II KO 146/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał wniosek o wyłączenie sędziego M.B. od udziału w sprawie dotyczącej sygnalizacji obrońcy skazanego w przedmiocie wznowienia z urzędu postępowania kasacyjnego w sprawie II KK 5/21. Wniosek o wyłączenie został złożony przez sędziego E.W., który wskazał na istnienie okoliczności uzasadniających wyłączenie sędziego M.B. na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny. W uzasadnieniu podkreślono, że sędzia ulega wyłączeniu, gdy istnieją okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Sąd odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, wskazując, że udział w procedurze powołania na stanowisko sędziego SN na podstawie rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej po zmianach z 2017 r. może prowadzić do nienależytej obsady sądu. Podkreślono, że wadliwa procedura nominacyjna, w tym udział w niej sędziów powołanych na urząd w oparciu o rekomendacje wadliwie ukształtowanej KRS, może skutkować naruszeniem standardu niezależnego i bezstronnego sądu, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnianie wniosków o wyłączenie sędziego w sprawach, gdzie procedury nominacyjne budzą wątpliwości co do bezstronności i niezależności sądu.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z procedurami nominacyjnymi w Polsce po 2017 roku.
Zagadnienia prawne (2)
Czy istnieją okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy z uwagi na wątpliwości co do jego bezstronności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, istnieją okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że udział w procedurze powołania na stanowisko sędziego SN na podstawie rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej po zmianach z 2017 r. może prowadzić do nienależytej obsady sądu i wywoływać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego, zgodnie z orzecznictwem ETPC i SN.
Czy sędzia powołany na urząd w procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. może być uznany za orzekającego w niezależnym i bezstronnym sądzie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku wadliwie ukształtowanej procedury nominacyjnej, skład orzekający może nie stanowić niezależnego i bezstronnego sądu.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do wyroku ETPC w sprawie Reczkowicz przeciwko Polsce, wskazując, że udział w procesie powoływania sędziów przez wadliwie ukształtowaną KRS powoduje, że skład orzekający nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G.G. | inne | wnioskodawca |
| SSN E.W. | inne | wnioskodawca |
| sędzia Sądu Najwyższego M.B. | inne | strona postępowania o wyłączenie |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Pomocnicze
k.p.k. art. 42 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 42 § § 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Wymieniono jako bezwzględną przyczynę odwoławczą w kontekście nienależytej obsady sądu.
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Ustawa, na podstawie której ukształtowano skład KRS, którego rekomendacje doprowadziły do wątpliwości co do bezstronności sędziego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istnienie okoliczności mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego M.B. wynikających z procedury nominacyjnej. • Naruszenie standardu niezależnego i bezstronnego sądu w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPC w związku z wadliwą procedurą powołania sędziego. • Orzecznictwo ETPC i SN wskazujące na wadliwość procedur nominacyjnych po zmianach z 2017 r.
Godne uwagi sformułowania
istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie • niekonstytucyjnych działań organów władzy wykonawczej wobec sądów czy akceptacji utraty przez Krajową Radę Sądownictwa przymiotu niezależności • nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., z uwagi na sprzeczną z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej zależność tego organu od władzy wykonawczej i brak reprezentacji środowiska sędziowskiego • nie stanowi w konkretnej sprawie niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPC
Skład orzekający
Andrzej Stępka
przewodniczący
E.W.
sprawozdawca
M.B.
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnianie wniosków o wyłączenie sędziego w sprawach, gdzie procedury nominacyjne budzą wątpliwości co do bezstronności i niezależności sądu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z procedurami nominacyjnymi w Polsce po 2017 roku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii niezależności sądownictwa i bezstronności sędziów, odwołując się do orzecznictwa ETPC i SN, co jest tematem o dużym znaczeniu publicznym i prawniczym.
“Sąd Najwyższy wyłącza sędziego. Kluczowa decyzja w sprawie niezależności sądownictwa.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.