Art. 42 KonstytucjiKonstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Art. 42

Art. 42 1. Odpowiedzialności karnej podlega ten tylko, kto dopuścił się czynu zabronionego pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia. Zasada ta nie stoi na przeszkodzie ukaraniu za czyn, który w czasie jego popełnienia stanowił przestępstwo w myśl prawa międzynarodowego. 2. Każdy, przeciw komu prowadzone jest postępowanie karne, ma prawo do obrony we wszystkich stadiach postępowania. Może on w szczególności wybrać obrońcę lub na zasadach określonych w ustawie korzystać z obrońcy z urzędu. 3. Każdego uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu.

Powiązane przepisy

Powołują się na art. 42:

Orzeczenia powołujące art. 42 Konstytucji(903 orzeczeń)

P 14/21· Trybunał Konstytucyjny· 2026-06-24

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepis nowelizujący Kodeks karny wykonawczy, który uniemożliwił stosowanie warunkowego zawieszenia kary do spraw wszczętych przed jego wejściem w życie, jest niezgodny z Konstytucją.

I KK 172/26· Sąd Najwyższy· 2026-06-24

Sąd Najwyższy oddalił kasację skazanego R.S. od wyroku utrzymującego w mocy wyrok skazujący, uznając ją za oczywiście bezzasadną.

SK 12/21· Trybunał Konstytucyjny· 2026-06-23

Trybunał Konstytucyjny uznał zgodność przepisów ustawy SENT dotyczących kar pieniężnych za przewóz towarów bez zgłoszenia z Konstytucją, odrzucając zarzuty naruszenia prawa do sądu i zasad prawidłowej legislacji.

P 6/22· Trybunał Konstytucyjny· 2026-06-23

Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie w sprawie pytania prawnego dotyczącego możliwości uchylenia prawomocnego mandatu karnego nałożonego na osobę w stanie ograniczonej świadomości, uznając brak odpowiedniej regulacji za zaniechanie ustawodawcze niepodlegające jego kognicji.

V KO 227/25· Sąd Najwyższy· 2026-06-02

Sąd Najwyższy wyłączył sędziów Małgorzatę Bednarek i Igora Zgolińskiego od rozpoznania sprawy dotyczącej sygnalizacji o konieczności wznowienia postępowania kasacyjnego z uwagi na wadliwe powołanie sędziów.

IV KO 145/24· Sąd Najwyższy· 2026-05-13

Sąd Najwyższy zarządził wyłączenie sędziego z urzędu ze względu na wątpliwości co do jego powołania, aby zapewnić prawo strony do sądu.

SK 13/23· Trybunał Konstytucyjny· 2026-04-23

Trybunał Konstytucyjny uznał, że przepis Kodeksu postępowania karnego dotyczący odmowy wyznaczenia obrońcy z urzędu w postępowaniu dyscyplinarnym wobec osadzonego jest zgodny z Konstytucją.

U 4/19· Trybunał Konstytucyjny· 2026-04-21

Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie w sprawie zgodności przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia dotyczących zdalnej autoryzacji wyników badań z ustawami i Konstytucją z powodu braku legitymacji wnioskodawcy.

P 4/25· Trybunał Konstytucyjny· 2026-03-31

Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie w sprawie pytania prawnego dotyczącego zgodności przepisów o obligatoryjnym przepadku pojazdu za jazdę po alkoholu z Konstytucją, z uwagi na utratę mocy obowiązującej tych przepisów.

I NKRS 3/26· Sąd Najwyższy· 2026-03-10

Sąd Najwyższy oddalił odwołanie sędziego X.Y. od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa, która nie wyraziła zgody na dalsze zajmowanie przez niego stanowiska sędziego po osiągnięciu wieku emerytalnego.

Potrzebujesz analizy prawnej do art. 42 Konstytucji?

Asystent AI przeanalizuje ten przepis w kontekście orzecznictwa, doktryny i powiązanych regulacji.

Zapytaj Asystenta AI