II KK 311/24Wyłączenie sędziego sąd najwyższy kasacja krs 5
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzed Sądem Najwyższym toczyła się sprawa z kasacji obrońcy skazanego M.B. (sygn. akt II KK 311/24), w której dochodziło do licznych wyłączeń sędziów. Obrońca złożył wniosek o wyłączenie sędziego A.D., wskazując na jego wcześniejsze wyłączenie w tej samej sprawie oraz na fakt powołania go na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Obrońca argumentował, że takie powołanie może prowadzić do wzruszenia przyszłego orzeczenia. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek na posiedzeniu bez udziału stron, uznał go za zasadny. Uzasadnienie opierało się na uchwale połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/2020), która stanowi, że nienależyta obsada sądu zachodzi również wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego SN na wniosek KRS ukształtowanej w trybie ustawy nowelizującej z 2017 r. Sąd podkreślił, że uchwała ta ma moc zasady prawnej. Ponadto, Sąd odwołał się do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, w szczególności do wyroku w sprawie Reczkowicz p. Polsce, który stwierdza, że udział w procesie powoływania sędziów przez wadliwie ukształtowaną KRS powoduje, że sąd nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPC. Sąd Najwyższy wskazał również na konsekwencje finansowe dla państwa wynikające z wyroków ETPCz w podobnych sprawach. W związku z powyższym, Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego A.D. od udziału w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego z powodu wadliwego trybu powołania, w kontekście orzecznictwa SN i ETPCz dotyczącego niezależności sądownictwa.
Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego powołania sędziego SN na wniosek KRS ukształtowanej zgodnie z ustawą nowelizującą z 2017 r.
Zagadnienia prawne (1)
Czy sędzia Sądu Najwyższego powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, powinien zostać wyłączony od udziału w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej ze względu na potencjalne naruszenie standardów niezależnego i bezstronnego sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sędzia taki powinien zostać wyłączony.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że wadliwe powołanie sędziego na wniosek nieprawidłowo ukształtowanej KRS stanowi podstawę do jego wyłączenia, aby zapewnić skazanemu dostęp do sądu niezależnego, bezstronnego i ustanowionego ustawą, zgodnie z konstytucyjnymi i konwencyjnymi standardami. Sąd oparł się na uchwale połączonych Izb SN z 2020 r. oraz orzecznictwie ETPCz.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.B. | osoba_fizyczna | skazany |
| obrońca skazanego | inne | wnioskodawca |
| A.D. | inne | sędzia |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 42 § § 1 i 4
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
ustawa o SN art. 87 § § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Sąd Najwyższy pozostaje związany uchwałą połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/2020.
ustawa nowelizująca KRS
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sędzia A.D. został powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., co stanowi podstawę do jego wyłączenia. • Udział sędziego powołanego w wadliwym trybie narusza standardy niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą, zgodnie z Konstytucją RP i EKPC. • Wcześniejsze wyłączenie sędziego A.D. w tej samej sprawie kasacyjnej uzasadnia jego dalsze wyłączenie.
Godne uwagi sformułowania
nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. […] zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. • zapewnienia skazanemu dostępu do sądu niezależnego, bezstronnego, ustanowionego ustawą, w rozumieniu konstytucyjnym i konwencyjnym.
Skład orzekający
Małgorzata Wąsek-Wiaderek
przewodniczący
A.D.
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego z powodu wadliwego trybu powołania, w kontekście orzecznictwa SN i ETPCz dotyczącego niezależności sądownictwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego powołania sędziego SN na wniosek KRS ukształtowanej zgodnie z ustawą nowelizującą z 2017 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i zgodności z prawem międzynarodowym, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i poza nim.
“Sąd Najwyższy wyłącza sędziego z powodu wadliwego powołania – czy to koniec problemów z praworządnością?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.