 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi.
P.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do odrzucenia skargi w przypadku braku legitymacji procesowej.
P.p.s.a. art. 64b § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do odrzucenia sprzeciwu.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 232 § § 1 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zwrotu wpisu sądowego w przypadku odrzucenia sprzeciwu.
k.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
u.o.p. art. 4 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów
Określa, że Starosta działa jako organ wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Starosta, działając jako organ I instancji, nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia sprzeciwu od decyzji Wojewody.
Godne uwagi sformułowania
powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej (...) wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego bądź sądowoadministracyjnego. • Jednostka samorządu terytorialnego nie ma w takim postępowaniu legitymacji procesowej strony, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji administracyjnych. • W procesie zatem kontroli instancyjnej i sądowoadministracyjnej tych decyzji nie zachodzi potrzeba umożliwienia jednostkom samorządu terytorialnego artykułowania swoich interesów, bo po prostu postępowania te nie dotyczą dochodzenia tych interesów. • W demokratycznym państwie prawnym niedopuszczalna jest wykładnia przepisów prawa, zgodnie z którą jednostka samorządu terytorialnego, realizując przez swoje organy powierzone jej zadania z zakresu administracji publicznej, najpierw jest władna w sposób władczy i jednostronny kształtować sytuację prawną podmiotów od niej niezależnych, a następnie jest uprawniona do wnoszenia środków zaskarżenia od podejmowanych przez te organy decyzji.
Skład orzekający
Donata Starosta
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady braku legitymacji procesowej organu administracji wydającego decyzję w pierwszej instancji do zaskarżania decyzji organu odwoławczego."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy organ administracji działa w charakterze strony postępowania, a nie jako organ orzekający.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej dotyczącej legitymacji procesowej organów administracji, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i urzędników.
“Organ administracji nie może skarżyć własnej decyzji: WSA w Poznaniu wyjaśnia granice legitymacji procesowej.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.