Art. 42 KonstytucjiKonstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Art. 42

Art. 421. Odpowiedzialności karnej podlega ten tylko, kto dopuścił się czynu zabronionego pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia. Zasada ta nie stoi na przeszkodzie ukaraniu za czyn, który w czasie jego popełnienia stanowił przestępstwo w myśl prawa międzynarodowego.

2. Każdy, przeciw komu prowadzone jest postępowanie karne, ma prawo do obrony we wszystkich stadiach postępowania. Może on w szczególności wybrać obrońcę lub na zasadach określonych w ustawie korzystać z obrońcy z urzędu.

3. Każdego uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu.

Powiązane przepisy

Powołują się na art. 42:

Orzeczenia powołujące art. 42 Konstytucji(1000 orzeczeń)

II KZ 33/26· Sąd Najwyższy· 2026-09-02

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji, uznając ją za niedopuszczalną z mocy ustawy z uwagi na rodzaj orzeczonej kary.

I ZO 160/26· Sąd Najwyższy· 2026-08-27

Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania wniosek o wyłączenie sędziego Marka Siwka od rozpoznania sprawy, wskazując, że kwestie podniesione we wniosku mogą zostać rozpatrzone w środku odwoławczym od nieprawomocnej uchwały zezwalającej na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej.

II KA 399/26· Sąd Okręgowy w Siedlcach· 2026-08-21

Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego, oddalając apelację obrońcy oskarżonego zarzucającą m.in. naruszenie przepisów postępowania i błąd w ustaleniach faktycznych.

II ZO 18/26· Sąd Najwyższy· 2026-07-09

Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek o wyłączenie sędziego Marka Dobrowolskiego od udziału w sprawie ze względu na wątpliwości co do jego bezstronności i niezależności.

P 14/21· Trybunał Konstytucyjny· 2026-06-24

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepis nowelizujący Kodeks karny wykonawczy, który uniemożliwił stosowanie warunkowego zawieszenia kary do spraw wszczętych przed jego wejściem w życie, jest niezgodny z Konstytucją.

I KK 172/26· Sąd Najwyższy· 2026-06-24

Sąd Najwyższy oddalił kasację skazanego R.S. od wyroku utrzymującego w mocy wyrok skazujący, uznając ją za oczywiście bezzasadną.

SK 12/21· Trybunał Konstytucyjny· 2026-06-23

Trybunał Konstytucyjny uznał zgodność przepisów ustawy SENT dotyczących kar pieniężnych za przewóz towarów bez zgłoszenia z Konstytucją, odrzucając zarzuty naruszenia prawa do sądu i zasad prawidłowej legislacji.

P 6/22· Trybunał Konstytucyjny· 2026-06-23

Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie w sprawie pytania prawnego dotyczącego możliwości uchylenia prawomocnego mandatu karnego nałożonego na osobę w stanie ograniczonej świadomości, uznając brak odpowiedniej regulacji za zaniechanie ustawodawcze niepodlegające jego kognicji.

V KO 227/25· Sąd Najwyższy· 2026-06-02

Sąd Najwyższy wyłączył sędziów Małgorzatę Bednarek i Igora Zgolińskiego od rozpoznania sprawy dotyczącej sygnalizacji o konieczności wznowienia postępowania kasacyjnego z uwagi na wadliwe powołanie sędziów.

Ts 60/25· Trybunał Konstytucyjny· 2026-05-20

Trybunał Konstytucyjny nadał dalszy bieg skardze konstytucyjnej J.N. kwestionującej zgodność przepisów ustawy o radcach prawnych dotyczących przedawnienia przewinień dyscyplinarnych i możliwości wymierzenia kary pozbawienia prawa do wykonywania zawodu w przypadku zatarcia skazania karnego.

Potrzebujesz analizy prawnej do art. 42 Konstytucji?

Asystent AI przeanalizuje ten przepis w kontekście orzecznictwa, doktryny i powiązanych regulacji.

Zapytaj Asystenta AI