Orzeczenie · 2026-04-24

V KB 10/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-04-24
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
sąd najwyższykasacjawyłączenie sędziegobezstronnośćniezawisłośćkrajowa rada sądownictwakpkprocedura karna

Wniosek sędziego Sądu Najwyższego D.Ś. o wyłączenie sędziów E.S. i J.G. od udziału w rozpoznawaniu sprawy kasacyjnej o sygn. akt V KB 10/24 został pozostawiony bez rozpoznania. Sędzia D.Ś. argumentował, że sędziowie E.S. i J.G. zostali powołani z udziałem kwestionowanej Krajowej Rady Sądownictwa, co może budzić wątpliwości co do ich bezstronności w sprawie dotyczącej tzw. testu sędziego. Sąd Najwyższy odwołał się do art. 42 § 1 k.p.k., zgodnie z którym sędzia może wnosić o wyłączenie tylko co do swojej osoby, a nie innych członków składu orzekającego. Podkreślono, że taka interpretacja jest utrwalona w orzecznictwie i doktrynie. Dodatkowo, Sąd Najwyższy wskazał na art. 41a k.p.k., który nakazuje pozostawienie bez rozpoznania wniosku o wyłączenie opartego na tych samych podstawach faktycznych co wniosek wcześniej rozpoznany. W tej sprawie obrońca już wcześniej złożył wniosek o wyłączenie sędziów E.S. i J.G. z tych samych powodów, który nie został uwzględniony. Sąd Najwyższy uznał, że wniosek sędziego D.Ś. opiera się na tych samych podstawach faktycznych i w związku z tym nie podlega merytorycznemu rozpoznaniu. Przywołano również wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 marca 2020 r. (P 22/19) kwestionujący zgodność z Konstytucją przepisów dopuszczających rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w postępowaniu karnym, w szczególności zasady, że sędzia może wnosić o wyłączenie tylko co do swojej osoby, oraz stosowania art. 41a k.p.k. w przypadku powtarzających się wniosków o wyłączenie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w Sądzie Najwyższym, związanej z kwestiami powołania sędziów.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sędzia może złożyć wniosek o wyłączenie innego sędziego z rozpoznawania sprawy, w której sam uczestniczy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sędzia może złożyć wniosek o wyłączenie tylko co do swojej osoby.

Uzasadnienie

Przepis art. 42 § 1 k.p.k. stosowany odpowiednio w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, a także utrwalona judykatura i doktryna, jednoznacznie wskazują, że pojęcie 'sędziego' w kontekście wniosku o wyłączenie odnosi się wyłącznie do samego zainteresowanego.

Czy wniosek o wyłączenie sędziego oparty na tych samych podstawach faktycznych co wniosek wcześniej rozpoznany podlega rozpoznaniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, taki wniosek pozostawia się bez rozpoznania na podstawie art. 41a k.p.k.

Uzasadnienie

Art. 41a k.p.k. stanowi, że wniosek o wyłączenie sędziego oparty na tych samych podstawach faktycznych co wniosek wcześniej rozpoznany pozostawia się bez rozpoznania. W niniejszej sprawie wniosek sędziego D.Ś. opierał się na tych samych okolicznościach co wcześniejszy wniosek obrońcy, dotyczący wadliwej procedury powołania sędziów.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Pozostawienie wniosku bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
L.B. i in.osoba_fizycznaoskarżeni

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 42 § 1

Kodeks postępowania karnego

Sędzia może wnosić o wyłączenie tylko co do swojej osoby.

k.p.k. art. 41a

Kodeks postępowania karnego

Wniosek o wyłączenie sędziego oparty na tych samych podstawach faktycznych co wniosek wcześniej rozpoznany pozostawia się bez rozpoznania.

Pomocnicze

k.p.k. art. 41 § 1

Kodeks postępowania karnego

u.SN art. 29 § 5

Ustawa o Sądzie Najwyższym

u.SN art. 29 § 24

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Stosowany odpowiednio do postępowania przed SN.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędzia może wnosić o wyłączenie tylko co do swojej osoby. • Wniosek o wyłączenie oparty na tych samych podstawach faktycznych co wniosek wcześniej rozpoznany podlega pozostawieniu bez rozpoznania na mocy art. 41a k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

pod pojęciem „sędziego”, o którym mowa w art. 42 § 1 k.p.k., rozumieć należy wyłącznie samego zainteresowanego wskazującego na możliwość zaistnienia wątpliwości co do jego bezstronności • żądanie wyłączenia sędzia może złożyć tylko co do swojej osoby, a nie w odniesieniu do innego członka składu orzekającego • wniosek o wyłączenie sędziego oparty na tych samych podstawach faktycznych co wniosek wcześniej rozpoznany pozostawia się bez rozpoznania

Skład orzekający

Stanisław Stankiewicz

przewodniczący

D.Ś.

wnioskodawca

E.S.

sędzia

J.G.

sędzia

J.W.

sędzia

W.P.

sędzia

A.P.

zastępca członka składu orzekającego

D.P.

zastępca członka składu orzekającego

A.B.

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w postępowaniu karnym, w szczególności zasady, że sędzia może wnosić o wyłączenie tylko co do swojej osoby, oraz stosowania art. 41a k.p.k. w przypadku powtarzających się wniosków o wyłączenie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w Sądzie Najwyższym, związanej z kwestiami powołania sędziów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowych zasad niezawisłości sędziowskiej i prawidłowości procedury sądowej, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i poza nim.

Sędzia chciał wyłączyć innych sędziów, ale Sąd Najwyższy powiedział 'nie'. Poznaj powody!

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst