I FSK 1188/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który uchylił interpretację indywidualną dotyczącą podatku od towarów i usług. Spór koncentrował się wokół wykładni art. 108a ust. 1d ustawy o VAT, który stanowił, że przepisy dotyczące mechanizmu podzielonej płatności (MPP) nie stosuje się w zakresie, w jakim kwoty należności są potrącane na podstawie art. 498 Kodeksu cywilnego. Organ interpretacyjny stał na stanowisku, że MPP nie ma zastosowania tylko do potrąceń dokonywanych na podstawie polskiego Kodeksu cywilnego. Spółka E. sp. z o.o. argumentowała, że potrącenie dokonywane na podstawie prawa szwajcarskiego jest odpowiednikiem polskiego potrącenia i powinno wyłączać MPP. WSA przychylił się do stanowiska spółki, uchylając interpretację. NSA w niniejszym wyroku potwierdził, że użyty w ustawie zwrot "o którym mowa w art. 498 Kodeksu cywilnego" odnosi się do sposobu dokonywania potrącenia, a nie do jego podstawy prawnej. Sąd uznał, że mechanizm podzielonej płatności nie ma zastosowania do szeroko pojętego potrącenia (kompensaty), niezależnie od tego, czy jest ono dokonywane na podstawie prawa polskiego, czy obcego, ze względu na minimalne ryzyko oszustwa podatkowego w takiej sytuacji. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, podzielając wykładnię WSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWykładnia przepisów dotyczących mechanizmu podzielonej płatności VAT w kontekście potrąceń wierzytelności, w tym dokonywanych na podstawie prawa obcego.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego od 1 listopada 2019 r. do 31 grudnia 2020 r. oraz specyficznej sytuacji potrącenia wierzytelności.
Zagadnienia prawne (2)
Czy mechanizm podzielonej płatności (MPP) ma zastosowanie do potrącenia wierzytelności, gdy potrącenie jest dokonywane na podstawie prawa obcego (np. prawa szwajcarskiego), a nie na podstawie art. 498 Kodeksu cywilnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, mechanizm podzielonej płatności nie ma zastosowania do potrącenia wierzytelności, nawet jeśli jest ono dokonywane na podstawie prawa obcego, ponieważ zwrot "o którym mowa w art. 498 Kodeksu cywilnego" odnosi się do sposobu dokonywania potrącenia, a nie do jego podstawy prawnej.
Uzasadnienie
NSA uznał, że użyty w art. 108a ust. 1d ustawy o VAT zwrot "o którym mowa w art. 498 Kodeksu cywilnego" odnosi się do sposobu dokonywania potrącenia, a nie do jego podstawy prawnej. Podkreślono, że mechanizm podzielonej płatności jest wyłączony w zakresie szeroko pojętego potrącenia (kompensaty) ze względu na minimalne ryzyko oszustwa podatkowego, gdyż nie występuje przepływ środków pieniężnych.
Czy uzasadnienie wyroku WSA było wystarczająco jasne i wyczerpujące, aby umożliwić kontrolę instancyjną?
Odpowiedź sądu
Chociaż uzasadnienie WSA było częściowo sprzeczne, nie miało to istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ WSA zajął jednoznaczne stanowisko co do wykładni art. 108a ust. 1d ustawy o VAT, zgodne ze stanowiskiem NSA.
Uzasadnienie
NSA uznał, że mimo pewnych sprzeczności w uzasadnieniu WSA, jego wykładnia kluczowego przepisu była jednoznaczna i zgodna z linią orzeczniczą NSA, co czyniło zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nieprzesądzającym o wyniku sprawy.
Przepisy (9)
Główne
u.p.t.u. art. 108a § ust. 1d
Ustawa o podatku od towarów i usług
Zwrot "o którym mowa w art. 498 Kodeksu cywilnego" odnosi się do sposobu dokonywania potrącenia, a nie do jego podstawy prawnej. Mechanizm podzielonej płatności nie ma zastosowania do potrąceń wierzytelności, nawet jeśli są one dokonywane na podstawie prawa obcego.
u.p.t.u. art. 108a § ust. 1a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Obowiązek zastosowania mechanizmu podzielonej płatności przy płatnościach za towary/usługi z załącznika nr 15, udokumentowane fakturą, gdzie kwota należności ogółem przekracza 15 000 zł.
u.p.t.u. art. 108a § ust. 1b
Ustawa o podatku od towarów i usług
Obowiązek wystawienia faktury z informacją o MPP.
Dz.U. 2020 poz 106 art. 108a § ust. 1d, 1a i 1b
Ustawa o podatku od towarów i usług
Pomocnicze
k.c. art. 498
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący potrącenia wierzytelności, do którego odwołuje się art. 108a ust. 1d ustawy o VAT.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący wymogów uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie NSA w przypadku nieuwzględnienia skargi kasacyjnej.
Dz.U. 2019 poz 2325 art. 141 § par. 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Mechanizm podzielonej płatności nie ma zastosowania do potrąceń wierzytelności, nawet jeśli są one dokonywane na podstawie prawa obcego, ponieważ zwrot "o którym mowa w art. 498 Kodeksu cywilnego" odnosi się do sposobu dokonywania potrącenia, a nie do jego podstawy prawnej.
Odrzucone argumenty
Organ argumentował, że MPP ma zastosowanie tylko do potrąceń dokonywanych na podstawie art. 498 k.c., a nie na podstawie prawa obcego.
Godne uwagi sformułowania
Ustawodawca dokonując zmian w art. 108a ust. 1d ustawy o VAT potwierdził, że mechanizm podzielonej płatności dotyczy płatności z tytułu dostaw towarów i świadczenia usług (np. na podstawie przelewu bankowego) i wyłączony jest w zakresie szeroko pojętego potrącenia (kompensaty), zważywszy na minimalne ryzyko oszustwa podatkowego, bowiem nie występuje przepływ środków pieniężnych.
Skład orzekający
Artur Mudrecki
przewodniczący
Marek Olejnik
członek
Roman Wiatrowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów dotyczących mechanizmu podzielonej płatności VAT w kontekście potrąceń wierzytelności, w tym dokonywanych na podstawie prawa obcego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego od 1 listopada 2019 r. do 31 grudnia 2020 r. oraz specyficznej sytuacji potrącenia wierzytelności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego w VAT - zastosowania mechanizmu podzielonej płatności przy potrąceniach, zwłaszcza w kontekście transgranicznym. Wykładnia NSA jest kluczowa dla firm prowadzących międzynarodową wymianę handlową.
“Podzielona płatność VAT a potrącenie na gruncie prawa szwajcarskiego – NSA wyjaśnia!”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.