III SA/Po 376/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał sprzeciw Starosty od decyzji Wojewody, która uchyliła w całości decyzję Starosty z dnia 18 grudnia 2025 r. ustalającą zwaloryzowaną wysokość opłaty rocznej za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Decyzja Starosty dotyczyła nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, a opłata została ustalona na okres 92 lat. Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Starosta złożył sprzeciw, reprezentując Skarb Państwa jako poprzedniego właściciela nieruchomości. Sąd uznał sprzeciw za niedopuszczalny, powołując się na art. 50 § 1 i 2 P.p.s.a. oraz utrwalone orzecznictwo NSA. Zgodnie z tym orzecznictwem, organ jednostki samorządu terytorialnego, który wydał decyzję administracyjną w pierwszej instancji, nie ma legitymacji procesowej do wniesienia środków zaskarżenia od decyzji organu odwoławczego, nawet jeśli decyzja ta ingeruje w jego sferę praw i obowiązków. Sąd podkreślił, że Starosta działał w sprawie jako organ wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, a nie jako podmiot posiadający własny interes prawny. W związku z tym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64b § 1 P.p.s.a., sąd odrzucił sprzeciw i zwrócił uiszczony wpis sądowy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie braku legitymacji procesowej organów administracji do zaskarżania decyzji organów wyższej instancji w sprawach, w których same wydały decyzję w pierwszej instancji.
Dotyczy specyficznej sytuacji organu działającego w ramach zadań administracji rządowej, ale z powiązaniem z samorządem terytorialnym.
Zagadnienia prawne (1)
Czy organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, posiada legitymację procesową do wniesienia sprzeciwu od decyzji organu odwoławczego uchylającej tę decyzję?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia sprzeciwu od decyzji organu odwoławczego, nawet jeśli działał w sprawie jako organ wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo NSA, zgodnie z którym jednostka samorządu terytorialnego (lub organ działający w jej imieniu) nie może dochodzić własnego interesu prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdy jej organ wydał decyzję administracyjną. Postępowania te nie dotyczą dochodzenia interesów jednostki samorządu.
Przepisy (6)
Główne
P.p.s.a. art. 50 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi.
P.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do odrzucenia sprzeciwu z powodu braku legitymacji procesowej.
P.p.s.a. art. 64b § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do odrzucenia sprzeciwu.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 232 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zwrotu wpisu sądowego w przypadku odrzucenia sprzeciwu.
k.p.a. art. 138 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
u.o.p. art. 4 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów
Określa, że Starosta działał jako organ wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Starosta, działając jako organ I instancji, nie posiada legitymacji procesowej do zaskarżenia decyzji organu odwoławczego.
Godne uwagi sformułowania
powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej (...) wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego. • W procesie zatem kontroli instancyjnej i sądowoadministracyjnej tych decyzji nie zachodzi potrzeba umożliwienia jednostkom samorządu terytorialnego artykułowania swoich interesów, bo po prostu postępowania te nie dotyczą dochodzenia tych interesów. • W demokratycznym państwie prawnym niedopuszczalna jest wykładnia przepisów prawa, zgodnie z którą jednostka samorządu terytorialnego, realizując przez swoje organy powierzone jej zadania z zakresu administracji publicznej, najpierw jest władna w sposób władczy i jednostronny kształtować sytuację prawną podmiotów od niej niezależnych, a następnie jest uprawniona do wnoszenia środków zaskarżenia od podejmowanych przez te organy decyzji.
Skład orzekający
Donata Starosta
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie braku legitymacji procesowej organów administracji do zaskarżania decyzji organów wyższej instancji w sprawach, w których same wydały decyzję w pierwszej instancji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji organu działającego w ramach zadań administracji rządowej, ale z powiązaniem z samorządem terytorialnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę procesową dotyczącą legitymacji procesowej organów administracji, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego. Pokazuje, że organy nie mogą być jednocześnie stroną i arbitrem.
“Organ nie może być jednocześnie sędzią i stroną – sąd administracyjny odrzuca sprzeciw Starosty.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.