Orzeczenie · 2025-09-26

I FSK 1154/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-09-26
NSApodatkoweWysokansa
podzielona płatnośćmechanizm split paymentVATroboty budowlanepodwykonawcawykonawcainwestorprawo zamówień publicznychodpowiedzialność solidarnainterpretacja podatkowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, uznając, że spółka P. S.A. (zarządca linii kolejowych) nie ma obowiązku stosowania mechanizmu podzielonej płatności (MPP) przy płatnościach bezpośrednio do podwykonawców, za których nie zapłacił wykonawca. Spółka argumentowała, że nie jest bezpośrednim nabywcą usług od podwykonawcy. Dyrektor KIS stał na stanowisku, że obowiązek ten istnieje ze względu na solidarną odpowiedzialność spółki i wykonawcy za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną organu, uznał ją za zasadną. NSA stwierdził, że celem art. 108a ustawy o VAT jest przeciwdziałanie nadużyciom i oszustwom podatkowym. Sąd uznał, że gdyby przyjąć stanowisko spółki, doszłoby do obejścia obowiązku stosowania MPP. Płatność dokonywana przez inwestora na rzecz podwykonawcy, w imieniu wykonawcy, stanowi zapłatę za usługi w ramach kontraktu i powinna być realizowana z zastosowaniem MPP, aby nie przerwać łańcucha płatności i zapewnić transparentność rozliczeń. W konsekwencji NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę spółki.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Obowiązek stosowania mechanizmu podzielonej płatności przez inwestorów przy płatnościach na rzecz podwykonawców, gdy wykonawca nie zapłacił.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy inwestor jest zobowiązany do bezpośredniej zapłaty podwykonawcy na mocy przepisów Prawa zamówień publicznych i Kodeksu cywilnego, a faktura wystawiona przez podwykonawcę na wykonawcę spełnia kryteria MPP.

Zagadnienia prawne (1)

Czy inwestor (zamawiający) dokonujący płatności bezpośrednio na rzecz podwykonawcy, za którego nie zapłacił wykonawca, ma obowiązek stosowania mechanizmu podzielonej płatności (MPP) przy płatnościach udokumentowanych fakturą wystawioną dla wykonawcy, której wartość przekracza 15.000 zł?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, inwestor ma obowiązek stosowania mechanizmu podzielonej płatności.

Uzasadnienie

Celem mechanizmu podzielonej płatności jest przeciwdziałanie oszustwom podatkowym. Przerwanie łańcucha płatności w sytuacji, gdy inwestor płaci bezpośrednio podwykonawcy za wykonawcę, prowadziłoby do obejścia przepisów. Płatność ta stanowi zapłatę za usługi w ramach kontraktu i powinna być realizowana z zastosowaniem MPP.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok WSA został uchylony, a skarga spółki oddalona.

Przepisy (11)

Główne

u.p.t.u. art. 108a § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Podatnicy mogą zastosować mechanizm podzielonej płatności przy płatnościach za faktury z wykazanym VAT.

u.p.t.u. art. 108a § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Podatnicy są obowiązani zastosować mechanizm podzielonej płatności przy płatnościach za nabyte towary lub usługi z załącznika nr 15, udokumentowane fakturą, której wartość przekracza 15.000 zł.

u.p.t.u. art. 108a § ust. 1a

Ustawa o podatku od towarów i usług

Obowiązek stosowania MPP obejmuje płatności na rzecz podwykonawcy z tytułu robót budowlanych lub towarów z załącznika nr 15.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 108a § ust. 1b

Ustawa o podatku od towarów i usług

Podatnik obowiązany do wystawienia faktury z oznaczeniem mechanizmu podzielonej płatności jest zobowiązany do jej przyjęcia.

u.p.t.u. art. 106e § ust. 1 pkt 18a

Ustawa o podatku od towarów i usług

Dotyczy faktur z oznaczeniem mechanizmu podzielonej płatności.

p.z.p. art. 464 § ust. 1

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Wykonawca jest obowiązany przedłożyć zamawiającemu projekt umowy o podwykonawstwo.

p.z.p. art. 465 § ust. 1

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Zamawiający dokonuje bezpośredniej zapłaty wymagalnego wynagrodzenia przysługującego podwykonawcy, który zawarł zaakceptowaną przez zamawiającego umowę o podwykonawstwo.

k.c. art. 647 § 1 § 1

Kodeks cywilny

Przepisy dotyczące odpowiedzialności zamawiającego za cudzy dług w kontekście umów o roboty budowlane.

p.p.s.a. art. 188

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna uchylenia zaskarżonego wyroku.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi.

p.p.s.a. art. 203 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek stosowania mechanizmu podzielonej płatności przez inwestora dokonującego płatności na rzecz podwykonawcy, za którego nie zapłacił wykonawca, jest konieczny dla zapobiegania oszustwom podatkowym i nieprzerwania łańcucha płatności. • Płatność inwestora na rzecz podwykonawcy, w imieniu wykonawcy, stanowi zapłatę za usługi w ramach kontraktu i powinna być realizowana z zastosowaniem MPP.

Odrzucone argumenty

Spółka nie jest bezpośrednim nabywcą usług od podwykonawcy, a zatem nie ma obowiązku stosowania MPP. • Sąd pierwszej instancji błędnie skupił się na przepisach Prawa zamówień publicznych i Kodeksu cywilnego, zamiast na celu ustawy o VAT.

Godne uwagi sformułowania

Prawidłowe odczytanie regulacji zawartych w art. 108a ustawy [...] w zgodzie z ich celem - którym jest przeciwdziałanie nadużyciom i oszustwom podatkowym – prowadzi do wniosku, iż mechanizm podzielonej płatności znajdzie zastosowanie zarówno w sytuacji, gdy inwestor płaci za fakturę wykonawcy, jak również w sytuacji, gdy inwestor dokonuje płatności na rzecz podwykonawcy, gdyż nie uczynił tego wykonawca. • Gdyby przyjąć za prawidłowy sposób rozumowania przedstawiony przez skarżącą [...], to mechanizm podzielonej płatności nie miałby w ogóle zastosowania, a tym samym kwota podatku VAT wykazanego na fakturze wystawionej przez podwykonawcę [...] nie trafiłaby na specjalny rachunek VAT. • Istotą efektywnego działania mechanizmu podzielonej płatności jest to, aby nie został przerwany łańcuch płatności realizowany w ramach tego mechanizmu.

Skład orzekający

Arkadiusz Cudak

przewodniczący

Danuta Oleś

sprawozdawca

Marek Kołaczek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Obowiązek stosowania mechanizmu podzielonej płatności przez inwestorów przy płatnościach na rzecz podwykonawców, gdy wykonawca nie zapłacił."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy inwestor jest zobowiązany do bezpośredniej zapłaty podwykonawcy na mocy przepisów Prawa zamówień publicznych i Kodeksu cywilnego, a faktura wystawiona przez podwykonawcę na wykonawcę spełnia kryteria MPP.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego i często występującego problemu praktycznego w branży budowlanej, związanego z mechanizmem podzielonej płatności i odpowiedzialnością inwestora.

Inwestor zapłacił podwykonawcy, ale musiał to zrobić inaczej. NSA wyjaśnia obowiązek podzielonej płatności.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst