I FSK 1797/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił interpretację indywidualną dotyczącą podatku od towarów i usług. Spór dotyczył zastosowania mechanizmu podzielonej płatności (MPP) w sytuacji, gdy należności wynikające z faktury (powyżej 15 000 zł, dotyczące towarów z załącznika nr 15) zostały uregulowane w drodze kompensaty umownej wierzytelności. Spółka M. S.A. argumentowała, że kompensata umowna wyłącza obowiązek stosowania MPP, podczas gdy organ interpretacyjny stał na stanowisku, że niezastosowanie MPP prowadzi do sankcji. Sąd pierwszej instancji uznał, że organ naruszył prawo materialne, nie odnosząc się wyczerpująco do argumentacji spółki i wskazując na potrzebę szerszej wykładni niż tylko językowa. Naczelny Sąd Administracyjny, oddalając skargę kasacyjną organu, potwierdził, że przepis art. 108a ust. 1d ustawy o VAT, odwołując się do art. 498 Kodeksu cywilnego, miał na uwadze sposób dokonywania potrącenia, a nie tylko potrącenie na podstawie tego konkretnego przepisu. Sąd podkreślił, że celem wyłączenia MPP w przypadku potrącenia jest minimalizacja ryzyka oszustwa podatkowego, ponieważ nie dochodzi do przepływu środków pieniężnych. W związku z tym, kompensata umowna, podobnie jak potrącenie na podstawie art. 498 k.c., wyłącza obowiązek stosowania mechanizmu podzielonej płatności. NSA uznał również, że uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające i spełniało wymogi formalne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie, że kompensata umowna wierzytelności wyłącza obowiązek stosowania mechanizmu podzielonej płatności VAT, nawet jeśli przepis odwołuje się do art. 498 k.c.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w okresie od 1 listopada 2019 r. do 31 grudnia 2020 r. oraz interpretacji przepisów dotyczących mechanizmu podzielonej płatności.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w przypadku regulowania zobowiązania wobec kontrahenta wynikającego z faktury o wartości powyżej 15 000 zł, która dokumentuje dostawę towarów/świadczenie usług wymienionych w załączniku nr 15 do ustawy o VAT, poprzez dokonanie kompensaty umownej, znajduje zastosowanie art. 108a ust. 7 ustawy o VAT (sankcja za niezastosowanie mechanizmu podzielonej płatności)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kompensata umowna wierzytelności wyłącza obowiązek stosowania mechanizmu podzielonej płatności.
Uzasadnienie
Zwrot "o którym mowa w art. 498 Kodeksu cywilnego" w art. 108a ust. 1d ustawy o VAT odnosi się do sposobu dokonywania potrącenia, a nie tylko do potrącenia na podstawie tego konkretnego przepisu. Celem wyłączenia MPP w przypadku potrącenia jest minimalizacja ryzyka oszustwa podatkowego, ponieważ nie dochodzi do przepływu środków pieniężnych.
Czy uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego narusza art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez wadliwe sporządzenie, uniemożliwiające organowi poznanie motywów rozstrzygnięcia?
Odpowiedź sądu
Nie, uzasadnienie wyroku spełnia wymogi formalne i pozwala na kontrolę instancyjną.
Uzasadnienie
Uzasadnienie zawiera podstawę faktyczną i ocenę prawną, odnosi się do zarzutów i wyjaśnia zastosowanie przepisów prawa. Ewentualna odmienność oceny prawnej nie stanowi naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a.
Przepisy (7)
Główne
u.p.t.u. art. 108a § ust. 1a i ust. 1d
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Przepis art. 108a ust. 1d w brzmieniu obowiązującym od 1 listopada 2019 r. do 31 grudnia 2020 r. wyłączał stosowanie mechanizmu podzielonej płatności w zakresie, w jakim kwoty należności są potrącane, odwołując się do art. 498 Kodeksu cywilnego. NSA zinterpretował to jako odniesienie do sposobu potrącenia, a nie tylko do potrącenia na podstawie art. 498 k.c., co oznacza, że kompensata umowna również wyłącza obowiązek stosowania MPP.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 108a § ust. 7
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Dotyczy sankcji finansowej za niezastosowanie mechanizmu podzielonej płatności.
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa wymogi formalne uzasadnienia wyroku.
P.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 14c § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
k.c. art. 498
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Reguluje potrącenie wierzytelności.
P.przed. art. 19 § pkt 2
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kompensata umowna wierzytelności wyłącza obowiązek stosowania mechanizmu podzielonej płatności VAT, zgodnie z interpretacją art. 108a ust. 1d ustawy o VAT.
Odrzucone argumenty
Organ interpretacyjny twierdził, że kompensata umowna nie wyłącza obowiązku stosowania mechanizmu podzielonej płatności i niezastosowanie go wiąże się z sankcją.
Godne uwagi sformułowania
zwrot "o którym mowa w art. 498 Kodeksu cywilnego" nie może przesądzać, że potrącenie powinno nastąpić na podstawie art. 498 k.c. • przy wykładni pojęć użytych w ustawie o VAT decydujące znaczenie ma walor i skutki ekonomiczne danej czynności opodatkowanej a nie jego definicja w krajowym prawie cywilnym • potrącenia umowne pełnia taką samą rolę jak potrącenia dokonywane na podstawie art. 498 k.c. • w podzielonej płatności należy uregulować kwotę odpowiadającą kwocie podatku VAT, natomiast wartość netto może być rozliczona w inny sposób niż tylko w formie pieniężnej. • minimalne ryzyko oszustwa podatkowego, bowiem nie występuje przepływ środków pieniężnych.
Skład orzekający
Mariusz Golecki
przewodniczący
Sylwester Golec
sprawozdawca
Elżbieta Olechniewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że kompensata umowna wierzytelności wyłącza obowiązek stosowania mechanizmu podzielonej płatności VAT, nawet jeśli przepis odwołuje się do art. 498 k.c."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w okresie od 1 listopada 2019 r. do 31 grudnia 2020 r. oraz interpretacji przepisów dotyczących mechanizmu podzielonej płatności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla przedsiębiorców – rozliczeń VAT przy kompensacie wierzytelności. Interpretacja NSA jest kluczowa dla zrozumienia zakresu stosowania mechanizmu podzielonej płatności.
“Kompensata umowna a podzielona płatność VAT: NSA wyjaśnia, kiedy nie musisz stosować MPP.”
Dane finansowe
WPS: 15 000 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.